İnsan-Neandertal Melezi Bir Çocuk İnsanlık Tarihini Nasıl Yeniden Yazdı?
Yaklaşık 24.500 yıl önce, 4 yaşındaki bir çocuğun bedeni aşı boyalı bir örtüyle sarıldı ve Portekiz’in merkezindeki Lapedo Vadisi’nde bir mezar çukuruna indirildi. Bugün yaşayan herhangi bir çocuktan farklı olarak, bu olağanüstü çocuk modern insan ve Neandertal özelliklerinin eşsiz bir karışımını sergiliyor ve türümüzün tarihi hakkında bildiğimizi sandığımız her şeyi çürütüyordu.
Lapedo Çocuğu olarak bilinen gencin tam iskeleti 1998 yılında keşfedildi. O zamana kadar antropologlar, modern insanların Avrasya’ya yayılmadan önce Doğu Afrika’da evrimleştiğini ve Neandertaller de dahil olmak üzere orada yaşayan daha arkaik hominidlerin yerini aldığını varsayıyordu.
Bu anlatı, bizim ve eski akrabalarımızın birbirleriyle melezleşemeyen tamamen ayrı türler olduğumuzu ve yayılmamızın daha ilkel kuzenlerimizin yok olmasıyla sonuçlandığını varsayıyordu. Lapedo Çocuğu bu senaryoyu yırtıp atarak, kaşiflerin modern insanların Neandertallerle çiftleştiğini ve bu soyu tükenmiş türün genetik kodunun çapraz tozlaşan atalarımızın bellerinden akan melez soy içinde varlığını sürdürdüğünü öne sürmelerine yol açtı.
Erkek olduğu düşünülen çocuk, anatomik olarak modern bir insanın çenesine ve iç kulağına sahipken, bir Neandertal’in tıknaz gövdesine ve uzuvlarına sahipti. Böyle bir bulgu başlangıçta antropoloji dünyasında şok dalgaları yarattı ve tüm bunların insanlık tarihi için ne anlama geldiği konusunda şiddetli tartışmalara yol açtı.
İskelet üzerinde yaptıkları orijinal çalışmada yazarlar, çocuğun Neandertallerin sözde yok olmasından birkaç bin yıl sonra yaşadığına dikkat çekerek, bu atasal özelliklerin insan genomuna derinlemesine yerleşmiş olması gerektiğini ve bu nedenle küçük çocuğun “yoğun bir şekilde karışmış popülasyonların torunu” olduğunu öne sürüyorlar. Başka bir deyişle, insanlar ve Neandertaller arasındaki melezleşme sadece bir ya da iki kez olmamış, popülasyon düzeyinde gerçekleşmiş ve önemli ölçüde melezleşmeyle sonuçlanmıştır.
Bu da Neandertallerin modern insanlar ortaya çıktığında basitçe yok olmadıklarını, yeni komşularıyla kısmen kaynaşacak kadar tekrar tekrar bir araya geldiklerini göstermektedir.
Keşif sırasında bu fikir oldukça radikal ve biraz da şok edici olarak görülmüş, bazı akademisyenlerin orijinal bulguları çürütmesine yol açmıştır. Örneğin bir analiz, Lapedo Çocuğu’nun aslında bir melez olmadığı, sadece garip şekilli bir modern insan yavrusu olduğu sonucuna vardı.
Ancak, karışım teorisi nihayet 2010 yılında araştırmacıların Neandertal genomunu dizilemesiyle kanıtlanmıştır. Bunu yaparken, Afrikalı olmayan tüm modern popülasyonların yüzde 1 ila 4 arasında Neandertal DNA’sı içerdiğini ortaya çıkardılar, böylece eski atalarımızın bu soyu tükenmiş hominidlerle melezleştiğini doğruladılar.
Neyse ki, fenotiplerimiz binlerce yıl içinde biraz düzeldi ve artık Neandertal fiziğine sahip değiliz. Bununla birlikte, Lapedo Çocuğu gibi, Afrika dışından gelen bizler de modern insan-Neandertal meleziyiz.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber