Güneş’e Yağmur Yağıyor ve Bilim İnsanları Sonunda Nedenini Buldu
Güneş’te yağmur yağdığını biliyor muydunuz? Kesinlikle su değil. Güneş yağmuru, yıldızın son derece sıcak plazmadan oluşan en dış tabakası olan güneş koronasına yağar. Bu olgu, Güneş yüzeyinin çok yukarısında yoğunlaşıp sonra tekrar aşağı düşen daha soğuk ve daha ağır plazma kümelerinden kaynaklanır.
Peki bu neden oluyor?
Araştırmacılar, güneş parlamaları sırasında bu yağmurun nasıl bu kadar hızlı oluştuğunu yıllarca anlayamamıştı. Şimdi, Hawaii Üniversitesi’nden araştırmacılar nihayet bunu çözdü.
Neler oluyor?
Radyasyon, güneş koronasındaki plazmanın soğumasına yardımcı olur. Ancak, koronanın farklı bölgelerindeki elementlerin oranı sabit değildir. Zamanla ve farklı bölgelerde değişir. Çoğu model bunu göz ardı eder ve element bolluğunun her yerde sabit kaldığını varsayar.
Bu nedenle, bu modeller, parlamalar sırasında ve aktif bölgelerde meydana gelen güneş yağmuru gibi hızla değişen olayları açıklamakta zorlanmaktadır. Radyasyon yoluyla kaybedilen enerji miktarı mevcut elementlere bağlı olduğundan, davranışlarını aşırı basitleştirmek, güneş atmosferinin gerçekte nasıl çalıştığının altında yatan temel fiziği gözden kaçırmak anlamına gelir.
Projede çalışan birinci sınıf doktora öğrencisi Luke Benawitz, “Şu anda modeller, koronadaki farklı elementlerin dağılımının uzay ve zamanda sabit olduğunu varsayıyor; ancak bu açıkça doğru değil.” dedi.
Ekip, element bolluğu adı verilen element oranlarındaki değişimlerin, güneş yağmurunun nasıl bu kadar hızlı oluştuğunu açıklayabileceğini buldu.
Hatta bu düşük FIP’li elementlerin nasıl hareket edip değiştiğini izlemek için yeni bir denklem bile eklediler. Bu güncellenmiş modeli eskisiyle karşılaştırdıklarında, sonuçların gerçek güneş yağmuru olaylarıyla çok daha iyi uyuştuğunu gördüler.
Bu özelliklerin anlaşılması, araştırmacıların güneş atmosferinin dinamiklerini yüksek doğrulukla modellemelerine yardımcı olur. Araştırmacılar, güneş atmosferindeki düşük FIP elementlerinin hareketini izleyerek güneş yağmurunun kolayca anlaşılabileceğini göstermiştir.
İşte olanlar: Sıcak plazma, Güneş’in alt katmanlarından yükselir (kromosferik buharlaşma adı verilen bir süreç) ve koronadaki manyetik halkalar boyunca akar. Güneş sisteminin büyük bir bölümünde, bu elementlerin bolluğu, seviyelerinin arttığı en üst katmanlar hariç, azalır.
Bu artış, tam tepe noktasında radyasyon kaybına yol açarak plazmayı hızla soğutur ve yoğunlaşmasına neden olur. Bu durum, güneş parlamaları sırasında olduğu gibi aniden ısınan halkalar şeklinde güneş yağmuru oluşturur.
Şu anda, başka hiçbir güneş modeli, uzay ve zamandaki değişken element seviyelerini hesaba katarak radyasyonu hesaba katmıyor. Ancak, bu değişen uzay-zamansal ilişkiler, plazmanın Güneş atmosferinde nasıl soğuduğunu ve güneş yağmurunun neden meydana geldiğini anlamak için hayati önem taşıyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Güneş’e Yağmur Yağıyor ve Bilim İnsanları Sonunda Nedenini Buldu
Ay’dan Alınan Örnekler, Dünya’ya Su Getiren Asteroitlerin Sırrını Ortaya Koyuyor