Kimsenin Yerini Bilmediği “Kayıp Punt Toprakları” Mumyalanmış Babunlar Sayesinde Bulunabilir
Babunlar, eski bir ticaret ağını aydınlatıyor.
Mumyalanmış babunlar, eski Mısır’ın gizemli ve en değerli ticaret ortağı olan kayıp Punt ülkesinin yerini ortaya çıkarabilir.
Eski Mısır metinleri, Punt’un Mısır’ın güneyinde ve doğusunda, karadan veya denizden ulaşılabilen bir yer olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Ne yazık ki, Arap Yarımadası’ndan kuzeydoğu Somali’ye, güney Sudan’a ve kuzey Etiyopya’ya veya Eritre’ye kadar geniş bir bölge bu tanıma uyuyor. Bugüne kadar kimse Punt’un yerini bilmiyor.
New Hampshire’daki Dartmouth College’da bir primatolog ve antropoloji profesörü olan Nathaniel Dominy, Punt’un yerini daraltmanın bir yolu olabileceğini fark etti: Babunlar. Bu primatlar, Mısır’a özgü değiller ancak eski Mısırlılar onları yüzyıllar boyunca varil yüküyle ithal edip mumyaladılar.
Bazı tapınaklarda ve nekropollerde(arkeolojik şehirlerde mezarlıkların ve toplu mezar yerlerinin bulunduğu bölge.) yüzlerce babun mumyası vardır. Birçoğu, evcil hayvanlar veya hizmet hayvanları olarak esaret altında uzun ömürlü olmuş gibi görünüyor (Bazı mezar resimlerinde yetkililerin hırsızları kovalamasına yardımcı olan “polis köpekleri” olarak tasvir ediliyorlar).
Diğerleri, bazen bir babun kafasına sahip olarak tasvir edilen tanrı Thoth’a yapılan ibadetin bir parçası olarak tutulmuş olabilir.
Dominy, Live Science’a bir e-postada “Mısırlılar, babunları Punt’tan ithal etmeyi açıkladılar.” dedi. Bu, babunların ana vatanı belirlenebiliyorsa Dominy ve meslektaşlarını Punt’a götüreceği anlamına geliyordu.
Moleküler bir harita
Dominy ve meslektaşları, babunların kökenini izlemek için hayvanların dokularındaki belirli stronsiyum(gümüşümsü beyaz renkli bir kimyasal element.) ve oksijen varyasyonlarının seviyelerine baktılar. İzotoplar adı verilen moleküler varyasyonlar toprakta ve suda bulunur ve bir yerden bir yere değişir. Yedikleri yiyeceklerden ve içtikleri sudan babunların bedenlerine dahil oldular.
Farklı dokular, hayvanların hayatlarının farklı dönemlerinde nerede yedikleri ve içtiklerinin kaydını tutar. Örneğin, bir babunun hayatının ilk üç yılında diş minesi oluşur, bu nedenle minedeki oksijen ve stronsiyum izotopları, bir babunun nerede doğduğunu ortaya çıkarabilir. Saç ise bir hayvanın hayatının son birkaç ayının kaydını tutar.
Bu babunun 1899 yılına ait bir radyografisi, dört köpek dişinin eksik olduğunu ortaya çıkardı. Köpek dişleri, muhtemelen insan sahipleri için bir güvenlik önlemi olarak, eski Egpytian babunlarından sıklıkla çıkarıldı; bir babun, bir insanın uyluk kasını tek bir ısırıkta kesebilir.
Bu New Kingdom Pan hamadryas babunu, British Museum koleksiyonunun bir parçasıdır.
Babunların izotopik analizi, Punt’un Afrika Boynuzu’nda olduğunu gösteriyor.
Araştırmacılar ilk olarak, bu seviyelerin farklı bölgelerde neye benzediğini gösteren bir moleküler harita oluşturmak için 77 farklı lokasyondaki 155 modern babunun stronsiyum ve oksijen seviyelerini analiz ettiler. Daha sonra Yeni Krallık döneminden (MÖ 1520’den MÖ 1075’e) iki ve Ptolemaik dönemden (MÖ 332’den sonra) beş babun mumyasını analiz ettiler.
Yeni Krallık babunlarının Mısır dışında, günümüzün Eritre, Etiyopya ve Somali bölgesinde hiçbiri Mısır’la sınırı paylaşmayan bölgede doğduğunu buldular. Dominy, bu, Egpytian denizcilerin oldukça yetenekli denizciler olduğunu ve Kızıldeniz’in uzunluğunu kat edebildiğini gösteriyor.
Live Science’a yazdığı e-postada “Punt Güney Kızıldeniz bölgesinde, büyük olasılıkla Eritre ve Somaliland kıyılarında mevcuttu.” diye yazdı.
Öte yandan, daha sonraki Ptolemik dönemden kalma mumyalar ithal edilmiş gibi görünmüyordu. Dominy, muhtemelen Mısır’da esir olarak yetiştirildiklerini ve Egpytian’ın Memphis kentinde babun yetiştiriciliğini anlatan tarihi metinlere uyduğunu söyledi.
Dominy ve meslektaşları, 15 Aralık’ta eLife dergisinde, eski primat ticaretinin daha kapsamlı bir resmini çizmek için daha fazla babun mumyası üzerinde daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu bildirdi. Bununla birlikte, araştırmacılar, sonuçlar kutsal babunların eski Mısır’da uzun mesafeli ticaretin gelişiminin arkasındaki itici güçlerden biri olduğunu gösteriyor.
Çeviri:Simge KARA
Kaynak: livescience
/Kimsenin Yerini Bilmediği “Kayıp Punt Toprakları” Mumyalanmış Babunlar Sayesinde Bulunabilir”/