Kaşınan Bölgeyi Kaşımalı mısınız? Bilimin Şaşırtıcı Bir Cevabı Var
Araştırmacılar farelerle yaptıkları bir çalışmada kaşımanın neden iltihaplanma ve şişmeyi daha da kötüleştirdiğini ve buna rağmen insanların ve diğer hayvanların neden kaşımak üzere evrimleşerek “kaşıntı-kaşınma döngüsünü” körüklemiş olabileceğini ortaya çıkardı.
Sonuçlara göre, kaşınmanın antibakteriyel iltihaplanmayı tetiklediği görülüyor; bu da iltihaplı cilt hastalıklarının tedavisinde potansiyel olarak önemli etkileri olan şaşırtıcı bir bulgu.
“İlk başta, bu bulgular bir paradoks yaratıyor gibi görünüyordu: Eğer kaşınmak bizim için kötüyse, neden bu kadar iyi hissettiriyor?” Daniel Kaplan “Kaşınmak genellikle keyif vericidir, bu da evrimleşmek için bu davranışın bir tür fayda sağlaması gerektiğini düşündürmektedir. Çalışmamız, kaşımanın bakteriyel deri enfeksiyonlarına karşı da savunma sağladığına dair kanıtlar sunarak bu paradoksu çözmeye yardımcı oluyor.” diyor.
Araştırmacılar, farelere alerjenlerin veya cildi tahriş eden maddelerin kaşıntılı döküntülere neden olduğu ve bu döküntüleri kaşımanın durumu kötüleştirdiği bir egzama olan alerjik kontakt dermatit belirtileri verdi. Belirtileri normal farelerin yanı sıra kaşıntı algılayıcı nöronları olmayan farelerde de oluşturdular.
Normal fareler kulaklarını kaşıdıklarında, uzantılar şişti ve nötrofillerle (iltihaplı bağışıklık hücreleri) doldu. Ancak bazı normal fareler, kaşınmalarını önlemek için bir köpeğin “utanç konisine” benzer tasmalar taktılar ve bu farelerin kulaklarında -kaşıntı algılayıcı nöronları olmayan farelerinkilerle birlikte- daha hafif iltihaplanma ve şişme görüldü.
Sonuçlardaki bu farklılık, ne yazık ki ebeveynlerinizin haklı olduğunu doğruluyor: kaşımak durumu daha da kötüleştiriyor.
Araştırmacılar ayrıca kaşımanın ağrı algılayan nöronların P maddesi olarak bilinen bir kimyasal salgılamasına yol açtığını, bunun da mast hücrelerini tetiklediğini göstermiştir: bağışıklık sisteminde yer alan hücreler, nötrofiller aracılığıyla iltihaplanma ve kaşıntıya neden olur.
Kaplan, “Kontakt dermatitte, mast hücreleri alerjenler tarafından doğrudan aktive edilir, bu da küçük iltihaplanma ve kaşıntıya neden olur” dedi.
“Kaşımaya yanıt olarak, P maddesinin salınımı mast hücrelerini ikinci bir yolla aktive eder, bu nedenle kaşımanın ciltte daha fazla iltihaplanmayı tetiklemesinin nedeni mast hücrelerinin iki yolla sinerjik olarak [topluca] aktive edilmiş olmasıdır.”
Mast hücreleri çeşitli istenmeyen cilt rahatsızlıklarının arkasındadır, ancak aynı zamanda bizi patojenlerden korumakla da ilgilidirler. Aslında, araştırmacılar kaşımanın ciltte Staphylococcus aureus’un (cilt enfeksiyonlarından sorumlu birincil bakteri) azalmasına da yol açtığını buldular.
Kaplan, “Kaşımanın Staphylococcus aureus’a karşı savunmayı geliştirdiği bulgusu, bazı bağlamlarda faydalı olabileceğini düşündürüyor” dedi. “Ancak kaşınmanın cilde verdiği zarar, kaşıntı kronik olduğunda muhtemelen bu faydadan daha ağır basıyor.”
Mast hücrelerinin kaşıntı-kaşınma döngüsündeki rolünü vurgulayan bu çalışma, iltihaplı cilt rahatsızlıklarına yönelik gelecekteki tedaviler üzerinde güçlü bir etkiye sahip olabilir. Ayrıca bize hiçbir şeyin asla kaşıyamayacağınız bir kaşıntıya sahip olmaktan daha kötü olmadığını da hatırlatıyor…
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Kaşınan Bölgeyi Kaşımalı mısınız? Bilimin Şaşırtıcı Bir Cevabı Var
Uyku Pozisyonu ile İnsan Sağlığı Arasında Nasıl Bir İlişki Vardır?