Jeff Bezos Yaşlanmaya Meydan Okumak İçin Nobel Ödüllü Bilim İnsanlarını İşe Aldı
Gezegendeki en zengin adamlardan biri olan Amazon’un kurucusu Jeff Bezos, hastalık, yaralanma ve sakatlığı tedavi etmek için hücresel yeniden programlamayı kullanacak bir girişim olan Altos Labs’ı kurmak için Nobel ödüllü bilim insanlarından oluşan bir yıldız ekibini bir araya getirdi.
Yaşlanma sadece nasıl hissettiğimiz veya nasıl göründüğümüzdeki bir değişiklik değildir, yaşlanma hücresel düzeyde gerçekleşir. Bir laboratuvar kültür kabında, yetişkin cilt hücreleri durmadan önce yaklaşık 50 kez bölünür. Ancak yeni doğmuş bir bebeğin deri hücreleri 80 veya 90 kez bölünebilir. Ve diğer taraftan, yaşlı birine ait hücreler sadece 20 kez bölünür.
Peki büyük para ve büyük beyinler yaşlanmayı yenebilir mi? The Conservation‘a göre, Amazon’un kurucusu Jeff Bezos, hücresel yeniden programlama girişimi Alto Labs’a 3 milyar dolar yatırım yaptı. Şirket, hücrelerin sağlığını, hastalıklara, yaralanmalara ve hatta sakatlıklara karşı dirençlerini iyileştirmek için biyolojik teknolojilere odaklanacak.
Projeye ilk katılanlar GlaxoSmithkline Baş Bilim İnsanı Hal Barron ve eski Genentech Kıdemli Başkan Yardımcısı Ann Lee-Carlon’du. Listede ayrıca enzimlerin yönlendirilmiş evrimi konusundaki çalışmaları nedeniyle 2018 Kimya Ödülü’nü kazanan Nobel ödüllü Frances Arnold, CRISPR gen düzenleme tekniği üzerindeki çalışmaları nedeniyle 2020 Nobel Kimya Ödülü’nü kazanan Jennifer Doudna ve David Baltimore yer alıyor. Virüslerin hücrelerin genetik materyali ile etkileşimi konusundaki çalışmaları nedeniyle 1975 yılında Tıp Ödülü’nü kazanmıştı.
Yaşlanma genlerimizde de belirgindir. Genetik materyalimiz zamanla değiştirilir. Hangi genlerin açılıp kapatılacağını değiştiren yeni kimyasallar eklenebilir. Bunlara epigenetik değişiklikler denir ve biz yaşlandıkça oluşurlar. Hücremizin DNA’sının uçlarında başka bir değişiklik meydana gelir.
Telomer adı verilen tekrar eden DNA parçaları, bir ayakkabı bağcığının plastik ucu gibi hareket ederek, genetik materyalin bükülmüş bobinlerinin uçlarında yıpranmasını veya birbirine düğümlenmesini önler. Ancak bu telomerler, bir hücre her bölündüğünde kısalır. Kısa telomerlerin gri saç gibi sadece yaşlanmanın bir işareti mi yoksa hücrelerin yaşlanma sürecinin bir parçası mı olduğunu bilmiyoruz.
Hayatta kalmak ve bölünmeye devam etmek için, bağışıklık hücreleri, kanser hücreleri gibi çoğaldıklarında telomerlerinin kısalmasını durdurur. Bu muhtemelen görünüşteki ölümsüzlüklerine katkıda bulunan bir faktördür. Projenin başarılı olup olmayacağı henüz bilinmiyor. Büyük beyinler ve büyük para, muhtemelen yaşlanmayı önleme alanında yeni keşifler yapabilir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Üzüm Çekirdeğindeki Mucizevi Bir Kimyasalın, Yaşlanmayı 9 Kat Geciktirdiği Bulundu
/Jeff Bezos Yaşlanmaya Meydan Okumak İçin Nobel Ödüllü Bilim İnsanlarını İşe Aldı/