Güneş Sistemimizin Sırlı Uzaklığı: Kuiper Kuşağı’nın Gizemleri

Güneş Sistemimizin Sırlı Uzaklığı: Kuiper Kuşağı'nın Gizemleri

Güneş Sistemimizin Sırlı Uzaklığı: Kuiper Kuşağı’nın Gizemleri

NASA’nın New Horizons uzay aracından gelen yeni gözlemler, güneş sisteminin geniş, uzak dış bölgesi olan Kuiper Kuşağı’nın, yüz binlerce buzlu ve kayalık gezegensel yapı taşı ile dolu olduğunu düşündüğümüzden çok daha uzağa uzanabileceğine işaret ediyor.

Kuiper Kuşağı’nın dış kenarlarından hızla geçen New Horizons Venetia Burney Öğrenci Toz Sayacı (SDC) aracı, beklenenden daha yüksek seviyelerde toz tespit ediyor. Bu toz, daha büyük Kuiper Kuşağı nesneleri (KBO’lar) arasındaki çarpışmaların küçük donmuş kalıntılarından ve güneş sisteminin dışından gelen mikroskobik toz çarpıştırıcılarından püskürtülen KBO’lardan fırlayan parçacıklardan kaynaklanıyor.



Ölçümler, KBO nüfusunun ve toz yoğunluğunun bu mesafeden bir milyar mil içerisinde azalmaya başlaması gerektiği yönündeki bilimsel modellere meydan okuyor. Bu da ana Kuiper Kuşağı’nın dış kenarının mevcut tahminlerden milyarlarca mil daha uzağa uzanabileceğini ya da halihazırda bilinenin ötesinde ikinci bir kuşak bile olabileceğini öne sürüyor.

Sonuçlar, The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayınlandı.

Makalenin baş yazarı ve Colorado Boulder Üniversitesi’nde SDC lideri olarak görev yapan fizik yüksek lisans öğrencisi Alex Doner, “New Horizons, Neptün ve Plüton’un çok ötesinde gezegenler arası tozun ilk doğrudan ölçümlerini yapıyor, böylece her gözlem bir keşfe yol açabilir” dedi.

Colorado Boulder Üniversitesi Atmosfer ve Uzay Fiziği Laboratuvarı (LASP) öğrencileri tarafından profesyonel mühendislerin rehberliğinde tasarlanan ve inşa edilen SDC, New Horizons’ın güneş sistemi içindeki 5 milyar millik, 18 yıllık yolculuğu boyunca asteroitler, kuyruklu yıldızlar ve Kuiper Kuşağı nesneleri arasındaki çarpışmalar sonucu ortaya çıkan mikroskobik toz tanelerini tespit etti. 2006’daki fırlatmadan sonra 2015’te Plüton’a ve 2019’da KBO Arrokoth’a tarihi uçuşlar yapıldı.

Bir NASA gezegen görevinde öğrenciler tarafından tasarlanan, inşa edilen ve “uçurulan” ilk bilim aracı olan SDC, toz parçacıklarını sayıp boyutlarını ölçerek dış güneş sistemindeki bu tür cisimlerin çarpışma oranları hakkında bilgi üretiyor.

En son şaşırtıcı sonuçlar, New Horizons’ın güneşten 45 ila 55 astronomik birim (AU) arasında seyahat ederken üç yıl boyunca derlendi. Bir AU, Dünya ile güneş arasındaki mesafe olan yaklaşık 93 milyon mil veya 140 milyon kilometredir.

Bu ölçümler, Hawaii’deki Japon Subaru Teleskobu gibi gözlemevlerini kullanan New Horizons bilim insanlarının Kuiper Kuşağı’nın geleneksel dış kenarının çok ötesinde bir dizi KBO keşfetmesiyle birlikte geldi. Bu dış kenarın (nesnelerin yoğunluğunun azalmaya başladığı yer) yaklaşık 50 AU olduğu düşünülüyordu, ancak yeni kanıtlar kuşağın 80 AU veya daha uzağa kadar uzanabileceğini gösteriyor.

Doner, teleskop gözlemleri devam ettikçe, bilim insanlarının yüksek SDC toz okumalarının diğer olası nedenlerini araştırdıklarını söyledi. Bir olasılık, belki de daha az olası, radyasyon basıncı ve iç Kuiper Kuşağı’nda oluşan tozu 50 AU’nun ötesine iten diğer faktörlerdir. New Horizons ayrıca güneş sisteminin iç kısımlarına ulaşamayan ve Kuiper Kuşağı’nın mevcut modellerinde henüz hesaba katılmayan daha kısa ömürlü buz parçacıklarıyla da karşılaşmış olabilir.

Boulder’daki Güneybatı Araştırma Enstitüsü’nden New Horizons baş araştırmacısı Alan Stern, “New Horizons’tan gelen bu yeni bilimsel sonuçlar, herhangi bir uzay aracının güneş sistemimizde yeni bir cisim popülasyonu keşfettiği ilk sefer olabilir” dedi. “Bu yüksek Kuiper Kuşağı toz seviyelerinin daha ne kadar uzağa gideceğini görmek için sabırsızlanıyorum.”

Şu anda ikinci uzatılmış görevinde olan New Horizons’ın 2040’lara kadar, Güneş’ten 100 AU’nun ötesindeki mesafelerde çalışmak için yeterli itici yakıt ve güce sahip olması bekleniyor. Görev bilimcileri, SDC’nin uzay aracının yıldızlararası parçacıkların toz ortamına hakim olduğu bir bölgeye geçişini bile kaydedebileceğini söylüyor.

Kuiper Kuşağı’nın Dünya’dan yapılan tamamlayıcı teleskopik gözlemleriyle birlikte, Kuiper Kuşağı’nda çalışan ve bu kuşak hakkında yeni bilgiler toplayan tek uzay aracı olan New Horizons, KBO’lar, toz kaynakları ve kuşağın genişliği ile yıldızlararası toz ve diğer yıldızların etrafındaki toz diskleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için eşsiz bir fırsata sahiptir.

Derleyen: Deniz KAFKAS

Kaynak: Güneş Sistemimizin Sırlı Uzaklığı: Kuiper Kuşağı’nın Gizemleri

Dokuzuncu Gezegen Nerede? Araştırmacılar Güneş Sistemi’nin Son Sırrını Çözmeye Yaklaşıyor

Dokuzuncu Gezegen Nerede? Araştırmacılar Güneş Sistemi’nin Son Sırrını Çözmeye Yaklaşıyor

 

One thought on “Güneş Sistemimizin Sırlı Uzaklığı: Kuiper Kuşağı’nın Gizemleri

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar