İşkolik misiniz Yoksa Heyecan Arayan Biri mi? Kişilik ve Uyku Düzeni Arasında Bağlantı Bulundu
Yeni bir çalışma, bir gece insanından daha çok sabah insanıysanız, öz disiplin ile kutsanmış olma olasılığınız daha yüksektir. Tersine, bir gece kuşuysanız ve geç kalkıp geç yatmayı tercih ediyorsanız, heyecan aramanız daha olasıdır.
Araştırmacılar, bir kişinin kronotipini yani belirli bir zamanda uyuma eğilimini ve bunun kişilik özellikleriyle nasıl ilişkili olduğunu araştırdılar ve ne zaman kalkıp ne zaman uyuduğunuzun kısmen genetik faktörlerden kaynaklandığını söylüyor.
Araştırmacılar, onlardan uyku zamanlamaları ve “Beş Büyük” kişilik özellikleri de dahil olmak üzere kişilik faktörleri hakkındaki anketleri yanıtlamalarını istedi. ‘Beş Büyük’ : açıklık, vicdanlılık, dışa dönüklük, uyumluluk ve nevrotiklik olarak akademik psikolojide en iyi kabul edilen ve en yaygın kullanılan kişilik modelidir.
Katılımcıların kişilikleri de katılımcıyı iyi tanıyan biri tarafından değerlendirildi. Genetik korelasyonlar, genom çapında ilişkilendirme çalışmalarının özet istatistikleri aracılığıyla elde edildi.
Sonuçlar, daha yüksek vicdanlılık ve deneyime daha düşük açıklığın daha erken bir kronotipin ( yani daha erken kalkan insanların) önemli yordayıcıları olduğunu gösterdi. Bu arada, daha açık sözlü ve heyecan arayan insanların daha geç kronotiplere sahip olma olasılıkları daha yüksekti. Bu nedenle daha geç yatma olasılıkları daha yüksekti. Bununla birlikte, daha geç kronotiplere sahip olanlar, daha erken kronotiplere sahip olanlardan daha az öz disipline sahipti.
Buna rağmen, sabah insanı olmak istiyor ancak şu anda akşam insanıysanız ya da tam tersi durumda olmak istiyorsanız uyku düzeninizi değiştirebilirsiniz.
“Kronotip, kişilik ve kısmen genleriniz arasında bir ilişki olduğunu göstermekle kalmadık, bulgularımız aynı zamanda benlik saygınızı artırarak kronotipinizi değiştirmenin veya en azından sosyal olarak daha uygun bir uyku düzenine kendinizi eğitmenin mümkün olabileceğini gösteriyor.
Tipik bir sabah insanı örneğinin (genellikle ‘sabah toygarlığı’ olarak adlandırılır) sabah 6’da doğal olarak uyanan, koşuya giden, duş alan, kahvaltı yapan ve sabah 9’da işte verimli bir güne hazır olan biri olduğu düşünülmektedir. Bu arada akşam insanı sabah kalkmak için mücadele eder, akşamları kendini daha üretken hisseder ve küçük saatlerde yatmaya meyillidir.
Ekip, “Bu, elbette abartılı bir örnek, ancak bu genellemenin arkasında bir miktar gerçek var” diyor. Araştırmacılar, araştırmaları için, yüzde 59’u kadın olan ve tümü ortalama 45 yaşında olan 2.515 Estonyalı yetişkinin verilerini kullandılar.
Psikoloji Bölümü’nden araştırma yazarı Dr Anita Lenneis, “Özellikle öz disiplin, insanların çeşitli sosyal faaliyetler ve davranışlar için tercihlerini şekillendirerek kronotipi etkileyebilir ve bu da insanların ne zaman yatağa gidip yataktan kalktığını etkileyebilir” dedi. Bununla birlikte, kronotipin kişiliği etkilemesi veya kronotip ile kişiliğin karşılıklı olarak birbirini etkilemesi de olabilir.
“Genetik korelasyonların bulguları bu görüşü desteklemektedir, ancak iki yapı arasındaki ortak genetik mekanizmaların yanı sıra ilişkilerinin nedenselliğini daha iyi anlamak için daha fazla çalışma gerekli olacaktır.
Araştırmacılar ayrıca sabah kuşları olmak isteyen tüm gece kuşları için bazı tavsiyelerde bulundular. Profesör Realo, “Işıkları düzenli olarak erken saatlerde kapatmak, akşamın erken saatlerinde uykuya dalmanıza neden olabilir” dedi.
“Ancak, gelecekteki çalışmaların, öz kontrolü geliştirmeye yönelik bu tür müdahalelerin kalıcı bir değişiklikle sonuçlanıp sonuçlanmayacağını veya daha sonraki kronotiplerde gerçekten daha iyi sağlığı teşvik edip etmeyeceğini araştırması gerekecek.” Çalışma Journal of Personality’de yayınlandı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
/İşkolik misiniz Yoksa Heyecan Arayan Biri mi? Kişilik ve Uyku Düzeni Arasında Bağlantı Bulundu /