Hücre Dışı Veziküller Yaşlanma Tedavisinin Anahtarı Olabilir
Yaşlanma, bir hücrenin bölünme ve büyüme gücünü kaybetmesi ve dolayısıyla bozulmaya yol açmasıdır. Tamamen kaçınılmaz olan yaşlanma , %100 ölüme giden bir yoldur.
Ancak Cornell Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi’ndeki (CVM) araştırmacılar haklıysa, bu bozulmayı yavaşlatmanın hatta durdurmanın güçlü yeni bir yolu var ve bu yol hücre dışı veziküllerin içinde yatıyor . Bunlar, hücrelerden çıkan ve aralarındaki boşluklarda yaşayan, 10 mikrondan 20 nanometreye kadar değişen boyutlarda minik, zarlı parçacıklardır.
Başyazar Shun Enomoto ve meslektaşları, ” Embriyonik kök hücrelerden türetilen hücre dışı veziküller, oksidatif stresi engelleyerek hücresel yaşlanmayı geciktirir ” başlıklı, Journal of Biological Chemistry dergisinde yayınlanan makalelerinde, embriyonik kök hücrelerden elde edilen hücre dışı veziküllerin diğer hücreleri oksidatif stresten nasıl koruyabileceğini inceliyorlar. Serbest radikallerin fazlalığı ve antioksidanların yetersizliğinden kaynaklanan bu stres, hücrelerin çalışmayı durdurmasına ve dolayısıyla sonunda ölmesine neden olur.
Ancak embriyonik kök hücrelerden elde edilen hücre dışı veziküller yaşlanmayı önleyebilir ve biyokimya, moleküler ve hücre biyolojisi alanında doktora öğrencisi olan Enomoto için bu süreç “gençliğin gücünü kullanmak gibi”dir.
Bilim insanları, hücre dışı veziküllerin embriyonik kök hücrelerin faydalarını sürdürmesine yardımcı olabileceğini zaten bildikleri için, araştırmacılar hücre dışı veziküllerin yaralı dokuyu yenileyip yenileyemeyeceğini araştırdılar. Bu nedenle Enomoto için, “Bir sonraki ilgilendiğimiz soru, bu hücre dışı veziküllerin sadece hücrelerin yenilenmesine yardımcı olmakla kalmayıp, aynı zamanda yaşlanmalarını geciktirip durdurup durduramayacağıydı.”
Enomoto ve meslektaşları, farelerden elde edilen embriyonik kök hücrelerden ekstraselüler vezikülleri çıkardıktan sonra, bunları sıradan hücrelere eklediler (bu hücreler, tanım gereği sinir, kas, deri ve diğer hücreler gibi çeşitli biçim ve işlevlere farklılaşmış hücrelerdir; kök hücreler ise farklılaşmamış olup, bu nedenle herhangi bir hücre türüne dönüşme potansiyeline sahiptir). Şaşırtıcı bir şekilde, ekstraselüler veziküllere maruz kalan hücrelerde yaşlanma tamamen durdu: artık bozulma yoktu.
Moleküler Tıp Bölümü’nde araştırma görevlisi olan ve Enomoto ile Kimya alanında Seçkin Sanat ve Bilim Profesörü Richard Cerione ile işbirliği yapan Marc Antonyak, “Tedavi edilen hücrelerin, tedavi edilmeyen hücreler büyümeyi durdurduktan çok sonra bile büyümeye devam etmesini izlemek inanılmaz bir şeydi” dedi.
Daha sonra yapılan deneyler, hücre dışı veziküllerin, yüzeylerini kaplayan ve daha sonra yaşlanmayı tetikleyen oksidatif stresin etkilerini engelleyen enzimlerin salınımına neden olan hücre dışı matris proteini fibronektini kullanarak yaşlanmayı durdurduğunu ortaya koymuştur.
New Atlas daha önce yaşlı farelerin yaşlanmayla mücadele etmesine yardımcı olan “genç kan” hücre dışı veziküllerinin kullanımını ve egzersizin hücre dışı vezikülleri uyararak nörogenezi (nöronların oluşumu) tetikleme ve nörolojik bozulmayı geciktirme veya önleme rolünü araştırmıştı. Cornell deneyleri, yaşlanma karşıtı atılımlardaki en son gelişmeyi temsil ediyor.
Enomoto, “Nihai hedefimiz, bu vezikülleri doğrudan farelerde test ederek organizmanın yaşlanmasını etkileyip etkilemediklerini görmek” diyor. Bu testler başarılı olursa, Enomoto ve meslektaşları insan hücrelerini test edecekler; ancak kullanacakları insan kök hücreleri, embriyonik bir duruma geri dönmek için genetik olarak yeniden programladıkları normal yetişkin hücreler olacaktır.
Antonyak, bu atılımın sonuçlarının yalnızca yaşam süresi için değil, sağlıklı yaşam süresi için de muazzam olduğunu söylüyor. “Bu çalışma, insan sağlığı için birçok önemli uygulama alanına sahip olabilir.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Hücre Dışı Veziküller Yaşlanma Tedavisinin Anahtarı Olabilir
/https://www.bizsiziz.com/goz-doktorunuz-demans-belirtilerini-tespit-edebilir//