James Webb, Yıldız Ölümünün Kozmik Tozunu Çözüyor
Gökbilimciler James Webb Uzay Teleskobu’nu (JWST) kullanarak ölmekte olan yıldızları saran tozlu örtüleri incelediler.
Bu araştırma, büyük miktarlardaki kozmik tozun yeni yıldızların yapı taşlarını oluşturmadan önce nereden geldiğini ortaya çıkarmaya yardımcı olabilir.
Bu araştırma ekibi tarafından incelenen yıldızlar Wolf-Rayet yıldızları olarak bilinen yaşlanan yıldızlardır. Bu devasa yıldızlar hidrojenlerini tüketmişlerdir ve içlerinde oluşan elementleri kozmos boyunca dağıtacak süpernova patlamalarının eşiğindedirler. Bu elementler eninde sonunda yeni yıldızlara dahil edilir, yani Wolf-Rayet yıldızları yıldız yaşamı ve ölümü döngüsünde önemli bir aşamayı temsil eder.
Ekip lideri ve Embry-Riddle Aeronautical Üniversitesi profesörü Noel Richardson yaptığı açıklamada, “Wolf-Rayet yıldızları esasen hiç hidrojen göstermeyen oldukça evrimleşmiş büyük yıldızlardır” dedi. “Hidrojenlerini yıldızın dış kısmında kaybettiler, çekirdeklerinde helyum eritiyorlar, bu da yaşam döngülerinin sonuna yaklaştıkları anlamına geliyor.”
Wolf-Rayet yıldızları ölürken, yakındaki başka bir büyük yıldızın varlığında yoğunlaşarak karbon tozu kabukları oluşturan güçlü yıldız rüzgarları yayarlar.
Ancak şimdiye kadar bu kabuklar sadece Wolf-Rayet yıldızı WR-140 etrafında gözlemlenmişti.
James Webb Uzay Teleskobu tarafından görülen Wolf-Rayet yıldızı WR 140. (Resim kredisi: NASA/ESA /CSA /Ryan Lau /JWST ERS Ekibi /Judy Schmidt).
Richardson ve meslektaşları, her birinin etrafında WR-140’ınkine benzer birkaç toz kabuğu buldukları diğer dört Wolf-Rayet yıldız sistemini gözlemlemeye başladılar.
Richardson, “Bu sistemlerdeki tozun uzun ömürlü olduğunu ve uzaya doğru yol aldığını bulmakla kalmadık, bunun sadece bir sisteme özgü olmadığını keşfettik” dedi.
Wolf-Rayet yıldızlarının gözlemlerini sadece bir sistem yerine beş sisteme genişletmek, bu yaşlanan yıldızları anlamak için önemli bir adımdır.
Ekip üyesi ve NOIRLab astronomu Ryan Lau, “WR-140 çevresinde gördüğümüz hayatta kalan toz kabuklarının aynı modelini diğer sistemlerde de gördüğümüzü doğruladı” dedi. “Bu gözlemler Wolf-Rayet yıldızları tarafından üretilen tozun sert yıldız ortamında hayatta kalabileceğini gösteriyor.”
Bu karbon tozunun potansiyel olarak yüzyıllarca hayatta kalabilmesi, yeni yıldızların yapı taşları hakkındaki düşüncelerimizi değiştirebilir.
“Bu toz nereye gidiyor?” Lau sordu. “Bu tozun kimyasının tam olarak ne olduğunu öğrenmek istiyoruz. Bunu yapmak için, yıldızlararası ortama kimyasal katkı hakkında bir fikir edinmek üzere belirli tane bileşimini – fiziksel özellikleri – tanımlamak için spektrumlar almamız gerekiyor.”
Kaynak: https://www.space.com