Güneş Benzeri Bir Yıldızın Etrafındaki Çok Gezegenli Sistemin İlk Görüntüsü
Avrupa Güney Gözlemevi’nin Çok Büyük Teleskopu (ESO’nun VLT), iki dev dış gezegenle birlikte genç, güneş benzeri bir yıldızın ilk görüntüsünü aldı. Birden fazla dış gezegenleri olan sistemlerin görüntüleri son derece nadirdir ve şimdiye kadar astronomlar, güneşe benzer bir yıldızın etrafında dönen birden fazla gezegeni doğrudan gözlemlememişlerdir. Gözlemler, gökbilimcilerin gezegenimizin kendi güneşimizin etrafında nasıl oluştuğunu ve geliştiğini anlamasına yardımcı olabilir.
Birkaç hafta önce ESO, yeni ve çarpıcı bir VLT görüntüsünde, doğan bir gezegen sistemini ortaya çıkardı (www.eso.org/public/news/eso2008). Şimdi, aynı aleti kullanan aynı teleskop (www.eso.org/public/teles-instr… vlt / vlt-instr / küre), güneşimiz gibi bir yıldızın etrafında bulunan bir gezegen sisteminin ilk doğrudan görüntüsünü aldı.Bu gezegen sistemi, yaklaşık 300 ışık yılı uzaklıkta ve TYC 8998-760-1 olarak bilinir.
Astrophysical Journal Letters’da yayınlanan yeni araştırmaya liderlik eden Hollanda’daki Leiden Üniversitesi’nde Doktora Öğrencisi Alexander Bohn, “Bu keşif, güneş sistemimize çok benzeyen ancak evriminin çok daha erken bir aşamasında olan bir ortamın anlık görüntüsüdür.” diyor.
“Astronomlar dolaylı olarak galaksimizde binlerce gezegen tespit etseler de, bu dış gezegenlerin sadece küçük bir kısmı doğrudan görüntüleniyor.” Diyor, Leiden Üniversitesi’nden Doçent Matthew Kenworthy ve şöyle ekliyor: “Aramada doğrudan gözlemler hayatı destekleyebilecek ortamlar için önemlidir. ” Aynı yıldızın etrafında iki veya daha fazla dış gezegenin doğrudan görüntülenmesi daha nadirdir, şimdiye kadar sadece bu tür iki sistem doğrudan gözlemlenmiştir, her iki yıldız da güneşimizden belirgin şekilde farklıdır. Yeni ESO’nun VLT (www.eso.org/public/teles-instr… anal-gözlemevi / vlt) görüntüsü, güneş benzeri bir yıldızın etrafında birden fazla dış gezegenin ilk doğrudan görüntüsüdür. ESO’nun VLT’si, 2004 yılında, bir tür “başarısız” yıldız türü olan kahverengi bir cücenin etrafında bir ışık lekesi yakaladığında, doğrudan bir dış gezegeni görüntüleyen ilk teleskoptu.
Belçika KU Leuven’den doktora sonrası araştırmacı Maddalena Reggiani, “Ekibimiz şimdi genç, güneş analogunun etrafında dönen iki gaz devi arkadaşının ilk görüntüsünü alabildi.” diyor. İki gezegen, yeni görüntüde, ana yıldızlarından uzak olan ve çerçevenin sol üst köşesinde bulunan iki parlak ışık noktası olarak görülebilir. Farklı zamanlarda farklı görüntüler alarak ekip, bu gezegenleri arka plan yıldızlarından ayırt edebildi.
İki gaz devi, ev sahibi yıldızlarını Dünya-güneş mesafesinin 160 ve yaklaşık 320 katında yörüngesinde topladı. Bu, bu gezegenleri yıldızlarından Jüpiter veya Satürn’ün Güneş’e olan uzaklığından daha uzağa yerleştirir, sırasıyla Dünya-güneş mesafesinin sadece beş ve 10 katı kadar uzanırlar. Ekip ayrıca iki dış gezegenin güneş sistemimizdekinden çok daha ağır olduğunu, iç gezegenin Jüpiter kütlesinin 14 katı ve dış gezegeninse altı katı olduğunu buldu.
Bohn’un ekibi, güneş gibi yıldızların etrafında ama çok daha genç olan genç, dev gezegenleri ararken bu sistemi hayal etti. Yıldız TYC 8998-760-1 sadece 17 milyon yaşında ve Musca’nın [The Fly( Sinek takımyıldızı)] güney takımyıldızında bulunuyor. Bohn bunu “kendi güneşimizin çok genç bir versiyonu” olarak tanımlıyor.
Bu görüntüler ESO’nun Şili Atacama çölündeki VLT’sindeki SPHERE (www.eso.org/public/teles-instr… vlt / vlt-instr / sphere) enstrümanının yüksek performansı sayesinde mümkün olmuştur. SPHERE, koronagraf (en.wikipedia.org/wiki/Coronagraph) adlı bir cihaz kullanarak yıldızdan gelen parlak ışığı engelleyerek çok daha sönük gezegenlerin görülmesini sağlar. Güneş sistemimizdeki gibi eski gezegenler bu teknikle bulunamayacak kadarserin olsa da, genç gezegenler daha sıcaktır ve bu nedenle kızılötesi ışıkta daha parlak olur. Araştırma ekibi, geçtiğimiz yıl boyunca birkaç görüntü alarak ve 2017 yılına kadar eski verileri kullanarak iki gezegenin yıldız sisteminin bir parçası olduğunu doğruladı.
Çeviri:Simge KARA
Kaynak:https://www.bizsiziz.com/first-image-of-a-multi-planet-system-around-a-sun-like-star/