İnsan Beyni Neden Maymununkinden Daha Yavaş Olgunlaşır?
Başka hiçbir hayvan insan beyninin sahip olduğu yetenek yelpazesine sahip olamaz. Yüzyıllar boyunca bilim insanları, onu bu kadar özel kılan şeyin ne olduğunu anlayamadılar.
Pekin Normal Üniversitesi’nden bilim insanları, insan ve makak maymunlarında beynin önemli bir bölümünün gelişimini karşılaştırarak, prefrontal korteksin insanlarda maymunlara göre çok daha yavaş olgunlaştığını buldu. Çalışma Nature Neuroscience dergisinde yayınlandı .
Neden prefrontal korteks?
Ön beyin korteksi, insanları maymunlardan ayıran her şeyden sorumludur: karmaşık karar verme, dürtü kontrolü, yıllar öncesinden planlama, empati, öz farkındalık ve mizah duygusu. Ve beynin bu kısmı ancak 25 yaşında olgunlaşır.
Bilim insanları, bu sürecin gelişim hızı ve özelliklerinin insan benzersizliğinin anahtarı olabileceğini varsaydılar. Bu nedenle, bu süreci bizde ve makak maymunlarında moleküler düzeyde karşılaştırmaya karar verdiler.
Araştırmacılar ilk olarak, nöroşirürji gerektiren şiddetli epilepsi hastası çocuklardan ve doğumdan sonraki çeşitli aşamalardaki makak maymunlarından prefrontal korteks dokusunun küçük örneklerini elde ettiler.
Daha sonra tek hücre analizi yaptılar: tek tek beyin hücrelerini alıp hangi genlerin aktif olduğunu incelediler. Ayrıca kromatin erişilebilirliğini de kontrol ettiler; hücre çekirdeğindeki DNA’nın ne kadar açılmış ve okunabilir olduğunu incelediler. Ne kadar açık olursa, onunla ilişkili genler o kadar aktif olabilirdi.
İnsan beyninin ön frontal korteksinin, makak maymunununkinden çok daha yavaş ve karmaşık bir şekilde geliştiği ortaya çıktı. Dahası, glial öncü hücreler (bunlar daha sonra glia hücrelerine dönüşen kök, olgunlaşmamış hücrelerdir) kritik bir rol oynar.
Glia hücreleri, nöronlar için hayati bir destek sistemidir. Onları besler, atıkları uzaklaştırır, hızlı sinyal iletimi için yalıtır ve işlevlerini düzenler.
Araştırmacılar, insanlarda bu öncü hücrelerin, makak maymunlarına kıyasla çok daha uzun süre aktif olarak bölünme ve çoğalma yeteneğini koruduğunu keşfettiler. Bu, insan beyninin daha karmaşık ve kapsamlı bir nöronal altyapı geliştirdiği anlamına gelir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: İnsan Beyni Neden Maymununkinden Daha Yavaş Olgunlaşır?
Doğa mı, Konfor mu? Bir Deney Her Şeyi Yeniden Düşündürüyor
Laboratuvar fareleri, kısa yaşamları boyunca kanserli hücreler enjekte edilmekten mikroplastiklere maruz kalmaya veya kokainle uyuşturulmaya kadar sayısız korkunç şeye maruz kalıyorlar.