İlk Defa Bir Domuzun Karaciğeri ve Böbrekleri Aynı Anda Bir İnsana Nakledildi
Organ bağışı yetersizliği, modern tıbbın en ciddi sorunlarından biri olmaya devam ediyor. Şimdi bilim insanları bu sorunu çözmeye yönelik önemli bir adım attılar: Tarihte ilk kez, genetiği değiştirilmiş bir domuzdan alınan karaciğer ve iki böbrek aynı anda bir insana nakledildi.
Organ nakilleri milyonlarca hayat kurtarıyor, ancak nakle ihtiyaç duyan insan sayısı, mevcut donör sayısını önemli ölçüde aşıyor. Yalnızca ABD’de 100.000’den fazla kişi bekleme listesinde ve birçok hasta ihtiyaç duyduğu organı asla alamıyor.
Bu nedenle bilim insanları uzun yıllardır ksenotransplantasyon, yani hayvan organlarının insanlara nakli üzerinde çalışıyorlar. Domuzlar en umut vadeden donörler olarak kabul ediliyor: organları boyut ve birçok fizyolojik özellik bakımından insan organlarına benziyor.
Tarihi operasyon
Çinli bilim insanları, Med dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmada , bir domuz karaciğeri ve her iki böbreğin tek bir insana başarılı bir şekilde birlikte nakledildiği dünyanın ilk örneğini duyurdular. Daha önce bu tür deneyler yalnızca tek bir organın nakliyle sınırlıydı ve tam bir domuz karaciğeri nakli hiç gerçekleştirilmemişti.
Ameliyat, beyin ölümü gerçekleştiği doğrulanan bir kişi üzerinde yapıldı. Kendi karaciğeri başka bir hastanın hayatını kurtarmak için kullanıldı ve akrabaları deneysel işleme onay verdi. Ameliyattan sonra uzmanlar, nakledilen organların işlevini beş gün boyunca izledi.
Domuz organlarının insan organlarıyla uyumlu hale getirilmesi
Ksenotransplantasyonun temel sorunu, insan bağışıklık sisteminin yabancı organı bir tehdit olarak algılaması ve onu yok etmeye çalışmasıdır. İşte bu nedenle birçok erken dönem deneyi başarısız olmuştur.
Günümüzde genetik mühendisliği teknolojileri durumu değiştiriyor. Ameliyat için altı genetik modifikasyona uğramış domuz organları kullanıldı. Bazı genler devre dışı bırakılırken, dokuyu insan vücuduyla daha uyumlu hale getirmek ve bağışıklık reddi riskini azaltmak için başka genler eklendi.
Sonuçlar beklentileri aştı.
Nakilden sonra karaciğer ve böbrekler temel işlevlerini yerine getirdi ve birçok açıdan domuz organlarından ziyade insan organlarına daha çok benzedi. Bu, insan ve domuzlar arasında daha önce düşünüldüğünden çok daha fazla fizyolojik benzerlik olduğunu doğrulamaktadır.
Doğru, bağışıklık tepkisinin ilk belirtileri sadece 36 saat sonra ortaya çıktı. Ancak bilim insanları, gelecekte bu tür süreçlerin özel ilaçlar yardımıyla kontrol altına alınabileceğine inanıyor.
Organ Naklinin Geleceğine Doğru Bir Adım
Araştırmacılar bunun yalnızca tek bir vaka ve çok kısa bir gözlem süresi olduğunu vurguluyor. Bununla birlikte, çalışma, birden fazla hayvan organının insanlara nakledilmesinin teknik olarak mümkün olabileceğine dair önemli kanıtlar sunuyor.
Bu tür prosedürlerin yaygın kullanımı henüz çok uzakta. Ancak daha fazla araştırma başarılı olursa, ksenotransplantasyon, donör organlardaki büyük kıtlığı hafifletmeye yardımcı olabilir ve şu anda nakil için aylarca hatta yıllarca beklemek zorunda kalan binlerce hastaya bir şans sunabilir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: İlk Defa Bir Domuzun Karaciğeri ve Böbrekleri Aynı Anda Bir İnsana Nakledildi
Bilim İnsanları Bir Maymun Pençesinin Nasıl İnsan Eline Dönüştüğünü Gösterdi