Japonya Yakınlarındaki Antik Volkanik Patlama Rekor Kırarak Dünyayı Şoke Etti
Kyushu yakınlarındaki Kikai kalderasının detaylı analizi, Holosen döneminde, yaklaşık 11.700 yıl öncesinden günümüze kadar meydana gelen, şimdiye kadar keşfedilmiş en büyük patlamayı tespit etti.
Volkan aktif tarihi boyunca birçok kez patlamıştır, ancak her patlamanın ölçeğini doğru bir şekilde değerlendirmek zor olmuştur.
Kobe Üniversitesi ekibi, yaklaşık 7.300 yıl önce meydana gelen ve Kikai-Akahoya (K-Ah) patlaması olarak bilinen olayın ölçeğini belirlemek için, deniz tabanı tortu örnekleri ve sismik görüntülemenin bir kombinasyonunu kullanarak kalderanın şeklini ve iç malzemelerini haritaladı ve bir patlamanın kanıtlarını aradı.
Kobe Üniversitesi’nde jeofizikçi olan Nobukazu Sema şunları söylüyor: “Modern uygarlık tarafından henüz deneyimlenmemiş olanlar gibi büyük volkanik patlamalar tortul kayıtlara dayanmaktadır, ancak kıyıdaki volkanik malzemenin çoğu erozyonla kaybolduğu için patlama hacimlerini yüksek doğrulukla tahmin etmek zor olmuştur.”
Ekip, binlerce yıl önce su altından geçen sıcak volkanik kül, kaya ve gazdan oluşan yoğun bir huni olan K-Ah patlamasının piroklastik akışı olarak adlandırdıkları şeye odaklandı.
Beklendiği gibi, bu akıntıyı su içinde modellemek zordur. Ancak su, bu patlamayı iyi bir şekilde muhafaza etmektedir. Araştırmacıların aletleri, deniz tabanının derinliklerine bakarak farklı malzeme türlerinin nereden geldiğini ve nereye gittiğini karşılaştırabildi.
Sonuçlar, patlamanın saçtığı malzemenin yaklaşık 4.500 kilometrekarelik (1.737 mil kare) bir alanı kapladığını, bunun da Londra veya Los Angeles gibi büyük bir şehrin alanının birkaç katı olduğunu gösterdi.
Yüzlerce kilometreküp kaya ve toz saçan patlama, Holosen’de gözlemlenen en büyük volkanik patlamadır. Dünyayı sarsan 1883 Krakatoa patlaması bile stratosfere yalnızca birkaç düzine kilometrekare yayılmıştı.
Kobe Üniversitesi’nden deniz jeofizikçisi Satoshi Shimizu, “Bu hedef için optimize edilmiş yansıma sismik araştırmaları kullanarak ve toplanan çökeltileri tanımlayarak, patlamanın dağılımı, hacmi ve taşınma mekanizmaları hakkında önemli bilgiler elde ettik” diyor.
Çalışma, uzmanlara volkanik patlamaların gelecekte okyanusları nasıl geçeceği konusunda daha iyi bir fikir verecektir. Geçmişteki patlamaları ne kadar iyi anlarsak, gelecekteki patlamaları da o kadar doğru tahmin edebiliriz.
Hayatımız boyunca birçok büyük patlama yaşadık, ancak hiçbiri geçmişteki süper patlamalarla eşleşmedi.
Dev kaldera patlamaları yer bilimlerinde önemli bir olgudur ve bu olguyu anlamak toplumsal açıdan büyük önem taşımaktadır.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Japonya Yakınlarındaki Antik Volkanik Patlama Rekor Kırarak Dünyayı Şoke Etti
Güneş Tutulması Sırasında Hayvanlar Neden Garip Davranır?