İntihar Gezegeni HIP 67522b Kendi Yok Oluşunu Tetikliyor
Hollanda Radyo Astronomi Enstitüsü’nden (ASTRON) araştırmacılar, Ekaterina Ilina’nın liderliğinde kendi yok oluşunu tetikleyen ilk gezegeni keşfettiler.
HIP 67522b adlı ötegezegen, manyetik alanıyla genç bir yıldızı etkileyerek kendisine yönelik güçlü patlamalara neden oluyor. Bu, gezegenlerin yıldızların aktivitesi üzerindeki etkisinin ilk kanıtıdır.
Birçok ötegezegen, yıldızları tarafından farklı şekillerde yok edilmektedir. EPIC 204278916 ve Tabby’s Star yıldızları, gezegenlerini çoktan yok etmişlerdir.
Beyaz cüceler, gezegen sistemlerini parçalayarak enkazları yutmaktadır. Çoğu ötegezegen pasif bir şekilde yok olur: yıldızların doğal evrim süreçleri, gelgit kuvvetleri veya radyasyon tarafından yok edilirler.
Ancak HIP 67522b gezegeni kendi yok oluşunu aktif olarak tetiklemektedir.
Astronomlar, HIP 67522b adlı benzersiz bir ötegezegen keşfettiler. Bu gezegen, ana yıldızında güçlü patlamalar yaratarak kendini yok ediyor.
Jüpiter büyüklüğündeki bu gezegen, genç bir yıldızın etrafında o kadar yakın dönüyor ki, orada bir yıl sadece bir dünya haftası sürüyor. Yıldız çok genç, 17 milyon yaşında. Dünya’dan yaklaşık 400 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Çalışma Nature dergisinde yayınlandı.
Gezegen, gezegenlerin yıldızlarının davranışını etkileyebileceğinin ilk kanıtı oldu. HIP 67522b yıldızın önünden geçtiğinde, yıldızı o kadar etkiliyor ki, yıldız gezegene yönelik patlamalar başlatıyor.
Gezegen hareket ederken enerji toplar ve bu enerjiyi yıldızın manyetik güç hatları boyunca dalgalar halinde yönlendirir. Dalga yıldızın yüzeyine ulaştığında güçlü bir patlama meydana gelir.
Kaplanın kuyruğunu çekmeyin
Araştırma, TESS ve Cheops uzay araçları ile gerçekleştirildi. Bu araçlar, 15 patlama kaydetti ve bunların neredeyse tamamı, Dünya’dan bakıldığında gezegenin yıldızın diski önünden geçerken meydana geldi.
Bu patlamalar, yıldızdan bu mesafede bulunan gezegenler için normal radyasyon seviyesinin altı katını aşıyor.
HIP 67522b’nin yoğunluğu çok düşüktür — pamuk şekerle karşılaştırılabilir ve sert radyasyon yavaş yavaş dış katmanlarını yok etmektedir. Önümüzdeki 100 milyon yıl içinde gezegen, Jüpiter’in boyutundan Neptün’ün boyutuna küçülecektir.
Bu kendiliğinden yok olan sistemin keşfi, gezegenler ve yıldızlar arasındaki etkileşimleri anlamak için önemlidir.
Çalışmanın baş yazarı Ekaterina İlyina şöyle diyor: “Şu anda en önemli iki şey var. Birincisi, farklı dalga boylarında gözlemler yaparak bu yıldız patlamalarında hangi tür enerjinin açığa çıktığını belirlemek. Örneğin, ultraviyole ve röntgen ışınları ötegezegenler için özellikle tehlikelidir. İkinci görev ise diğer benzer “yıldız-gezegen” sistemlerini bulmak ve incelemek. Eğer 10-100 adet böyle sistem bulursak, teorik astronomlar çalışma için malzeme elde etmiş olacaklar.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: İntihar Gezegeni HIP 67522b Kendi Yok Oluşunu Tetikliyor
Eski Hubble Uzay Teleskobu Fotoğrafları Bir Gezegenin Sırrını Ortaya Çıkarıyor.