Kan, Yaşlanmayı Tersine Çevirmenin Anahtarı Olabilir
Araştırmacılar, bir fare modeli ve insan stres kohortları kullanarak biyolojik yaşlanmanın stres altında hızlanabileceğini, ancak stres faktörleri ortadan kalktığında da yavaşlayabileceğini göstermiştir. Yaşlanmanın bu akışkanlığı, ruh sağlığı sorunlarının potansiyel etkisi de dahil olmak üzere yaşlanma hızının tetikleyicileri hakkında soruları gündeme getirmektedir.
Bir kişinin daha genç görünmesini sağladığını iddia eden ürünler piyasayı doldurmuştur. Yaşlanma karşıtı kremler ve serumlar mağaza raflarını süslüyor ve bu yeterli değilse, her zaman Botox veya yüz gerdirme, liposuction, havalı şekillendirme veya implantlar var. Peki ya yaşlanmayı tersine çevirmenin anahtarı kan ise?
Cell Metabolism dergisinde yayınlanan araştırmada, tıp ve hücre biyolojisi yardımcı doçenti James White, ortopedik cerrahi ve patoloji yardımcı doçenti Gurpreet Baht ve ekibi, biyolojik yaşın (bir vücudun her bir yaşam yılı için yaşlanma hızı) akışkan olduğunu ve stres altında daha hızlı yaşlanabildiği gibi, bu stres faktörleri ortadan kalktığında da eski haline dönebildiğini gösteriyor.
Ekip ilk olarak, genç bir farenin kan damarlarının daha yaşlı bir fareye bağlandığı ve böylece kan dolaşımını paylaştıkları heterokronik bir parabiyoz fare modeli kullandı. Yaşlı fare bağlandığında yaşlanma hızını yavaşlatırken, genç fare daha hızlı yaşlandı. White, “Onları ayırdığımızda ve eski dolaşımı ortadan kaldırdığımızda,” dedi, “genç fare bu hızlandırılmış yaşlanmayı tersine çevirebilir ve kronolojik yaşına geri dönebilir.”
Farelerin biyolojik yaşlarını belirlemek için ekip DNA metilasyon saatlerini kullandı. Deneyimler ve çevresel maruziyetler DNA’mızda küçük imzalar bırakır ve bu imzalar veya metilasyon işaretleri birikir ve bilim insanlarının bir kişinin veya hayvanın ne kadar hızlı veya yavaş yaşlandığını ölçmelerine yardımcı olabilir.
Ekip, parabiyozu tamamladıktan iki ay sonra fare modellerinin karaciğer, kalp, beyin, böbrek ve yağ dokularına baktı ve çeşitli DNA metilasyon saatlerini kullanarak, tüm genç farelerin yaşlı kana maruz kaldıklarında daha hızlı yaşlandığını ve ayrılma ve iyileşmeden sonra başlangıç yaşına geri döndüğünü belirledi.
White, “Biyolojik yaşlanmanın tersine döndüğüne dair kanıtlar gösteriyoruz” dedi. “Yaşlı kan dolaşımına maruz kaldıklarında biyolojik yaşlanmanın hızlandığını gösteren genç fareler, bu süreci tersine çevirebildi ve yaşlı kan dolaşımı ortadan kalktıktan sonra kronolojik yaşlarına geri dönebildi.”
Açıkçası, kan damarları yoluyla başka bir canlıya cerrahi olarak bağlanmak tam olarak doğal değil, bu nedenle ekip biyolojik yaşlanmada aynı dalgalanmanın yaşlı kanı paylaşmadan da geçerli olup olamayacağını merak etti.
Harvard Üniversitesi ile işbirliği içinde, kronik hastalık, ameliyat ve hamileliği içeren insan stres kohortlarını analiz ettiler. Kan örnekleri üzerinde DNA metilasyon saatlerini kullanarak, bu stresli olaylar sırasında yaşlanmanın hızlanabileceğini, ancak stres faktörleri ortadan kalktığında yaşlanmanın yavaşlayabileceğini buldular.
White, “İlk kez in vivo insan kohortlarında yaşlanma hızının sadece Baba Zamanı olmadığını gösterebildik” dedi. “Hızlanıyor ve umarım zaman içinde yavaşlıyor.”
Bu durum, travmatik kalça kırığı için acil cerrahi onarıma ihtiyaç duyan hastalar için de geçerliydi. Kan örnekleri ameliyattan önce, ameliyattan bir gün sonra ve hastalar hastaneden taburcu edilmeden önce alındı. Ekip, hastaneye yatışın ilk 24 saatinde biyolojik yaş belirteçlerinde önemli bir artış olduğunu, ancak taburcu edildiklerinde, bu hastaların çoğu 70’li ve 80’li yaşlarda olmasına rağmen, hastaların biyolojik yaşlarının düştüğünü tespit etti.
İlginç bir şekilde, aynı durum kalça protezi ameliyatı olmayı tercih eden hastalar için geçerli değildi. Yaralanma travması olmadan biyolojik yaşlanma etkilenmemiştir.
Yoğun bakım ünitesine alınan COVID-19 hastaları da hastalıkları sırasında daha hızlı yaşlandı. Bu hastalardan yoğun bakım ünitesine kabul edilmeden önce kan örnekleri alınmadığından, ekip DNA metilasyon saatlerini kullanarak hastaların yoğun bakım ünitesindeki biyolojik yaşlarını analiz etti ve bunu iyileştikten sonraki biyolojik yaşlarıyla karşılaştırdı. White, “Değişken sonuçlar gördük ama genel olarak iyileşme eğilimindeydiler” dedi.
Bu da akla şu soruyu getiriyor: Geri dönüşü olmayan bir nokta var mıdır? Başka bir deyişle, bir kişinin yaşlanma hızı akut bir yaralanma; sigara ya da içki gibi yaşam tarzı tercihleri; hatta belki de ruh sağlığı travması nedeniyle tamamen “zamanda geriye gidemeyecek” ve bunu tersine çeviremeyecek kadar artabilir mi?
Kısa cevap: henüz bilmiyoruz.
“Sonraki adımlarımız,” diyor White, “farklı tepkilerin yaşlanmanın hızlanmasını ya da yavaşlamasını neden tetiklediğini bulmak.” White, yaşlanmayı hızlandıran ve yavaşlatanın sadece fiziksel yaralanma ya da hastalık ve iyileşme mi olduğunu, yoksa depresyon ve akıl hastalığı gibi diğer faktörlerin de yaşlanmayı hızlandırıp hızlandırmadığını araştırmak istiyor. Ve eğer öyleyse, bu ruh sağlığı sorunları çözülürse yaşlanma yavaşlayabilir mi?
White, “Bence dokular ve hücreler çevrelerine tepki veriyor,” dedi. “Teorik olarak, hücreleri genç olduklarına ikna edebilir ve stres faktörlerini ortadan kaldırabilirsek, belki yaşlanmayı bir süre daha erteleyebiliriz.”
Kaynak: https://scitechdaily.com
Derleyen: Figen Berber
https://www.bizsiziz.com/yaslanmayi-tersine-cevrilebilecek-onemli-bir-adim-kesfedildi/