Güneşin İçine Kara Delik Koymak: Evrende Yeni Bir Oyunun Başlangıcı.

Güneşin İçine Kara Delik Koymak: Evrende Yeni Bir Oyunun Başlangıcı.

Güneşin İçine Kara Delik Koymak: Evrende Yeni Bir Oyunun Başlangıcı.

“Güneşin içine bir kara delik koyarsanız ne olur?

Varsayımsal bir senaryoda, küçük, ilkel kara delikler yeni oluşan yıldızlar tarafından yakalanabilir. Max Planck Astrofizik Enstitüsü’ndeki araştırmacılar tarafından yönetilen uluslararası bir ekip, şimdi “Hawking yıldızları” olarak adlandırılan bu yıldızların evrimini modelledi ve şaşırtıcı derecede uzun ömürlü olabileceklerini ve birçok açıdan normal yıldızlara benzediklerini buldu. Çalışma The Astrophysical Journal’da yayımlandı.



Asterosismoloji, bu tür yıldızların belirlenmesine yardımcı olabilir, bu da ilkel kara deliklerin varlığını ve karanlık madde için bir bileşen olarak rollerini test edebilir.

Bilimsel bir alıştırma yapalım: Büyük Patlama’dan hemen sonra çok sayıda çok küçük kara deliğin oluştuğunu varsayarsak (ilksel kara delikler olarak adlandırılır), bunlardan bazıları yeni yıldızların oluşumu sırasında yakalanabilir. Bu durum yıldızı yaşamı boyunca nasıl etkiler?

Max Planck Astrofizik Enstitüsü (MPA) Yıldız Bölümü Direktörü Selma de Mink, “Bilim insanları bazen daha fazla bilgi edinmek için çılgınca sorular sorarlar” diyor. “Böyle ilkel kara deliklerin var olup olmadığını bile bilmiyoruz ama yine de ilginç bir düşünce deneyi yapabiliriz.”

Çok küçük bir olasılıkla, yeni oluşmakta olan bir yıldız, bir asteroit ya da küçük bir ay kütlesinde bir kara deliği yakalayabilir ve bu kara delik yıldızın merkezini işgal edebilir. Böyle bir yıldıza “Hawking yıldızı” denir ve adını bu fikri 1970’lerde bir makalede ilk kez ortaya atan Stephen Hawking’den alır.

Böyle bir Hawking yıldızının merkezindeki kara delik sadece yavaş büyüyecektir, çünkü kara deliği beslemek için gaz girişi dışarı akan parlaklık tarafından engellenir. Uluslararası bir bilim ekibi şimdi böyle bir yıldızın evrimini kara delik için çeşitli başlangıç kütleleri ve yıldız merkezi için farklı yığılma modelleri ile modelledi. Elde ettikleri şaşırtıcı sonuç: kara delik kütlesi küçük olduğunda, yıldız esasen normal bir yıldızdan ayırt edilemez.

Çalışmayı yöneten MPA Postdoc’u ve şimdi Yale Üniversitesi’nde Yardımcı Doçent olan Earl Patrick Bellinger, “Merkezlerinde bir kara delik barındıran yıldızlar şaşırtıcı derecede uzun yaşayabilir” diyor. “Güneşimizin merkezinde biz farkına varmadan Merkür gezegeni kadar büyük bir kara delik bile olabilir.”

Böyle bir Hawking yıldızı ile normal bir yıldız arasındaki temel fark, kara deliğe yığılma nedeniyle konvektif hale gelecek olan çekirdeğin yakınında olacaktır. Bu durum yıldızın yüzeyindeki özelliklerini değiştirmeyecek ve mevcut tespit yeteneklerinden kaçacaktır. Bununla birlikte, gökbilimcilerin bir yıldızın içini araştırmak için akustik salınımları kullandıkları nispeten yeni bir alan olan asterosismoloji kullanılarak tespit edilebilir.

Ayrıca daha sonraki evrimlerinde, kırmızı dev evresinde, kara delik karakteristik imzalara yol açabilir. PLATO gibi gelecek projelerle bu tür nesneler keşfedilebilir. Bununla birlikte, çeşitli kütle ve metaliklikteki yıldızlara bir kara delik yerleştirmenin sonuçlarını belirlemek için daha fazla simülasyona ihtiyaç vardır.

Eğer ilkel kara delikler gerçekten de Büyük Patlama’dan hemen sonra oluştuysa, Hawking yıldızlarını aramak onları bulmanın bir yolu olabilir.

Çalışmanın yazarlarından Illinois Eyalet Üniversitesi’nden Profesör Matt Caplan, “Güneş bir alıştırma olarak kullanılsa da, Hawking yıldızlarının küresel kümelerde ve ultra soluk cüce galaksilerde yaygın olacağını düşünmek için iyi nedenler var” diyor.

“Bu, Hawking yıldızlarının hem ilkel kara deliklerin varlığını hem de karanlık madde olarak olası rollerini test etmek için bir araç olabileceği anlamına geliyor.”

Derleyen: Deniz KAFKAS

Kaynak: Güneşin İçine Kara Delik Koymak: Evrende Yeni Bir Oyunun Başlangıcı.

Yüzlerce Yıldız İz Bırakmadan Kayboldu

One thought on “Güneşin İçine Kara Delik Koymak: Evrende Yeni Bir Oyunun Başlangıcı.

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar