Gökbilimciler Webb Teleskobunu Uzaydaki Boş Bir Noktaya Çevirdiler. Geriye “Son Derece Alışılmadık” Bir Şey Yansıdı
Büyük Patlamadan kısa bir süre sonra oluşmuş eski cisimleri aramak için uzak evreni tarayan bir gökbilimci ekibi, beklenmedik bir keşfe rastladı: tanımlanamayan bir kaynaktan gelen tek bir emisyon çizgisi.
Bilim insanları, Webb uzay teleskobunu kullanarak, güney yarımküredeki Fornax takımyıldızında, görünüşte boş bir gökyüzü bölgesinde alışılmadık bir parıltı tespit etti.
Hem Webb hem de Hubble uzay teleskobunun daha önceki gözlemlerinde o bölgede görünür bir cisim bulunmamasına rağmen, ışık üç ay içinde iki kez ortaya çıktı. Kaynağı gizemini koruyor ve olası adaylar sıradan uzay cisimleri değil. Bulgular, The Astrophysical Journal’da yayınlanan yeni bir makalede ayrıntılı olarak anlatılıyor.
Boşluğa bakmak
Minnesota Üniversitesi’nden astrofizikçi Mason Huberty, henüz tespit edilmemiş nesneleri arıyordu. Huberty ve ekibi, Webb’in Yakın Kızılötesi Spektrografını kullanarak, daha önce Hubble tarafından tanımlanmış galaksiler gibi bilinen nesnelerden gelen ışığı engelledi. Ardından araştırmacılar, verilerde emisyon çizgilerini aradılar.
Yedi tespitin altısı uzak galaksilerle eşleştirilebildi. Ancak yedinci tespit, ekibi şaşırttı. Ağustos ve Kasım 2023’te 88 gün arayla gerçekleştirilen iki gözlem penceresi sırasında tek bir parlak çizgi olarak ortaya çıktı.
Ekip, emisyon çizgisini daha önceki Webb görüntülerindeki olası kaynaklarla karşılaştırdı ancak kaynağını belirleyemedi. Hem Hubble hem de Webb daha önce gökyüzünün o köşesine bakmıştı, ancak orada hiçbir şey görülememişti.
Emisyon çizgileri, atomlar veya moleküller enerji saldıklarında yaydıkları parlak ışık noktalarıdır. Gökbilimciler bunları, uzaktaki cisimlerin neyden oluştuğunu, ne kadar uzakta olduklarını ve bazen de nasıl hareket ettiklerini anlamak için kullanırlar.
Bu özel örneğin yanında başka hiçbir emisyon çizgisi yoktu. Ancak tek başına, daha önceki gözlemlerde görülebilecek kadar parlaktı.
Kökeni: bilinmiyor
Keşfi gerçekleştiren gökbilimciler, emisyon çizgisinin bilinen olası kaynaklarını elediler, ancak nereden geldiğini henüz belirleyemediler. Bunu yapabilmek için öncelikle ne kadar uzakta olduğunu bilmeleri gerekiyor.
Evren genişledikçe, uzayda ilerleyen ışığı uzatır, daha uzun dalga boylarına doğru iter ve daha kırmızı görünmesine neden olur. Bir kızılötesi foton, uzak bir cisimden gelen yüksek enerjili ışık olarak başlamış ve evren genişledikçe daha uzun dalga boylarına doğru uzamış olabilir.
Ya da daha yakın bir cisim tarafından daha düşük enerjiyle yayılmış olabilir. Nereden geldiğini ve neyin ürettiğini belirlemek için gökbilimcilerin yalnızca dalga boyundan daha fazla ipucuna ihtiyacı vardır.
Ekip, emisyon çizgilerinin bir galaksiden -muhtemelen Büyük Patlamadan sadece birkaç yüz milyon yıl sonra oluşmuş ilkel bir galaksiden- gelmiş olabileceğini belirtiyor; ancak böyle bir nesnenin daha önceki gözlemlerde de ortaya çıkması gerekirdi.
Ayrıca, kara delik tarafından beslenen ve ölmekte olan bir galaksinin parlak merkezi olan aktif bir galaktik çekirdek de olabilir. Ancak durum böyle olsaydı, gökbilimcilerin kaynaktan gelen diğer emisyon çizgilerini de yakalamaları gerekirdi.
Alternatif olarak, ışık, bir kara delik tarafından parçalanan bir yıldız gibi kısa ömürlü bir olaydan gelmiş olabilir; bu da yaklaşık bir yıl önce çekilen görüntülerde hiçbir şeyin görünmemesini açıklayabilir. Ancak bu açıklamaların her birinin kendi sorunları var.
Bilim insanları çalışmada, “Gerçek doğası ne olursa olsun… bu nesne son derece sıra dışı ve aşırı fiziksel koşulları araştırıyor” diye yazdı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Gökbilimciler Webb Teleskobunu Uzaydaki Boş Bir Noktaya Çevirdiler. Geriye “Son Derece Alışılmadık” Bir Şey Yansıdı