Kenanlılar Neden Evlerinde Mısırlı Eşekleri Gömdüler?
Antik Tel el-Safi kentinde — bugünkü İsrail topraklarında — arkeologlar, sıradan bir evin zemininin altında gömülü dört eşeğin kalıntılarını keşfettiler. Bunlar 4500 yıllık.
Cesetlerin konumu, bunun bir hayvan mezarlığı değil, kutsal bir ritüel olduğunu gösteriyor.
Antik Tel el-Safi kentinde, tarihteki ilk insan uygarlığının doğduğu Ortadoğu bölgesinin batı kısmı olan “Bereketli Hilal” olarak bilinen Hanan bölgesi bulunuyordu.
Uluslararası bir grup bilim insanı, antik Tel el-Safi kentinde dört eşeğin kalıntılarını keşfetti. Hepsi de alışılmadık bir pozisyondaydı: ayakları deri kayışlarla bağlanmış, başları doğuya dönük — yeniden doğuşun sembolü — ve bir başı ayrılmış ve dikkatlice karnının üzerine yerleştirilmişti.
Yakınlarda, çöp çukurunda, arkeologlar diğer eşeklerin kemiklerini buldular — ancak bunlar sadece yemek artıklarıyla birlikte atılmıştı. Bilim adamları aradaki farkı incelediler ve sonuçları PLOS One’da yayınladılar.
Uzmanlar, bulunan kalıntılardaki diş minesinin stronsiyum, karbon ve oksijen içeriğini incelediler ve ritüelde kullanılan dört eşeğin Mısır’dan getirildiğini ortaya çıkardılar. Diğerleri ise yerel hayvanlardı.
Eşekler Mısır ve Kenan’ı nasıl birbirine bağladı?
Bronz çağında eşekler ticaret için önemli bir “ulaşım aracı”ydı. Sina’dan bakır ve Nil vadisinden tahıl taşıyorlardı. Bir kervan, yani 10-15 hayvan, 300 kg’a kadar mal taşıyabiliyordu.
Mısırlılar da dostluk göstergesi olarak sık sık eşek hediye ederlerdi. Örneğin, firavun Keops’un mezarında bilim adamları daha önce Hayranlı tüccarların hayvanlarla birlikte resmedildiği görüntüler keşfetmişlerdi.
Eşeklerin ritüel bir anlamı da vardı. Mısır’da eşekler neredeyse hiç kurban edilmezdi, çünkü çok değerli kabul edilirdi. Ancak Hanaan’da eşekler, kervanları korumak için tanrı Baal’a kurban ediliyordu.
Ritüel neydi?
Bilim insanları, buluntuların yardımıyla ritüelin aşamalarını yeniden canlandırmaya çalıştılar:
1 Hayvanın seçimi — bir ila üç yaş arası Mısırlı dişi eşek;
2 Arınma — dişi eşeklere su ve arpa serpiliyordu;
3 Taş baltayla ensesine vurulması;
4 Evin zemini altına, başı güneşin doğduğu yöne bakacak şekilde gömülmesi.
Bu, yeni evi “kutsamak” için yapılıyordu. Kenanlılar, kurbanın aileyi koruyacağına ve ticarette şans getireceğine inanıyordu.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Kenanlılar Neden Evlerinde Mısırlı Eşekleri Gömdüler?
En Eski Zoonotik Hastalıklar 6500 Yıl Önce Ortaya Çıktı
Yeni bir araştırma, insan hastalıklarının tarihindeki dönüm noktasının 6500 yıl önce tarımın gelişmesi ve hayvanların evcilleştirilmesiyle gerçekleştiğini ortaya koydu…