Göz Hastalıkları Tedavisinde Önemli Bir Adım

Göz Hastalıkları

Göz Hastalıkları Tedavisinde Önemli Bir Adım: Farelerin  optik sinir hücreleri başarıyla yenilendi.

Bilim insanları, farelerden alınan ve bir tabakta büyüyen hasarlı optik sinir hücrelerini yenilemek için yeni bir yol buldular. Bu heyecan verici gelişme, gelecekte potansiyel göz hastalığı tedavilerini sağlayabilir.

Tam gelişmiş sinir hücrelerine verilen hasar, geri dönüşü olmayan ve yaşamı değiştiren sonuçlara neden olur; çünkü sinir lifleri bir kez olgunlaştığında, yaralanma veya hastalıktan sonra yenilenme yeteneklerini kaybederler. Yeni deneyler, protrudin olarak bilinen bir protein olan bir sinir hücresinin rejeneratif( Harap olmuş bir dokunun kendini yenilemesi, tamiri.) mekanizmasının bir kısmını etkinleştirmenin, gözdeki sinirleri yaralanmadan sonra yeniden büyümeye nasıl teşvik edebileceğini gösteriyor.

Daha fazla araştırmayla elde edilen başarı, optik sinire (gözü beyne bağlayan) zarar vererek görme kaybına neden olan bir grup göz hastalığı olan glokom için gelecekteki tedavilere doğru bir adımdır.

Avustralya’daki Melbourne Üniversitesi’nden göz doktoru Keith Martin, “Gördüğümüz şey, daha önce kullandığımız herhangi bir tekniğin en güçlü rejenerasyonu.” dedi.

“Geçmişte optik siniri yeniden üretebilmemiz imkansız görünüyordu ancak bu araştırma, gen terapisinin bunu yapma potansiyelini gösteriyor.”

Daha önce farelerde görmeyi geri kazanmak için benzer girişimler ve bazı umut verici sonuçlar gördük.

2016 yılında bilim insanları, yetişkin farelerde uykuda olan bir büyüme anahtarını açarak retina ganglion hücrelerinin [ fotoreseptörlerden(retinada bulunan ve ışığı elektrik sinyallerine dönüştürebilen özelleşmiş bir nöron tipi.) gelen sinyalleri, optik sinir aracılığı ile beyne iletmektedir.] küçük bir bölümünü yeniden büyütmeyi başardılar ve gözün arkasındaki bu yeni sinir hücrelerinin beynin sağ kısmına yeniden bağlandığını da gösterdiler.

Ve bundan önce, 2012 yılında yapılan bir çalışma, optik yolun tüm uzunluğu boyunca sinirleri yeniden oluşturduktan sonra yetişkin farelerde ‘basit’ görüşü kısmen geri kazandırdı.

Bu son araştırma hala erken aşamasındadır ve filizlenen nöronlarda bulunan bir iskele molekülü olan protrudin’in hücre büyümesini desteklemek için nasıl çalıştığını tam olarak anlamaya odaklanmıştır.

Bu çalışmada bilim insanları, gözün sinir hücrelerini daha fazla protrudin üretmeleri için uyardılar; bunun, hücrelerin hasardan korunmasına ve hatta yaralanmadan sonra onarılmasına yardımcı olup olmayacağını görmek için.

İlk olarak, bir tabakta kültürlenen optik sinir hücrelerinde, araştırmacılar protrudin üretimini artırmanın, lazerle kesilmiş sinir hücrelerinin yenilenmesini uyardığını gösterdi. Onların cılız aksonları(bir nöronun uzun ve silindir biçimindeki elektriksel sinyal taşıyan parçası.) tedavi edilmeyen hücrelere göre daha uzun mesafelerde ve daha kısa sürede yeniden oluştu.

Daha sonra, yetişkin farelere, sinir hücrelerinin protrudin üretimini hızlandırması için talimatlar taşıyan, doğrudan göze bir enjeksiyon olan gen tedavisi uygulandı. Kulağa ne kadar acı verici gelse de, bu prosedür aslında insanlarda güvenli bir şekilde yapılabilir (enjeksiyon, yani henüz gen terapisi değil).

Birkaç hafta ve bir optik sinir yaralanmasından sonra, bu farelerin retinalarında kontrol grubuna göre daha fazla hayatta kalan sinir hücresi vardı.

Son bir deneyde, bilim insanları, farelere protrudin desteği verdikten iki hafta sonra çıkarılan tüm retinaları kullandılar.Amaçları, bu tedavinin ilk etapta sinir hücrelerinin ölmesini önleyip önlemeyeceğini görmekti.

Araştırmacılar, üç gün sonra, protrudin üretimini uyarmanın neredeyse “tamamen nöroprotektif olduğunu ve bu retinaların [retinal] nöron kaybı göstermediğini” buldular. Genellikle bu şekilde çıkarılan retina nöronlarının yaklaşık yarısı birkaç gün içinde ölür.

Cambridge Üniversitesi’nde sinirbilim öğrencisi olan Veselina Petrova, “Stratejimiz, halihazırda klinik kullanımda olan bir yaklaşım olan – göze protrudin vermek için gen terapisini kullanmaya dayanıyor.” dedi.

“Tedavimiz, retina nöronlarını ölümden korumanın ve aynı zamanda aksonlarını yeniden büyümeleri için uyarmanın bir yolu olarak daha da geliştirilebilir.”

Bir kişide görmeyi geri getirmekten çok uzak olduğumuzu belirtmek önemlidir: Bir tabakta hücreleri yenilemek harikadır ancak bu deneylerden bir fareye daha fazla protrudin vermenin görüşünü yeniden sağlayıp sağlamayacağını bilmiyoruz.

Sonraki adımlardan biri, protrudin’in kültürlenmiş insan retina hücrelerinde aynı koruyucu etkiye sahip olup olmadığına bakmak olacaktır.

Bu çalışmayı yayınlayan bilim insanları, aynı tekniğin omurilik hasarından sonra hasarlı nöronları onarmak için kullanılıp kullanılamayacağını incelemeyi de planlıyorlar.

Petrova, “Bu şekilde belirlenen tedaviler genellikle yaralanan omurilikte umut vaat ediyor.” dedi. Yaralı omurilikte rejenerasyonu hızlandırmak için arttırılmış veya etkinleştirilmiş protrudin kullanılabilir.

Çeviri: Simge KARA

Kaynak: https://www.nature.com/articles/s41467-020-19436-y

 

 

Göz Hastalıkları Tedavisinde Önemli Bir Adım/Göz Hastalıkları Tedavisinde Önemli Bir Adım/Göz Hastalıkları Tedavisinde Önemli Bir Adım

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
5 + 30 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Çok Okunan Yazılar