Keşfinden Bir Asır Sonra Bilim İnsanları Dev Kalamarı İlk Kez Görüntüledi
Dev kalamar ilk kez 1925 yılında bir ispermeçet balinasının midesinden alınan örneklere dayanılarak tanımlanmıştı. Bir asır sonra, uluslararası bir keşif gezisi, Antarktika Okyanusu’ndaki Güney Sandwich Adaları yakınlarında 600 metre derinlikte 30 santimetrelik bir yavru olan bu türün doğal ortamındaki ilk doğrulanmış videosunu çekti.
Dev kalamarlar 7 metreye kadar büyüyebilir ve 500 kilograma kadar ağırlığa sahip olabilirler, bu da onları gezegendeki en büyük omurgasızlar yapar. Ancak yaşam döngüleri hakkında çok az şey bilinmektedir.
Balinalar ve deniz kuşları gibi yırtıcılar, dev kalamar (Mesonychoteuthis hamiltoni) hakkında hala en iyi bilgi kaynaklarından biridir, çünkü onları bulmakta bizden çok daha iyidirler.
Dev kalamar ilk kez 1925 yılında bir ispermeçet balinasının midesinden alınan örneklere dayanılarak tanımlanmıştır. Bir asır sonra, uluslararası bir keşif gezisi türün doğal ortamındaki ilk doğrulanmış videosunu yakaladı – Güney Sandwich Adaları yakınlarında 600 metre derinlikte 30 santimetre boyunda bir yavru.
Bu görüntü, Schmidt Okyanus Enstitüsü ile Ocean Census arasında Güney Atlantik Okyanusu’nda, özellikle de deniz tabanında yeni derin deniz türleri ve yaşam alanları aramak üzere gerçekleştirilen ortak bir keşif gezisi sırasında uzaktan kumandalı bir araçtan yapılan canlı yayın sırasında çekilmiştir.
Genç dev mürekkep balığının yakalanması, derin deniz mürekkep balıklarıyla ilgili pek çok gözlemde olduğu gibi tesadüfi olmuştur. Bu hayvanlar sadece devasa, karanlık ve üç boyutlu bir ortamda yaşamakla kalmıyor, aynı zamanda muhtemelen aktif olarak bizden kaçıyorlar.
Derin deniz araştırma ekipmanlarımızın çoğu büyük, gürültülü ve hayvanları filme almaya çalışıyorsak parlak ışıklar kullanıyor. Ancak dev mürekkep balıkları, daldıklarında muhtemelen güçlü bir sinyal yayan ve biyolüminesans hayvanları rahatsız eden ispermeçet balinalarını tespit etmekte ve onlardan kaçınmakta ustadır.
Bu tür avcılardan en iyi kaçabilen kalamar türleri milyonlarca yıldır genlerini aktarmaktadır. Böylece, artık keskin görme yetisine sahip, muhtemelen ışıktan kaçınan ve metrelerce öteden gelen bir ışık sinyalini algılayabilen bir hayvan popülasyonuna sahibiz.
Derin deniz hayvanlarının narin güzelliği
Dev kalamar “cam” kalamar ailesine (Cranchiidae) aittir. Antarktika Okyanusu’nda bilinen üç cam kalamar türü vardır, ancak bunları kamerada ayırt etmek zor olabilir.
Dev kalamar araştırma kuruluşu Kolossal’dan araştırmacılar, 2023’teki dördüncü Antarktika görevleri sırasında benzer büyüklükte bir cam kalamar gözlemledi.
Ancak mürekkep balığını tanımlamak için gereken karakteristik özellikler – iki uzun dokunaçlarının ucundaki ve sekiz kısa uzvunun her birinin ortasındaki kancalar – açıkça görülemediğinden, kesin kimliği doğrulanamadı.
Schmidt Okyanus Enstitüsü’nden alınan görüntülerde uzuvların ortasındaki kancalar görülüyor. Bu genç örnekteki diğer cam kalamarlara benzerlik de çok açık. Devasa kalamarlar yaşlandıkça ve boyutları büyüdükçe muhtemelen saydamlıklarını kaybederler.
“Küçük dev” bir kalamar kulağa oldukça tuhaf gelse de, bu kareler derin deniz hayvanlarının güzelliğini gözler önüne seriyor. Bu kalamar zarif bir cam heykele benziyor ve ince kas yapısına sahip yüzgeçleri zar zor görülebiliyor. Parlak yanardöner gözleri ve başından ayrılan zarif uzuvları vardır.
Yetişkin devasa mürekkep balığı zorlu bir avcıdır: güçlü uzuvları ve çok sayıda keskin kancası iki metre uzunluğundaki bir balığı yakalayabilir.
Ancak onu ilk kez denizin derinliklerindeki evinde gördüğümüzde, insanların uzaktan gözlemlemek için bile çok fazla teknolojiye ihtiyaç duyduğu bir ortamda gelişen bu hayvanın zarafetine hayran kalabiliriz.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Keşfinden Bir Asır Sonra Bilim İnsanları Dev Kalamarı İlk Kez Görüntüledi