Kanserle Mücadelede Yeni Silah: İç Saatin Gizemli Rolü
Son araştırmalara göre, vücudumuzun sirkadiyen saati uyku halinden metabolizmaya kadar her şeyi etkiliyor ve bazı kanser tedavilerinin ne kadar etkili olduğunu da etkileyebiliyor.
Kontrol noktası inhibitörleri, önemli proteinlerin kanserli tümörlere bağlanmasını engelleyen immünoterapi ilaçlarıdır; bu da bağışıklık sisteminin T hücrelerinin kanseri daha kolay tanıyıp öldürebileceği anlamına gelir. Özellikle ilaçlar kemoterapiden daha az toksik olduğu için teoride iyi bir fikirdir, ancak bilim insanları bu yaklaşımın pratikteki etkisini artırmanın yollarını bulmaya çalışmaktadır.
ABD’de şu anda birkaç kontrol noktası inhibitörü tedavisi insan kullanımı için onaylanmıştır, ancak bu ilaçlar çok çeşitli kanserleri tedavi edebilirken, sadece bazı hastalar için işe yaramaktadır.
Belki de kişinin sirkadiyen ritmi bu sonuçta rol oynuyordur.
Kaliforniya Üniversitesi, Irvine’den (UC Irvine) bir ekip, kolorektal kanser fare modellerinde 24 saatlik sirkadiyen saat döngüsünün hem tümörler tarafından oluşturulan savunmanın gücünü hem de kontrol noktası inhibitörlerinin bunlarla savaşma yeteneğini etkilediğini buldu.
Dahası, farelerde sirkadiyen ritim bozulduğunda, bağışıklık sisteminin kanserle mücadele etme kabiliyeti azaldı. Bu durum, daha önce yapılan pek çok araştırmayla birlikte, hem yaşam tarzı değişikliklerinin hem de tedavi sürelerinin kanserle mücadelede yardımcı olabileceğini gösteriyor.
UC Irvine’de biyolojik kimyager olan Selma Masri, “Sirkadiyen bozulmanın hastalığın ilerlemesini nasıl desteklediğini tam olarak anlamak, kanser riskini azaltmak için davranış değişikliğine yol açabilir” diyor.
Kolorektal kanserde, kanser tümörleri vücudun bağışıklık sistemi korumalarını devre dışı bırakmaya çalışmak için bağışıklık sistemini baskılayıcı hücreler olarak bilinen hücreler üretir. Çalışmanın ilk bulgusu, bu hücrelerin bolluğunun sirkadiyen ritimlerle zaman içinde değiştiğiydi.
İkinci bulgu, vücut saatinin bozulmasının bu hücreleri daha da artırarak kanserin ilerlemesine yardımcı olduğuydu. Üçüncüsü, kontrol noktası inhibitörü tedavilerinin, bağışıklık sistemini baskılayan hücre seviyeleri zirvede olduğunda en iyi sonucu verdiği tespit edildi.
Tüm bunlar, sirkadiyen ritimlerin tedavilere daha iyi bir şans vermek için nasıl kullanılabileceğine dair anlayışımıza katkıda bulunuyor – ancak oyundaki diğer faktörleri anlamak ve insanlarda aynı biyolojik mekanizmaları doğrulamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulacak.
Masri, “Sirkadiyen ritimlerin uygun şekilde düzenlenmesinin, enflamasyonu bastırmak ve en yüksek bağışıklık fonksiyonunu desteklemek için gerekli olduğunu bulduk” diyor.
Bilim insanları vücut saatlerimiz ile bağışıklık sisteminin işlevleri arasındaki bağlantıları keşfetmeye devam ediyor. Sirkadiyen ritimlerimizin yönetilmesi veya optimize edilmesi son zamanlarda biyolojik yaşlanma ve Alzheimer hastalığı ile ilişkilendirilmiştir.
Ayrıca, vardiyalı çalışmadan elektrikli aydınlatmaya kadar modern yaşamın sirkadiyen ritimlerimize müdahale ettiğini biliyoruz – ve belki de vücudumuzun doğal savunması söz konusu olduğunda daha iyisi için değil.
UC Irvine’de biyolojik kimya doktora öğrencisi olan Bridget Fortin, “Bağışıklığın sirkadiyen düzenlenmesinin temel mekanizmasına ilişkin anlayışımızı geliştirdikçe, kanserle savaşmak ve daha kişiselleştirilmiş ve etkili tedavi stratejileri geliştirmek için vücudun doğal ritimlerinin gücünden yararlanabileceğiz” diyor.
Kaynak: https://www.sciencealert.com
Derleyen: Figen Berber
Biyolojik Saatler: Vücudumuz Zamanın Geçtiğini Nasıl Anlıyor?