İnsanları Dik Konuma Getiren İki Evrimsel Değişim Keşfedildi
Harvard Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, milyonlarca yıl önce atalarımızın pelvis yapısını değiştiren ve insanları diğer primatlardan ayıran dik duruşu mümkün kılan insan evriminde iki önemli genetik değişiklik tespit etti.
İnsan soyunun en eski fosilleşmiş pelvisi, yaklaşık 4,4 milyon yıllık Ardipithecus ramidus’a aitti. Etiyopya’da bulunan bu tür, hem dik yürüyebiliyor hem de ağaçlara tırmanabiliyordu.
İki ayak üzerinde yürüme, insan başarısının temel bir özelliği olmuştur. Bilim insanları, insanlardan ve diğer primatlardan alınan embriyonik doku örneklerini inceleyerek bu yeteneğin genetik temelini ilk kez belirlediler.
Değişimlerden biri, embriyonik pelvisin gelişimi sırasında kıkırdak oluşumunu içeriyordu. Bu, pelvisin üst kısmı olan iliumun, diğer primatların uzun, düz ve dar kemiğinden kısa, geniş ve kavisli bir kemiğe dönüşmesini sağladı. Bu sayede vücut dik yürürken ve koşarken dengede kalabildi.
İkinci değişim, Homo’nun beyin boyutu büyüdükçe kritik bir hal aldı. Pelvik kemiklerin embriyonik gelişim sırasında geriye doğru kaymasına ve gecikmesine neden oldu. Bu durum, iliumun yeni ve avantajlı şeklini korurken, kadınların daha büyük kafataslı bebekler doğurabilecek kadar geniş doğum kanallarına sahip olmalarını sağladı. Araştırmacılar, bu iki genetik değişimde rol oynayan 300’den fazla gen tespit etti. Çalışma Nature dergisinde yayınlandı .
a. Şempanze ve yetişkin insan pelvis kuşaklarının morfolojisi, şempanzelerin uzun, bıçak şeklindeki iliumuna kıyasla insanlardaki daha kısa ve daha geniş iliumu vurgulamaktadır. b. Kıkırdağın koyu gri ve kemikleşmenin kemik beyazı ile gösterildiği, gelişmekte olan insan pelvisinin E54–E72’de yeniden yapılandırılmış taramaları. c. İnsan iliumunun trikrom boyalı kesitleri (model üzerinde kırmızı çizgiler) d,e, trikrom boyalı Mus musculus (d) ve hematoksilin ve eozin (H&E) boyalı Microcebus türü. (n=11) (e) pelvisin koronal histolojik kesitleri. f, Hylobates türü. ve segmentli insan pelvis kuşakları.
Dik Yürümek İnsanı Nasıl İnsan Yaptı?
Etiyopya’da bulunan ve Australopithecus afarensis türüne ait, maymun ve insan benzeri özelliklerin bir arada bulunduğu 3,2 milyon yıllık ünlü “Lucy” fosilinin pelvisinde belirgin insan benzeri özellikler görülüyordu.
Baş yazar Terence Capellini’nin belirttiği gibi bu, iliumun şeklindeki evrimsel değişikliklerin Australopithecusların Afrika topraklarında dolaşmaya başladığı dönemde zaten gerçekleştiğini gösteriyor.
Capellini, “Pelvis ve iliak kemiklerde değişiklikler olmadan insan yürüyüşü imkânsız olurdu ve bunun sonucunda beyin boyutunda meydana gelecek artışı hayal etmek zor olurdu” diyor.
İnsanın iki ayak üzerinde yürümesi son derece etkilidir; insanlar diğer primatların aksine, minimum enerji harcayarak uzun mesafeleri kat edebilirler.
İki ayaklılık, elleri alet kullanımı, toplayıcılık, silah yapımı ve sanat için özgürleştirdi. Dik duruş, çevreyi daha iyi görmeyi sağladı ve vücudun doğrudan güneş ışığına maruz kalan alanını azalttı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: İnsanları Dik Konuma Getiren İki Evrimsel Değişim Keşfedildi
Akrep Adlı Antik Mısır Kralı, Kana Susamış Hikayelerini Kaya Sanatında Anlatmış