Kanatlar Uçmak İçin mi Evrimleşti? Uçamayan Tüylü Dinozorlar Bilimi Zorluyor
Nadir bir dinozor keşfi, uçuşun evrimine yeni bir ışık tutuyor.
İyi korunmuş tüylere sahip dinozor fosilleri, bu hayvanların bazılarının artık uçma yeteneğine sahip olmadığını gösteriyor. Araştırmacılar, tüylerin nasıl değiştirildiği gibi ince bir ayrıntının bile uçuşun nasıl evrimleştiğine dair anlayışımızı önemli ölçüde yeniden şekillendirebileceğini ve kanatların gelişiminin bilim insanlarının bir zamanlar varsaydığından çok daha karmaşık ve çeşitli olduğunu ortaya koyduğunu açıklıyor.
Antik Uçuş Evrimine Nadir Bir Bakış
Tel Aviv Üniversitesi Zooloji Okulu ve Steinhardt Doğa Tarihi Müzesi’nden bir bilim insanının öncülüğünde yapılan yakın tarihli bir çalışma, tüylerini hala koruyan dinozor fosillerini analiz etti ve bu hayvanların artık uçma yeteneğine sahip olmadığına dair kanıtlar buldu.
Araştırmacılar, keşfi son derece nadir olarak nitelendiriyor ve 160 milyon yıl önce dinozorların nasıl yaşadığına dair alışılmadık bir pencere sunuyor. Bulgular ayrıca, dinozorlar ve erken kuşlar arasında uçuşun nasıl evrimleştiğini de açıklığa kavuşturmaya yardımcı oluyor.
Araştırma ekibi: “Bu bulgunun geniş bir önemi var, çünkü dinozorların ve kuşların evrimi boyunca uçma yeteneğinin gelişiminin daha önce inanıldığından çok daha karmaşık olduğunu gösteriyor. Aslında, bazı türler temel uçma yetenekleri geliştirmiş olabilir ve daha sonra evrimlerinin ilerleyen aşamalarında bunları kaybetmiş olabilirler.”
Çalışma, Tel Aviv Üniversitesi Zooloji Okulu ve Steinhardt Doğa Tarihi Müzesi’nden Dr. Yosef Kiat liderliğinde, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri’nden işbirlikçilerle birlikte yürütüldü.
Tel Aviv Üniversitesi Zooloji Bölümü ve Steinhardt Doğa Tarihi Müzesi’nden Dr. Yosef Kiat. Fotoğraf: Tel Aviv Üniversitesi.
Erken Tüylerden Modern Kuşlara
Tüy araştırmaları konusunda uzmanlaşmış bir ornitolog olan Dr. Kiat şöyle açıklıyor: “Dinozor soyu, diğer sürüngenlerden 240 milyon yıl önce ayrıldı. Kısa bir süre sonra (evrimsel zaman ölçeğinde) birçok dinozor tüy geliştirdi – proteinlerden yapılmış ve esas olarak uçmak ve vücut ısısını korumak için kullanılan benzersiz, hafif ve güçlü bir organik yapı.”
Devam ediyor: “Yaklaşık 175 milyon yıl önce, Pennaraptora adı verilen tüylü dinozorların bir soyu ortaya çıktı – modern kuşların uzak ataları ve 66 milyon yıl önce Mezozoik dönemin sonunu işaret eden kitlesel yok oluşu atlatan tek dinozor soyu. Bildiğimiz kadarıyla, Pennaraptora grubu uçmak için tüy geliştirdi, ancak çevresel koşullar değiştiğinde, bu dinozorların bazılarının uçma yeteneklerini kaybetmiş olması mümkündür – tıpkı günümüzün deve kuşları ve penguenleri gibi.”
Çin’den Olağanüstü İyi Korunmuş Fosiller
Çalışmada, tamamı Anchiornis adı verilen tüylü bir Pennaraptoran dinozor taksonuna ait olan doğu Çin’den dokuz fosil incelendi. Nadir bir paleontolojik bulgu olan bu fosiller (ve yüzlerce benzer fosil), fosilleşme sırasında bölgede hüküm süren özel koşullar sayesinde tüyleri bozulmadan korunmuştur. Özellikle, çalışmada incelenen dokuz fosil, kanat tüylerinin rengini -uçlarında siyah bir nokta bulunan beyaz- korudukları için seçilmiştir.
İşte burada tüy araştırmacısı Dr. Kiat devreye giriyor ve şöyle açıklıyor: “Tüyler iki ila üç hafta boyunca büyür. Son boyutlarına ulaştıklarında, büyüme sırasında onları besleyen kan damarlarından ayrılırlar ve ölü madde haline gelirler.”
Şöyle devam ediyor: “Zamanla yıpranan tüyler dökülür ve yerlerine yeni tüyler çıkar; bu sürece tüy dökme denir ve önemli bir hikaye anlatır: Uçmaya ve dolayısıyla uçmalarını sağlayan tüylere bağımlı olan kuşlar, kanatlar arasında simetriyi koruyan ve tüy dökme sırasında uçmaya devam etmelerini sağlayan düzenli ve kademeli bir süreçle tüy dökerler. Öte yandan, uçma yeteneği olmayan kuşlarda tüy dökme daha rastgele ve düzensizdir. Sonuç olarak, tüy dökme modeli bize belirli bir kanatlı yaratığın uçma yeteneğine sahip olup olmadığını gösterir.”
Fosil Kanıtları Uçma Yeteneğinin Olmadığını Gösteriyor
Çin’den elde edilen dinozor fosillerindeki korunmuş tüy renkleri, araştırmacıların kanat yapısını belirlemelerine olanak sağladı; kanat kenarında sürekli bir siyah nokta çizgisi bulunuyordu. Dahası, siyah noktaları siyah çizgiden farklı olduğu için henüz büyümesini tamamlamamış yeni tüyleri de ayırt edebildiler. Dokuz fosildeki yeni tüylerin detaylı incelenmesi, tüy dökme işleminin düzenli bir süreçte gerçekleşmediğini ortaya koydu.
Dr. Kiat: “Modern kuşlarla ilgili bilgime dayanarak, bu dinozorların muhtemelen uçamayan canlılar olduğunu gösteren bir tüy dökme modeli belirledim. Bu nadir ve özellikle heyecan verici bir bulgu: tüylerin korunmuş renklenmesi, bize bu eski canlıların işlevsel bir özelliğini belirleme konusunda eşsiz bir fırsat verdi – sadece iskelet ve kemik fosillerinde korunmuş vücut yapısını değil.”
Dr. Kiat şu sonuca varıyor: “Tüy dökülmesi küçük bir teknik detay gibi görünüyor – ancak fosillerde incelendiğinde, uçuşun kökenleri hakkında düşündüğümüz her şeyi değiştirebilir. Anchiornis artık tüylerle kaplı ancak uçamayan dinozorlar listesine katılıyor ve kanat evriminin ne kadar karmaşık ve çeşitli olduğunu vurguluyor.”
Kaynak: https://scitechdaily.com