İnsanlığın Başarılı Olabilmesi İçin Akıl Devrimine İhtiyacımız Var
Nadiren de olsa, bazı günlük konforların ne kadar olağanüstü olduğunu düşünmek için dururuz: bir elektrik düğmesine basmak ve karanlık bir odayı ışığa boğmak; bir musluğu açmak ve içme suyuna sahip olmak; sıcak bir duş almak; sıcak günlerde serin, serin günlerde sıcak bir evde yaşamak; metal bir kutuya adım atmak ve istediğimiz yere hareket etmek; bir mağazaya gitmek ve yiyecek satın almak; dünyanın öbür ucundaki biriyle konuşmak; kirli kıyafetleri bir makineye atmak ve makinenin hepsini yıkamasını sağlamak. Liste sonsuzdur.
Şimdi 150 yıl geriye, 1871’e gidin. Hayat tamamen farklıydı. Enerji kıttı; hayvanlar sabanları ve arabaları çekiyordu; buhar makineleri gelişmeye başlamıştı; teknoloji bugüne kıyasla çok ilkeldi; tıp henüz hastalıkları ve sterilizasyonu anlamamıştı. Telefon yoktu. Arabalar ve uçaklar henüz icat edilmemişti. Ampuller hala bir laboratuvar merakıydı. İnsanlar ilaç olarak ham petrol içiyordu. Almanya’da Carl Benz tarafından icat edilen ilk benzin yakıtlı içten yanmalı motorlu arabaya daha beş yıl vardı. Dünya nüfusu yaklaşık 900 milyondu.
Teknolojik ilerlemenin artıları ve eksileri
Ama bir de şimdi halimize bakın! Fosil yakıtlar dünyayı dönüştürdü. Teknoloji dünyayı dönüştürdü. ABD’de ortalama yaşam süresi 39,4 yıldan 78,8 yıla çıktı. Dünya nüfusu 7,8 milyara ulaştı ve günde 200.000’den fazla araba üretiliyor.
Türümüz için inanılmaz bir başarı öyküsü.
Teknolojik inovasyonun kökleri temel araştırmalara dayansa bile, laboratuvardan pazara geçişin itici gücü paradır. Büyüme satışlarla ölçülür ve satışlar da kâr getirir. Geçtiğimiz 150 yıl içinde ABD, Avustralya, Yeni Zelanda ve Kanada’da (toplu olarak Batılı Dallar olarak bilinir) kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasıla 4.647 dolardan 53.757 dolara çıkmıştır (enflasyona göre düzeltilmiş ve uluslararası 2011 fiyatlarıyla ölçülmüştür).
Bu şişman cepleri ne besliyor? Fosil yakıtlar, ormansızlaşma, madencilik, okyanusların tükenmesi, sanayileşmiş tarım. Giderek daha fazla sayıda insan için açık gerçek daha net hale geliyor: sınırlı bir gezegende, sınırlı kaynaklarla ve yarattığımız pisliği temizlemek için sınırlı bir kapasiteyle yaşıyoruz. Okyanuslara ve nehirlere dev kanalizasyon çöplükleri, atmosfere zehirli dumanlar için sonsuz bir sünger ve ormanlara da geniş sığır otlatma ve tarım için ortadan kaldırılması gereken uygunsuz engeller olarak davranma zamanı sona erdi.
Yeniden keşfimize tanıklık etmek üzere hayatta olduğum için mutluyum.
O halde asıl soru ne yapılabileceğidir? Mevcut büyüme oranını, büyümeyi besleyen yakıtın kontrolsüz çevresel yıkım değil, türümüz ve içinde yaşadığımız gezegen arasında simbiyotik bir ilişki olduğu, son derece farklı bir dünya görüşüne dayalı olarak sürdürmek mümkün mü? Gezegene geri dönüşü olmayan daha fazla zarar vermeden önce ekonomi yeni bir dünya görüşüne uyum sağlayabilir mi?
Akılda tutulması gereken ilk nokta, gerçekleştirdiğimiz çevresel yıkımdan ayrı olmadığımızdır. Çevre giderse biz de gideriz. Hayatta kalmak için temiz havaya, temiz suya ve temiz enerjiye ihtiyacımız var. Ne kadar çok olursak, bu bariz gerçek o kadar acil hale gelir. Geleneksel olarak endüstriyel ve savaş yeniliklerine uyguladığımız yaratıcılık ve beceriklilik artık bu gezegende hayatta kalmamız için de uygulanmalıdır. Dünyayla ilişkimizi yeniden keşfetmemiz gerekiyor. Refahımızı Dünya’nın bağırsaklarından emen yağmacı zihniyetten, gökyüzünün bize sunduğu enerjiyi toplayan bir zihniyete geçmeliyiz.
Bir zihin devrimi
Zihniyetteki bu değişim, çevreyle – yeraltından fosil yakıtları emmek için delikler açan metalik makineler – agresif bir ilişkiden, zaten burada olanı kucaklayan bir ilişkiye dönüşü temsil ediyor: güneş, rüzgar ve dünyanın dört bir yanındaki ormanlık alanların karbon sabitleme yetenekleri.
Geçtiğimiz hafta Başkan Biden, ortak enerji geleceğimizi tartışmak üzere 40 dünya liderini bir araya getirdi. Mevcut yönetim yeni zihniyeti açıkça temsil etmektedir. Ekonomik kârın yenilenebilir enerjiye karşı olduğu yönündeki düşüncelerimizi değiştirmeliyiz. Son 150 yıllık endüstriyel büyüme sloganına dayanan eski dünya görüşü – yani zengin olmak için Dünya’nın bağırsaklarını tüketelim – öldü. Sürdürülemez. Sürdürülemez. Kendine zarar veriyor. Ahlak dışıdır.
Gelecek değişiklikler, 20. yüzyılın başlarında yaygın sanayileşme ile patlayan değişiklikler kadar dünyayı değiştirici olacaktır: Gökyüzünden yenilenebilir enerjinin pasif olarak çıkarılmasına dayalı bir ekonomi; karbonu sabitlemek için geniş ağaçlandırma programları; otomobil endüstrisinin elektrikli ve hidrojen hücreli araçlara doğru tamamen elden geçirilmesi; işgücünün, üretimin artan otomasyonuna ve dijital çağın yeni işleri nedeniyle pazarda çok yönlülük ihtiyacına uyum sağlamak için yeniden eğitilmesi; Genç nesiller arasında farkındalık yaratmak amacıyla çevreyle olan ilişkimizin hikayesini yeniden anlatmak için okul müfredatının yeniden tasarlanması; ve gezegeni ve onu paylaştığımız tüm canlıları hedef değil ortak olarak kucaklayan yeni bir yaşam etiğinin ortaya çıkması.
On yıl kadar önce bu görüşler ütopik ya da en azından naif bulunarak reddedilirdi. Ama artık öyle değil. Yeni dünya görüşü kök salıyor ve bunu hızla benimsemeyen ülke aptaldır. Yeniden keşfimize tanıklık etmek üzere hayatta olduğum için mutluyum.
Kaynak: https://bigthink.com
Derleyen: Figen Berber