Kara Delik Nedir?

Kara delik nedir? Nature Astronomy dergisinde yeni çıkan bir makalede, LMU filozofu Erik Curiel, fizikçilerin kendi ilgi alanlarına bağlı olarak kara delik kavramının farklı tanımlarını kullandıklarını gösterdi.
Kara delik geleneksel olarak dönüşü olmayan madde ve radyasyonların hepsini yutan ve etki alanına giren bir astronomik nesne olarak düşünülür. Fiziksel olarak bir kara delik tekillik varlığı ile tanımlanır. Bir başka deyişle uzay bölgesi, kütle/enerji yoğunluğu sonsuz olan bir ‘olay ufku’ ile birlikte sınırlanmış ve normal olarak iyi işlenmiş fizik yasaları artık geçerli değildir. Bununla birlikte Nature Astronomy dergisinin Ocak sayısındaki bir makalenin gösterdiği gibi bu “tekil” durumun kesin ve kararlaştırılmış bir tanımı sinir bozucu derecede zorlayıcıdır. LMU’daki Münih Matematik Felsefesi Merkezi’nden yazar Erik Curiel, sorunu şöyle özetlemektedir: “Kara deliklerin özellikleri, bir fizik alt disiplininde (optik fizik, kuantum fiziği ve elbette astrofizikte) araştırma konusudur. Ancak bu uzmanlık alanlarının her biri soruna kendi özel teorik kavramlarıyla yaklaşıyor.”
Erik Curiel, Harvard Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi’nde teorik fiziğin yanı sıra felsefe okudu ve mevcut DFG destekli araştırma projesinin temel amacı ise modern fiziğin bazı şaşırtıcı yönlerinin kesin bir felsefi tanımını geliştirmektir.
“Kara delikler gibi fenomenler, gözlem ve deney için erişilemez bir dünyaya ait. Bu nedenle kara deliklerin var olduğu varsayımına dayanan çalışmalar, teorik fizik alanı için bile alışılmadık bir spekülasyon düzeyi içerir.” Ancak bu zorluk kara deliklerin doğasına fiziksel yaklaşımı felsefi açıdan çok ilginç kılan şeydir. Curiel: “Kara delikler hakkındaki fiziksel bakış açısı ontolojik, metafizik ve metodolojik hususlarla ilgili felsefi konulara ayrılmaz bir şekilde bağlı.” dedi.

“Şaşırtıcı” ve “Aydınlatıcı” Görüşler
Yazar, Doğa Astronomisi için kara delikler kavramının felsefi analizinin hazırlanmasında, çeşitli araştırma alanlarına katılan fizikçilerle konuştu. Bu konuşmalar esnasında bir kara deliğin oldukça farklı tanımları verildi. Her biri ilgili uzman disiplininin sınırları dahilinde kullanıldı. Curiel bu tartışmaları “şaşırtıcı” ve “aydınlatıcı” olarak nitelendiriyor. Astrofizikçi Avi Loeb’e göre: “Kara delik en üst düzeyde cezaevidir. Bir kez kontrol ettiğinizde asla çıkamazsınız.” Öte yandan teorik fizikçi Domenico Giulini: ‘Kara delikleri uzaydaki nesneler olmakla birlikte hareket edebilen ve itilebilen şeyler.’ olarak düşünmek kavramsal olarak problemlidir.” diyor.
Curiel’in sözünün özü; kara delik tanımının çeşitliliği, fizikçilerin bu olaya çeşitli fiziksel bakış açılarından yaklaşmalarını sağladığı için olumlu bir işarettir.
Bununla birlikte, bu bakış açıları çeşitliliğinin verimli bir şekilde kullanılması için, aralarında bulunan vurgu farklılıkları hakkında daha fazla farkındalık geliştirmek önemli olacaktır.

Kaynak: https://www.bizsiziz.com/what-exactly-is-a-black-hole/?fbclid=IwAR0gVvfmz43G6PyS8Js1KRC_bZTV4QB7W1sXKPMe-HVEKC7y5M4T0auKstI
https://www.nature.com/articles/s41550-018-0602-1
Çeviri: Hazal KAYA

114 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
28 + 5 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.