İnsanların Neden Sağ ya da Sol Eli Kullandığına Dair Yeni Kanıtlar Bulundu

Bilim insanları uzun süredir, neden bir elin kullanımına diğer elin kullanımından daha yatkın olduğumuzu araştırıyor. İnsanların neden sağ ya da sol eli tercih ettiklerini tam olarak anlayamıyoruz. Araştırmacılar yıllardır bu durumun kökenin beynimizde olduğunu varsaydılar.

Yeni araştırmalar gösteriyor ki elimizi kullanırken belirleyici olan sadece beyin değildir. Omurilik de bu durumda önemli bir rol oynamaktadır.

Almanya’da Ruhr Üniversitesi Bochum’dan önde gelen biyopsikologlardan oluşan uluslararası bir ekip, omuriliğin genetik aktivitesinin rahimde asimetrik olduğunu ve sağ ya da sol el tercihi ile bağlantılı olabileceğini gösterdi.

Araştırmacılar eLife dergisine: “Bu sonuçlar, yarı küresel asimetrilerin nedenini anlamamıza yardımcı olacaktır.” dedi.

Açıkça anlaşılacağı üzere, bu konu şu an için çok erken safhalarda yer alan bir hipotezdir. Yıllardır süren araştırmaların elimizi kullanma nedenimiz üzerine bağımsız olarak ayakları yere basan daha fazla araştırmaya ihtiyacımız bulunmaktadır.

Araştırma bir ön çalışma olmasına rağmen ilginç olasılıklar barındırmaktadır. Beynimiz hareketlerimizi kontrol etmeden önce el tercihimiz belirlenirse ne olur?

1980’lerde ultrason taramaları, sağ veya sol el tercihini hamilelikte 8. haftadan itibaren rahim içinde geliştiğine dair kanıtlar sağladığı için 10. haftaya kadar kolaylıkla bu durum tespit edilebilir.

Araştırmalar ayrıca hamileliğin 13. haftasından itibaren rahimdeki doğmamış çocukların sol veya sağ başparmaklarını çekmeyi tercih etme eğiliminde olduğunu gösterdi.

Kol ve el hareketleri beynimizdeki motor korteks tarafından başlatıldığından dolayı bilim insanları motor kortekste ve beynin diğer bölümlerinde her zaman bu tercihin neden bu kadar erken gerçekleştiğini açıklamak için asimetrik gene baktılar.

Gelişen embriyoda, motor korteks omuriliğe her zaman işlevsel olarak bağlı değildir. Aslında, el tercihinin en erken belirtileri ortaya çıktığında dahi omurga beyin ile henüz bağlantı kurmamıştır.

Ekip, “İnsan fetüsleri, motor korteksin omuriliğe bağlanmadan önce kol hareketlerinde hatırı sayılır bir asimetri göstermekte ve omurgaya ait gen ekspresyonu (Bir genin kendini ifade etmesi) asimetrilerinin farklılaşmasının moleküler temelini oluşturması ihtimalini arttırmaktadır.” diye ekliyor.

Bu nedenle ekip, omurilikte bağımsız olarak meydana gelen bir şeyin farklılaşmayı etkileyip etkilemediğini araştırmaya karar verdi.

Gebeliğin 8. ile 12. haftası arasındaki beş insan fetüsünün omurilik bağlarındaki gen ifadesine baktılar.

Araştırmacılar 8. haftada omuriliğin sağında veya solunda bulunan gen miktarı arasında fark buldular. İlginçtir ki bu fark, kol ve bacak hareketlerini kontrol eden omurilik bölümde görülmüştür.

Ekip aynı zamanda asimetrik gen aktivitesinin nedenini araştırdı ve omurilik aktivitesinin sol veya sağ tarafta daha büyük olup olmadığını kontrol eden çevresel faktörlerin olduğunu gösterdi.

Çevresel faktörler, epigenetik (Fenotipi ve genotipi bağlayan olaylar zinciri)olarak bilinen bir şey aracılığıyla gen ekspresyonunu kontrol edebilir.

Çalışma çevresel faktörlerin, omurgaya ait bağların bir tarafında diğerine göre daha fazla gen aktivitesine neden olabileceğini epigenetik yoluyla göstermektedir.

Araştırmacılar, “Bulgularımız omurilikte epigenetik düzenlemelerde moleküler mekanizmaların farklılaşmanın başlangıç noktasını oluşturduğunu gösteriyor.” dedi.

Yukarıda belirttiğimiz gibi, bu çok önemli ancak başlangıç noktasında olan bir çalışmadır ve elle tutulurluk konusunda eksik kalmaktadır. Fakat bilim insanlarının daha fazla araştırma yapmaları gerektiği yönünde ilginç yeni kanıtlar vardır.

İnsanların sağ ve ya sol ellerini kullanmayı neden tercih ettiğini ve bu tercihlerin onları hayatın ilerleyen dönemlerinde nasıl etkilediği konusunda birçok soru aklımıza takıldıkça neden bazı uzuvları tercih ettiğimiz konusunda ne kadar çok şey öğrenebilirsek o kadar iyi olur.

İleri Okuma İçin: eLife dergisi

Kaynak: http://www.sciencealert.com/new-evidence-suggests-we-could-be-wrong-about-why-people-are-left-or-right-handed

Çeviri: Tuğba Aydın

91 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
20 + 6 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.