İnanılmaz Keşif: 120 Milyon Yıllık Kuş Akciğeri Fosili Bulundu

Yumuşak dokuların, kemikler gibi milyonlarca yıl hayatta kalması son derece nadir bir olaydır. Bu nedenle bu yeni keşif muhteşem bir şey. Paleontologlar, 120 milyon yıl önce yaşamış olan eski bir kuş türünün fosilleşmiş akciğerlerini buldu.

Bu sadece eski kuşların anatomisini anlamamıza yardımcı olabilecek bir keşif değil aynı zamanda kuşların zaman içinde nasıl evrimleştiğini de anlayabileceğiz.

Kuş fosili, bir sığırcık kuşu boyutundaki Archaeorhynchus Spathula türüne ait. Bu da kendi başına bir nadirliktir. Bu bilgi ile kuş fosilinin, modern kuşların evrimleşmesini sağlayan Ornithuromorpha soyunun eski bir üyesi olduğunu anlıyoruz.

Çin’de bulunan bu fosil erken mezozoik dönem sonuna aittir. Başlangıçta paleontologların dikkati, oldukça iyi korunmuş tüylerdeydi. Bu araştırma daha önce mezozoik kuşlarda hiç görülmemiş bir kuyruk morfolojisi olduğunu ortaya çıkardı. Ancak günümüzde yaşayan kuşlarda bu durum nispeten yaygındır.

Araştırmacıların bu bulguları kendi başına yeterince görkemli duruyor. Ancak daha yakından incelendiğinde kuşların göğsündeki ‘olası’ fosilleşmiş akciğerler ortaya çıktı.

Fosil incelendiğinde görünen iki tabaka, sıra dışı beyaz benekli bir bölgeye sahip iki lob görüntüsündeydi.

Genellikle siyah ve karbonlaşmış fosillerde kuşun karnının içeriğinin olmasının muhtemel olmaması gerekir. Kuşların karaciğerleri loblu olmasına rağmen yüksek demir içeriği nedeniyle genellikle kırmızımsı görünür. Yani bu durumda fosilleşen bölgenin akciğerler olması en olası açıklamadır.

Araştırmacılar bir sürprizi daha ortaya çıkardı

Araştırmacılar: “Korunmuş morfoloji (yapı bilimi), günümüzde yaşayan kuşlarınkine çok benzeyen bir akciğeri ortaya çıkarmış oldu.” diye yazdı.

Akciğer uzmanlarına göre; kuşların, kesintisiz uçmayı desteklemek için gerekli oksijen alım kapasitesine ulaşmalarını sağlayan yapı ornitopromorf kuşlarda mevcuttur.

Kuşlar; tüm hava-solunum sistemine sahip omurgalılar içerisinde en verimli solunum sistemine sahip olan canlılardır.

Memeliler iki yönlü olarak solunum yapar. Akciğerlerin içine ve dışına hava solunumu yaparlar. Böylece her zaman gelen ve giden gazların bir karışımını içerisinde döndürmüş olur. Kuş akciğerleri daha küçüktür, bizimkiler gibi genişlemez ve küçülmezler. Bunun yerine, temiz havayı akciğerlerinden tek yönlü olarak itmek için bir körük gibi hava keselerini kullanırlar. Bu, kuş akciğerinden geçen havanın, uçuşlarında daha yüksek oksijen ihtiyaçlarını gidermek için daha yüksek bir oksijen içeriği sağladığı anlamına gelir.

Ekibin analizine göre; bu yapıların çoğu, kaburga kafesine gömülü olarak buldukları fosilleşmiş akciğerlerde ve modern kuşların tarzında da mevcuttur.

Elektron mikroskobu kullanılarak ‘olası’ 12 akciğerden 22 örnek tarandı ve incelendi.

Bu 12 akciğer örneğinden 7’si, küçük modern kuşların akciğerlerinde bulunan hava kılcal damarlarına benzer şekilde yan bronşlar adı verilen hava kılcal damarları ve sıkıştırılmış küçük hava hücrelerini içeren bir parankimatöz (organların özel dokusu) bölgeye benzeyen yapıyı ortaya çıkardı.

Kuş fosillerinin kuyruk yapısı, modern kuşlarda görülen tüy yapıları ile birlikte incelendiğinde kuşların akciğer yapılarına dair geçmiş izlere de ulaşılabiliyor.

Bu özellikler; mezozoik dönemin sonundaki paleojen dönemde ornithuromorpha türü, 66 milyon yıl önce, hayatta kalmasını sağlayan bir uç ya da belirti vermiş olabileceğini düşündürtüyor.

Yumuşak doku, bir fosil oluşturmak için gerekli ısıya ve basınca sahip olabilir. Bu nedenle ekibin bulgusunu doğrulamak için diğer analitik teknikler de uygulanmalıdır. Ancak erken kretase kuş fosillerindeki yumuşak dokuların; sindirim sistemi parçaları, üreme dokuları, ayak tendonları ve bağları da dahil olmak üzere kaydedilmiş olmasına dikkat etmek gerekir.

Paleontologlar fosilleşmiş akciğer dokusunu tanımış oldu. 2015 yılında, 125 milyon yıl önce yaşamış bir memelinin fosilleşmiş akciğerlerini artık tanıyabiliyorlar.

Ekip, Albuquerque’deki Omurgalı Palaeontoloji Derneği yıllık toplantısında araştırmalarını sundu. Ayrıca araştırma, 22 Ekim’de PNAS Dergisi’nde de yer alacak.

Kaynak: https://www.bizsiziz.com/scientists-have-found-what-they-think-are-incredibly-preserved-120-million-year-old-bird-lungs/

http://www.pnas.org/content/early/2018/10/16/1805803115

Çeviri: Tuğba Aydın

200 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
22 + 3 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.