James Webb Toz Perdesini Araladı ve Yıldızların Nasıl Doğduğunu Gösterdi
California, Irvine Üniversitesi’ndeki gök bilimciler, James Webb Uzay Teleskobu’nun ultra hassas orta kızılötesi araçlarını kullanarak galaksi NGC 7469’u incelediler. Süper kütleli bir kara deliğin hakim olduğu aktif galaktik çekirdek ile yıldız doğum süreçlerinin gerçekleştiği çevre bölgeler arasındaki etkileşimin ayrıntılı bir analizini yaptılar.
Bir galaksinin yaşamındaki en ilginç süreçlerden biri, çekirdeğinin çevreleyen alanla etkileşimidir. “James Webb” onu görmeyi mümkün kıldı. Kaliforniya Üniversitesi, Irvine’den bir astronom ekibi, James Webb Uzay Teleskobu’nu kullanarak NGC 7469 galaksisini keşfetti. Bu galaksi Dünya’dan 228 milyon ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır.
Gök bilimciler, süper kütleli bir kara deliğin egemen olduğu aktif bir galaktik çekirdek ile yıldız doğum sürecinin aktif olarak devam ettiği çevre bölgeler arasındaki etkileşimi analiz ettiler. Baş yazar Vivian Wu, “Sadece süper kütleli kara delikten gelen rüzgarı değil, aynı zamanda galaktik çekirdeğin yakınında bu rüzgarın neden olduğu gazın ‘şok ısınmasını’ da görüyoruz” dedi.
Vivian Wu, ısınmanın galaksinin merkezindeki kara delikten gelen rüzgarın çevredeki yoğun gaza karşı itmesiyle bir şok cephesi oluşturmasıyla meydana geldiğini belirtti. Bu etkinin yıldız oluşumunu iki zıt şekilde etkileyebileceğini söylüyor: gazı sıkıştırarak yeni yıldızların oluşmasına yardımcı olabilir, ancak rüzgar yeni doğan yıldızı da yok edebilir.
NGC 7469, süper kütleli bir kara deliğe ve yıldız oluşum bölgeleri halkasına ev sahipliği yapan aktif bir merkeze sahip parlak bir gök adadır. Onlarca yıldır gök bilimciler bu tür gök adaların ayrıntılı dinamiklerini incelemeye çalışıyorlar. Evrendeki tüm galaksilerin yaklaşık %10’unu oluştururlar, ancak merkezleri tozla kaplıdır. Şimdi James Webb, gök bilimcilere toz perdesinin arkasında ne olduğunu görme fırsatı verdi.
Vivian W, “En azından bu sistemde artık, aktif galaktik çekirdeğin gazı nasıl dışarı attığına ve bunun çevredeki materyali nasıl etkilediğine dair daha net bir resme sahibiz. Kara delikler tarafından yönlendirilen rüzgarların yıldızlararası ortama enerji yaydığına dair açık işaretler görüyoruz.” diye ekledi.
NGC 7469’un hareket dinamiklerine önemli bir katkı, birleştiği ona yakın bir galaksi tarafından yapılır. “Başka bir galaksiyle etkileşim, galaktik malzemelerin gelgit kuvvetlerinin bir sonucu olarak hareket etmesi ve galaktik sistemin merkezine doğru çekilmesi anlamına gelir. Bu süreç, galaksinin merkezinin çok tozlu hale gelmesine neden oluyor,” Bu yüzden James Webb’dekiler gibi araçlara çok ihtiyaç var. Tozun arkasını görmemize izin veriyorlar ve birleşen galaksilerin temel dinamiklerini anlamamızı kolaylaştırıyorlar.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: James Webb Toz Perdesini Araladı ve Yıldızların Nasıl Doğduğunu Gösterdi
Evrendeki Medeniyetlerle Tanışmamızın Tek Yolu “Büyük Filtre”yi Geçmek!