İklim Bilimciler Kaynayan Şanai-Timpişka Nehri’nin Gizemini Çözdü
Amazon ormanlarının derinliklerinde, su sıcaklığı 100°C’ye ulaşan Shanai-Timpishka Nehri akmaktadır. Uzun yıllar boyunca nehrin neden bu kadar sıcak olduğu bilim insanları için bir gizemdi.
Ancak araştırmacılar bu sorunun cevabını buldular. Ayrıca, kaynayan nehrin küresel ısınma nedeniyle dünya genelindeki bitkilerin geleceğini tahmin edebileceğinden de eminler.
“Güneşin sıcaklığıyla ısınan” anlamına gelen kaynayan nehir Shanai-Timpishka ilk olarak 2011 yılında jeofizikçi Andres Ruzo tarafından bulunmuştur. Nehrin su sıcaklığı 83 ila 100°C arasında değişiyor. Bir fincan kahvenin ortalama sıcaklığı ise 55°C’dir.
Peru’da Shanay-Timpishka Nehri Mayantuyacu bölgesinde akmaktadır. Miami Üniversitesi’nden klimatologlar, su sıcaklığının 100°C’ye ulaşmasına neyin sebep olduğunu anlamak için bu nehri inceledi.
Shanai-Timpishka’nın yeraltındaki sıcak su kaynakları nedeniyle kaynadığı ortaya çıktı. Yağmur yağdığında, gözenekli tortul kayalarda toplanır ve sonunda yer kabuğunun ısısıyla ısınır.
Sonunda su bir bindirme fayına (levha hareketinin yarattığı bir çatlak) çarpıyor ve bu da fay hattı boyunca tekrar yüzeye çıkmasına neden oluyor.
Kaynayan bir nehir bize ormanların geleceği hakkında neler söyleyebilir?
Bilim insanları Shanai-Timpishka’nın “geleceğe açılan bir pencere” olabileceğine inanıyor, çünkü küresel ısınma nedeniyle hangi bitkilerin öleceğini tahmin etmek şimdiden mümkün.
2022 yılında bilim insanları Peru’ya gitti. Sıcaklığın daha düşük olduğu nehrin kaynağından başladılar ve daha sonra en sıcak noktaya indiler. Yolculukları sırasında araştırmacılar, 70 metre içinde bulunan tüm bitki ve ağaçları bir harita üzerinde işaretlediler.
Sonuç olarak şunu gördüler: Bilim insanları nehrin en sıcak noktasına yaklaştıkça bitki çeşitliliği azalıyordu. Yağmur ormanı kompozisyonu da Shanai Timpiska’nın daha sıcak bölgelerinde, su sıcaklığının daha soğuk olduğu bölgelere göre daha homojendi.
“Bu, artan sıcaklığın orman kompozisyonunu nasıl etkilediğini anlamamızı sağlıyor” dedi.
Araştırmacılar, küresel ısınma nedeniyle gelecekte tüm Amazon yağmur ormanlarının birbirine benzeyeceğinden korkuyor. Dünya genelinde ortalama sıcaklıklar artmaya devam ettiği sürece, tüm ormanların çeşitliliğini kaybederek değişeceğine inanıyorlar.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: İklim Bilimciler Kaynayan Şanai-Timpişka Nehri’nin Gizemini Çözdü
Bir Dakikalık Video Oyunu Çocuklarda Otizmi Yüzde 80 Doğrulukla Tespit Ediyor
Bir Dakikalık Video Oyunu Çocuklarda Otizmi Yüzde 80 Doğrulukla Tespit Ediyor
Bilim insanları, bir çocuğun otizm spektrum bozukluğuna sahip olup olmadığını yüzde 80 doğrulukla belirleyen bir dakikalık bir video oyunu geliştirdi.