Kadın Tüccarlara Ait 2500 Yıllık Mühür Yüzüğü Kudüs’te Keşfedildi
Kudüs’te Birinci Tapınak Dönemi’ne tarihlenen yarı değerli bir taş üzerinde bir kadının isminin yazılı olduğu nadir bir mühür keşfedildi.
Üzerinde Elihana bat Gael ve babasının adının yazılı olduğu nadir mühür, kısa bir süre önce Kudüs’teki Davut Şehri’nde yapılan kazılar sırasında büyük bir binada keşfedildi.
İsrail Eski Eserler Kurumu, mührün sahibinin Birinci Tapınak dönemindeki diğer kadınlara kıyasla istisnai bir konuma sahip olduğunu belirterek, “İş yapmasına ve mülk edinmesine izin veren yasal statüye sahipti.” diyor.
Bu keşif eşsiz ve ilginçtir çünkü İncil geleneğinden aktarılan, babaların sadece oğullarına meslek öğrettiği, kadınların ise yemek pişirmek ve dokuma yapmak üzere eğitildiği düşüncesini tersine çevirmektedir. Antik Çağ Kurumu, “Birinci Tapınak dönemine ait isimler taşıyan mühürlerin bulunması sıradan bir olay değildir ve bir kadına ait bir mühür bulmak daha da ender rastlanan bir durumdur.” dedi.
Kudüs’teki antik Davut Şehri’nde yeni keşfedilen mühür.
İlk Tapınak Dönemi’nden günümüze ulaşan kadın mühürlerinin çoğu kocalarının değil babalarının isimlerini taşımaktadır.
“Elihana’nın evlendikten sonra bile mülkiyet ve mali bağımsızlık hakkını koruduğu ve bu nedenle babasının adını taşıdığı anlaşılmaktadır. Ancak bu dönemde Yahuda’daki yasalar hakkında yeterli bilgiye sahip değiliz.”
Kudüs İbrani Üniversitesinden Dr. Hagai Misgav ise şunları söyledi: “Diğer durumlarda olduğu gibi burada da bu durum Elihana’nın kocasının ailesine değil, asıl ailesine bağlı olan görece yüksek statüsüne işaret ediyor olabilir.”
Elihana ismi İncil’de geçmemesine rağmen, aynı döneme ait benzer bir isme, Eliya’ya sahip bir Ammonit mührü bulunmuştur. Eliya, İncil’deki “Eli” adının kadın biçimidir. İlginçtir ki İncil’deki Nehemya kitabı Kudüs’e giden tüccarlardan ve her türlü malın satıcılarından bahseder.
Kazıda “Sa’aryahu ben Shabenyahu” adlı bir adama ait bir başka nadir mühür daha bulunmuştur. Diğer mühürdeki isim, Sa’aryahu, İncil’de bulunmuyor. Bu isim, İncil dönemine ait en geniş ostraka koleksiyonunun bulunduğu Arad’dan gelen bir çömlek parçası üzerinde bulunmuştur. Bu koleksiyonda İbranice, Aramice ve diğer dillerde yazılmış 200’den fazla nesne bulunmaktadır. “Sa’aryahu” ismi Eyüp Kitabı’nda geçen bir ifadeyi anımsatmaktadır ve muhtemelen “fırtınada ortaya çıkan tanrı” anlamına gelmektedir.
Mühürlerin bulunduğu Kudüs’teki Giv’ati otoparkı. Bu alan Davut Şehri’nin bir parçası olarak tanımlanmıştır
Kraliyet Judahite Yönetimi
Mühürlerle birlikte keşfedilen yapının idari bir kamu yapısı olduğu anlaşılmaktadır. Buluntular arasında döneme özgü bir sütun başlığı, tipik olarak ticarette kullanılan ağırlıklar, bulla mühürleri, çanak çömlek parçaları (yazıtlı kil parçaları) ve bereket tanrıçalarının heykel parçaları da yer almaktadır. Kazı başkanı, Kudüs İbrani Üniversitesinden Dr. Doron Ben-Ami, “Elihana ve Sa’aryahu’nunkiler gibi kişisel mühürler, belgeleri imzalamak için kullanılırdı ve sıklıkla sahibi tarafından takılan bir yüzüğün parçası olarak işlenirdi.” diyor ve ekliyor: “Buranın idari bir bina olduğuna dair bir his var aslında, Tapınağı çevreleyen tüm kuşak görünüşe göre basit binalar için tasarlanmamıştı.”
Herod’un Tapınağı döneminde İncil’deki Davut Şehri’nin dijital bir canlandırımı. Tapınak Dağı’nın güney duvarı üstte görünmektedir. ( kamu malı )
Bir hükümdarın ya da memurun mühür yüzüğü onun otoritesinin bir sembolüydü. Kazıbilimciler, “Antik çağda; mühür sahibinin kimliğini, soyağacını ve statüsünü belirlerdi.” dedi. Resmi belgeler ya da kurcalanmaması ya da değiştirilmemesi gereken şeyler, modern zamanda resmi mühürlerin ya da imzaların kullanılış biçimine benzer şekilde, bu mühürlerle mühürlenirdi.
Kudüs tarihinin en büyük arkeolojik kazılarından biri olan Davut Şehri’ndeki kazılar dokuz yıldır devam ediyor ve aralarında geçen yıl keşfedilen ve Kudüs’ün M.Ö. 8. yüzyılda önemli bir Yahuda başkenti olduğunu kanıtlayan Hizkiya mührünün de bulunduğu yüzlerce ilginç buluntuya ulaşıldı. Davut Şehri’ndeki Giv’ati park alanında kazılar devam ettikçe, Antik Kudüs’e ilişkin anlayışımızı değiştirecek yeni buluntular ortaya çıkacaktır.
Davut Şehri’nde yürütülen kazı çalışmaları
Kaynak: https://citestesitu.com
Derleyen: Simge Kara
Movile Mağarasında 5 Milyon Yıldır Mühürlü Olan İlginç Bir Yaşam Gizleniyor