Hamilelikteki Sabah Bulantısının Nedeni Bulundu: Hiperemezis İle İlgili Büyük Keşif
Bilim insanları, hamilelikte sabah bulantısının nedenlerini belirlediklerine inanmaktadırlar. Bu alanda çalışan kadın doğum araştırmacısı Marlena Fejzo, hamilelikte bulantı ve kusma konusunda önemli bilgilere sahiptir. Kendi deneyimleri üzerinden yola çıkan Fejzo, hiperemezis gravidarum (HG) denilen en şiddetli formda bile mide bulantısı ve kusmanın sadece zihinsel bir sorun olmadığını fark etti.
Marlena Fejzo, yıllar süren araştırmaların ardından bir araştırma ekibiyle birlikte çalışarak sabah bulantısının muhtemel nedeni olan bir hormonu belirlemiş ve bu iddiaları desteklemek için bir dizi yeni kanıt sunmuştur. 2000 yılında yapılan çalışmalarda, hamile kadınların kan serumunda yüksek seviyelerde GDF15 adı verilen bir hormonun tespit edildiği ortaya çıkmıştır. Bu tarihten bu yana yapılan ikiz çalışmaları ve genomik sıralama çalışmaları, GDF15’i kodlayan gen de dahil olmak üzere iki genetik bileşenin sabah bulantısı ve hiperemezis ile ilişkili olduğunu göstermiştir.
Gebelikte bulantı ve kusma, genellikle gebeliğin ilk üç ayında sıkça görülen bir durumdur. Ancak, vakaların yaklaşık yüzde 2’sinde veya 50 gebelikten 1’inde hiperemezis gravidarum adı verilen en şiddetli form gelişir. Marlena Fejzo’nun kendi hiperemezis deneyimi, bu durumun altında yatan nedeni araştırmaya devam etmesine sebep oldu. 2022 yılında Fejzo ve meslektaşları, GDF15 geninde hiperemezis riskiyle ilişkilendirilen yeni nadir ve yaygın genetik varyantları keşfettiler. Ancak, bu genetik varyantlar ile GDF15 hormonu arasındaki etkileşim hala belirsizliğini koruyordu.
Son zamanlarda, Güney Kaliforniya Üniversitesi Keck Tıp Fakültesi’nden Fejzo ve ekibi, GDF15 hormonunun hiperemezisi tetiklediğine dair destekleyici kanıtlarını paylaştılar. GDF15 gibi diğer birçok protein gibi, bu hormonun seviyeleri hamilelik sırasında yükselmektedir ve bazı kadınların diğerlerine göre bu hormona daha duyarlı olduğu belirlenmiştir.
Araştırmacılar, henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş olan önceden basılan bulgularında, “Bulgularımız GDF15’in [gebelikte bulantı ve kusma] ve HG’nin mekanistik kalbine yerleştiriyor ve tedavisi ve önlenmesine yönelik stratejilere açıkça işaret ediyor” şeklinde yazmışlardır.
Haberler, bilim insanlarının hiperemezisin nedenini bulmuş olabileceği umudunu taşıyan hamile kadınlara biraz rahatlama getirmelidir. Fejzo ve ekibi, hiperemezisli yaklaşık 60 kadın üzerinde yaptıkları çalışmada, GDF15 seviyelerinin etkilenmemiş hamile kadınları içeren benzer bir gruba göre ölçülebilir şekilde daha yüksek olduğunu tespit etmişlerdir.
Ayrıca, GDF15 için farklı genetik varyantlara sahip hamile kadınları ve doğmamış bebeklerini karşılaştırdıklarında, sağlıklı gebeliklerde GDF15’in büyük çoğunluğunun fetüs ve plasentadan kaynaklandığını bulmuşlardır. Bu durumda, annelerin hiperemezisin şiddetli stresi altındayken daha fazla GDF15 hormonunu karışıma katabileceği düşünülmektedir.
Daha önce tanımlanan genetik varyantlara geri dönen araştırmacılar, bu varyantlara sahip kadınların hamile olmadıklarında kanlarında dolaşan GDF15 hormonu seviyelerinin belirgin şekilde düşük olduğunu tespit etmişlerdir. Ayrıca, 18.000’den fazla İskoç kadının verilerini analiz ettiklerinde, hamilelik öncesinde daha yüksek GDF15 seviyelerine sahip olan kadınların hiperemezis geliştirme riskinin daha düşük olduğunu gösteren bulgulara ulaşmışlardır.
Öte yandan, küçük bir araştırmada, hamilelik dışında GDF15 seviyelerini yükselten bir kan hastalığı olan beta-talasemili kadınların hamileyken nadiren bulantı ve kusma yaşadığı gözlemlenmiştir. Bu da hamilelik öncesinde daha yüksek GDF15 seviyelerine sahip olmanın, kadınları hormona karşı duyarsızlaştırarak hiperemezise karşı bir miktar koruma sağladığını ve bu şekilde daha az kusmaya neden olan bir etkiye sahip olduğunu düşündürmektedir.
Bu yeni bulgular, gebelikte bulantı ve kusmanın şiddetinin, fetal kaynaklı GDF15 hormonu ile annenin bu hormona olan duyarlılığının etkileşiminin bir sonucu olduğunu ve annenin daha önce hormona maruz kalmasıyla büyük ölçüde belirlendiğini göstermektedir.
Daha fazla araştırma ve doğrulama çalışması yapılması gerektiği unutulmamalıdır. Ancak, bu çalışma, hamilelikte sabah bulantısının nedenlerine ve hiperemezisin mekanizmasına daha fazla ışık tutmuş ve potansiyel olarak etkili tedavi ve önleme yöntemlerinin geliştirilmesine yardımcı olabilecek yeni bir anlayış sağlamıştır.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Hamilelikteki Sabah Bulantısının Nedeni Bulundu: Hiperemezis İle İlgili Büyük Keşif
Her Şey Yüzünde Yazılı: Hamilelikte Alkol İçmek Çocuğun Yüz Şeklini Değiştiriyor