Kargalar Neden Bu Kadar Akıllı?
Hayvan zekâsı araştırmacıları birçok türün yeteneklerini yeni yeni keşfetmeye başlıyor. Belki de diğer kuşlardan daha fazla kuzgunlar, kargalar, alakargalar ve Kuzey Yarımküre saksağanları da dahil olmak üzere yırtıcı kuşlar şaşırtıcı derecede zeki olduklarını kanıtladılar ve zekanın biyolojik temeli hakkındaki fikirlere meydan okudular.
Kargaların zeki olduğundan şüphe ediyorsanız, geçmişte onlar hakkında yayınladığımız bazı hikayelere bir göz atın. Örneğin, Yeni Kaledonya kargalarının su seviyesini yükseltmek için yer değiştirmeyi anlama ve kullanma ve başkalarının kullandığını gördükleri teknikleri ezberleme kapasitelerini düşünün.
Ancak muhtemelen en çarpıcı örnek bu videoda yer alıyor. Tüylü Einstein sadece bir iş için doğru aleti belirlemekle kalmamış, aynı zamanda görünüşe göre kendisini hedefine yaklaştıran diğerlerine erişmek için birbirini izleyen aletleri kullanmayı içeren çok adımlı bir süreç planlamıştır (diğer Yeni Kaledonya kargaları da daha fazla pratikle de olsa aynı şeyi yapmıştır). İnsan öğretmenlerin izcilere aşılamak zorunda olduğu bir hareketle, Yeni Kaledonya kargaları da ihtiyaç duyulması halinde yanlarında aletler bulundurarak hazırlıklı olmaya çalışıyor.
Jane Goodall’ın bir şempanzeyi dallardan yaprak sıyırırken görmesinin, yalnızca insanların alet yaptığı fikrini altüst etmesinden bu yana yalnızca 63 yıl geçtiğini düşünmek şaşırtıcı.
Yeni Kaledonya kargalarının alet ustalığı bir posta pulunda bile ölümsüzleştirilmiştir.
Görsel kredisi: spatuletail/Shutterstock.com
Zekanın yırtıcı kuşlar arasında ne kadar eşit dağıldığı konusunda bazı tartışmalar vardır. Yukarıdaki tüm örnekler, alet kullanmada usta olan Yeni Kaledonya kargalarını (Corvus moneduloides) içermektedir. Ancak bazı hayvan zekâsı uzmanları diğer yırtıcı kuşların da aynı derecede zeki olduğunu savunmaktadır. Elbette, dünyanın diğer ucundaki bazı kargaların istatistiksel çıkarımlar yapabildiğinin gözlemlenmesi, bu ailenin bol miktarda zekâya sahip olduğunu kanıtlamaktadır.
Bazı araştırmalar kargaların kendi zihinlerinin farkında olarak bir tür bilince sahip olabileceklerini öne sürüyor.
Zeka, avcılardan kaçmak ya da potansiyel eşlere gösteriş yapmak için faydalı olabilir, ancak kargaların bunu çoğunlukla yiyeceğe erişmek için geliştirdiği düşünülmektedir. Böcek larvaları Yeni Kaledonya kargalarının diyetinin en besleyici kısmıdır ve onlara ulaşmak için büyük çaba sarf ederler. Larvalar kendilerini ahşabın derinliklerine gömdükleri için kargalar onlara ulaşmak için doğru aleti seçip ihtiyaçlarını karşılamak için daha fazla şekillendirmeyi de içeren yenilikçi yollar bulmalıdır.
30’dan fazla karga türünün diyetleri oldukça çeşitlidir, ancak birçoğu da ulaşılması zor yiyecekleri tercih eder ve bu da zekayı bir avantaj haline getirir.
Bazı hayvan bilişi araştırmacıları, bazı hayvanların diğerlerinden daha zeki olduğu fikrini reddetmektedir. Bu görüşe göre, her tür kendi ekolojik nişi için gerekli olan zeka türünü evrimleştirir. İnsanlar, önyargılı tarzımızla, kendimizinkine benzeyen düşünce türlerini daha yüksek zekayı temsil ediyor diye övüyor. Şimdiye kadar bu görüş azınlıkta kalmıştır, belki de çoğumuz hayvanların şaşırtıcı derecede aptalca görünen şeyler yapmasıyla karşılaştığımız için bunun bir sorumluluk olmadığına inanmak zordur.
Gerçekten de bir zeka hiyerarşisi olduğunu kabul edersek, büyük beyinlerin önemli bir gösterge olduğunu varsaymak kolaydır. Ancak salt beyin büyüklüğü yeterli değildir, aksi takdirde ispermeçet balinaları otomatik olarak en zeki canlılar olurdu. Bunun yerine, bilim insanları vücut büyüklüğüne izin veren “ensefalizasyon bölümü” hesaplamasını kullanıyor ve memeliler için bu oldukça iyi çalışıyor gibi görünüyor. Hayvan sınıflarını karşılaştırırken daha az başarılıdır ve birkaç yıl önce bunun neden olabileceğini öğrendik.
Bir araştırmaya göre kargalar, en sofistike düşüncelerini gerçekleştirmek için beynin gri ve beyaz madde katmanlarından oluşan palyum adı verilen bir bölümünü kullanıyor. İnsanlarda, palyumun bir kısmı, planlama ve soyut düşünce gibi zeka işaretleri olarak gördüğümüz şeyleri gerçekleştiren serebral kortekse dönüşmüştür.
Sonuç olarak, bir kuşun palyumunun yüksek düşünce merkezi olması şaşırtıcı değildir, ancak yine de insanların veya yunuslarınkine kıyasla çok küçüktür ve bize bu görev için yetersiz gibi gelir. Bununla birlikte, kuş nöronları memelilerinkinden daha küçük ve daha sıkı bir şekilde paketlenmiştir. Ayrıca daha az enerji kullanırlar. Kargaların 1,5 milyar nöron sayısı maymunlarınkine benzerdir ve bağlantının nöron sayısından daha önemli olduğu argümanını kabul etmeseniz bile oyun alanını eşitler.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber