Kalp Sağlığınız İçin Yeni Kahraman: Kolesterol düşüren Aşı Yolda!
Ezber Bozan Bir Aşı, ‘Kötü’ Kolesterolü %30 Oranında Düşürebilir
Yüksek kolesterol, ABD’de her beş yetişkinden neredeyse ikisini etkileyen yaygın bir sağlık sorunu haline gelmektedir. Şu anda geliştirilmekte olan yeni bir aşı, vücuttaki ‘kötü’ kolesterol seviyelerini etkili ve uygun maliyetli bir şekilde düşürmeyi vaat ediyor.
Düşük yoğunluklu lipoproteinler veya LDL’ler olarak adlandırılan bu kötü kolesterol, arterlerde tehlikeli tıkanıklıklara neden olabilen, kalbe giden oksijen akışını azaltan veya felce yol açabilecek kan pıhtılarına neden olan bir türdür.
Fareler ve maymunlar üzerinde yapılan testlerde, New Mexico Üniversitesi ve Davis Kaliforniya Üniversitesi’nden araştırmacıların liderliğindeki bir ekip, LDL’lerle önemli bir ilişkisi olduğu bilinen proprotein konvertaz subtilisin/keksin tip 9 (PCSK9) adlı bir proteini hedef alarak LDL seviyelerini düşürmeyi başardı.
New Mexico Üniversitesi’nden moleküler genetikçi Bryce Chackerian, “Aşı, bulaşıcı olmayan bir virüs partikülüne dayanıyor” diyor.
“Bu sadece bir virüsün kabuğu ve bu virüs kabuğunu her türlü farklı şeye karşı aşı geliştirmek için kullanabileceğimiz ortaya çıktı.”
Karaciğer hücrelerindeki özel reseptörler, LDL’leri güvenli bir seviyede tutmaktan sorumludur, ancak aşırı PCSK9 bu reseptörlere zarar verebilir. Bu da reseptörlerin daha az etkili hale gelmesi ve kanda daha fazla kötü kolesterolün dolaşması anlamına gelir.
Genetik, diyet ve diğer çeşitli faktörler vücuttaki PCSK9 üretimini etkileyebilir. Araştırmacılar tarafından geliştirilen aşının kötü kolesterolü %30’a kadar azaltabildiği gösterildi. Mevcut PCSK9 inhibitörleri kadar etkili olsa da, potansiyel olarak çok daha uygun fiyatlı bir çözüm olabilir.
Chackerian, “Sadece Amerika Birleşik Devletleri’nde değil, aynı zamanda bu çok pahalı tedavileri karşılayacak kaynaklara sahip olmayan yerlerde de daha az pahalı ve daha geniş çapta uygulanabilir başka bir yaklaşım geliştirmeye çalışmakla ilgileniyoruz” diyor.
İnsanlarda kullanılabilecek bir aşı elde etmek hala oldukça uzak bir hedef, ancak bu, mevcut seçeneklerden daha uygun fiyatlı ve doz başına yaklaşık bir yıl sürecek bir çözümde umut verici sonuçlar sunmaktadır.
Halihazırda on yıldır geliştirilmekte olan aşının bir sonraki aşaması insanlarda denenmesidir, ancak bunun için daha fazla çalışma ve daha fazla finansman gerekecektir. Ancak, her yıl küresel olarak kardiyovasküler hastalıklar nedeniyle kaybedilen 18 milyona yakın yaşamı azaltması halinde, tüm bunlara değecektir.
Chackerian, “Önümüzdeki 10 yıl içinde insanlarda bir aşıya sahip olmayı umuyoruz” diyor.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Kalp Sağlığınız İçin Yeni Kahraman: Kolesterol düşüren Aşı Yolda!
Kanseri Anında Donduran Moleküler Kırıcı: Bilimde Yeni Bir Çığır!