Gökbilimde Çığır Açan Keşif: TOI-4377 b ve TOI-4551 b, Kırmızı Dev Yıldızların Yörüngesinde Dönen İki Sıcak Jüpiterler Keşfedildi
Kırmızı dev yıldızların yörüngesinde dönen iki ‘sıcak Jüpiter’ keşfedildi
NASA’nın Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) aracını kullanan uluslararası bir gökbilimci ekibi TOI-4377 b ve TOI-4551 b olarak adlandırılan iki yeni ‘sıcak Jüpiter’ ötegezegen keşfetti. Her ikisi de uzak kırmızı dev yıldızların yörüngesinde. Keşif 8 Kasım’da Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yayınlandı.
Nisan 2018’de fırlatılan TESS, Güneş’in etrafındaki en parlak yıldızlardan yaklaşık 200.000’ini inceleyerek küçük kayalık dünyalardan gazlı dev yıldızlara kadar geçiş yapan ötegezegenleri aradı. Bugüne kadar yaklaşık 7.000 TESS ilgi nesnesi (TOI) tespit edilmiş ve bunlardan 402’si tanımlanmıştır.
TOI-4377 b’nin yarıçapı yaklaşık 1,35 Jüpiter, kütlesi yaklaşık 0,96 Jüpiter, yoğunluğu 0,88 g/cm3, uzaklığı 0,058 AU ve denge sıcaklığında yörüngede kalma süresi 4,38 gündür.
TOI-4551 b’nin yarıçapı Jüpiter’inkinden yaklaşık %6 daha büyüktür ve kütlesinin 1,49 Jüpiter kütlesi olduğu tahmin edilmektedir. Bu nedenle gezegenin yoğunluğu 1,74 g/cm3 olarak hesaplanmıştır. Gözlemler TOI-4551 b’nin yaklaşık 10 günlük bir yörünge periyoduna sahip olduğunu ve ana yıldızdan 0,1 AU uzakta olduğunu göstermektedir.
TOI-4377 ve TOI-4551’in kütleleri sırasıyla 1,36 ve 1,31 güneş kütlesidir. Her ikisi de Güneş’in yaklaşık 3,5 katı kütleye ve neredeyse 5000 K etkin sıcaklığa sahiptir. TOI-4377’nin 3,88 milyar yaşında, TOI-4551’in ise yaklaşık 1 milyar yaşında olduğu tahmin edilmektedir.
Özetle, yazarlar hem TOI-4377 b hem de TOI-4551 b’nin ‘Sıcak Jüpiterler’ olarak sınıflandırıldığı ve kırmızı dev yıldızların etrafında yörüngede dönen kısa yörünge dönemlerine sahip dev uzaylıların nadir örnekleri olduğu sonucuna varmışlardır. Sıcak Jüpiterler olarak adlandırılan bu gezegenler, 10 günden daha kısa yörünge periyotlarıyla Güneş Sistemi’ndeki en büyük gezegenlerle benzer özelliklere sahiptir. Bu dış gezegenler ana yıldızlarına çok yakın yörüngede dolanırlar ve bu da yüksek yüzey sıcaklıklarına neden olur.
Sonuç olarak, yeni tanımlanan iki gezegen, evrimleşmiş yıldızların yörüngesinde dönen sıcak Jüpiterlerin bilinen popülasyonunu zenginleştirmektedir. Bu gezegenler, kırmızı dev yıldızların etrafındaki kısa periyotlu dev gezegenlerin demografik çalışmaları için özellikle önemlidir.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Gökbilimde Çığır Açan Keşif: TOI-4377 b ve TOI-4551 b, Kırmızı Dev Yıldızların Yörüngesinde Dönen İki Sıcak Jüpiterler Keşfedildi
Sıcaklık Dengeleri: Evrenin Başlangıcında Gizemli Sıcaklık Patlaması