Kadınların Erkeklerden Daha Uzun Yaşama Eğilimindeki Sebep Y Kromozomu mu?
ABD’li araştırmacılar, erkek meyve sinekleri yaşlandıkça, Y kromozomlarında tekrarlayan bölümlerin aktif hale geldiğini ve bunun da toksik etkilere neden olduğunu buldular. Bu, insanlar gibi XY cinsiyet kromozomlarına sahip türlerde neden dişilerin genellikle erkeklerden daha uzun ömürlü olduğunu açıklayabilir.
Spesifik olarak, meyve sinekleri üzerine yapılan önceki çalışmalar, tekrarlanan bölümler aktif hale geldiğinde hafızayı zayıflattığını, DNA hasarına neden olduğunu ve yaşam sürelerini kısalttığını göstermiştir.
Hem erkek hem de dişi sinekler bu tekrar dizilerini taşırken, Y kromozomunda daha bol bulunurlar ve bir ‘genomik sorumluluğu’ temsil ederler.
California Üniversitesi’nden biyolog Alison Nguyen ve Doris Bachtrog, yaptıkları çalışmada Drosophila miranda adlı bir tür meyve sineği üzerinde çalıştılar.
Bu türün erkekleri, dişi benzerlerine göre iki kat daha fazla tekrarlayan DNA’ya ve ayrıca önemli ölçüde daha kısa bir ömre sahiptir.
Genç erkek sineklerin hücrelerinde DNA’nın sıkıca paketlenmiş halde tutulduğunu ve tekrarlanan bölümlerin kapatıldığını buldular.
Bununla birlikte, sinekler yaşlandıkça DNA’nın daha gevşek bir form oluşturmasıyla tekrarlanan bölümlerin aktif hale gelebileceğini ve bunun da toksik yan etkilere yol açtığını keşfettiler.
Araştırmacılar makalelerinde, ‘Y kromozomunda yer alan yer değiştirebilir öğelerin erkek Drosophila’da daha az etkili bir şekilde susturulduğunu gösteriyoruz’ diye yazdı.
“Toksik Y etkisi, daha fazla tekrar ve daha aktif olarak kopyalanmış genlere sahip daha büyük bir Y kromozomu içeren bir türde daha belirgindir.”
“Verilerimiz, tekrarlanan zengin Y kromozomlarının erkekler için genomik bir yükümlülük olduğunu gösteriyor ” sonucuna vardılar.
İkiliye göre, bulgular aynı zamanda tekrarlanan DNA bölümleri ile yaşlanma arasında şimdilik çok az anlaşılan daha genel bir bağlantı fikrini destekliyor.
Tekrarlanan bölümlerin neden olduğu DNA hasarı muhtemelen yaşlanmanın fizyolojik etkilerine katkıda bulunur, ancak tekrar DNA’nın toksik etkilerinin altında yatan kesin mekanizmaları ortaya çıkarmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulacaktır.
Çalışmanın tüm bulguları PLOS Genetics dergisinde yayınlandı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Bilim İnsanları Küresel Isınmaya Karşı Dünyanın En “Beyaz” Boyasını Geliştirdi
Bilim İnsanları Küresel Isınmaya Karşı Dünyanın En “Beyaz” Boyasını Geliştirdi.
/Kadınların Erkeklerden Daha Uzun Yaşama Eğilimindeki Sebep Y Kromozomu mu?/