Gökbilimciler Uzak Bir Galaksiden Yayılan Güçlü Bir Uzay Lazeri Keşfetti
Radyo dalgaları ışını, bilim insanlarının “megamaser” dediği şeydir ve bu, Dünya’dan 5 milyar ışık yılı uzaklıkta ortaya çıkan, şimdiye kadarki en uzak olanıdır. Güney Afrika’nın 64 antenden oluşan bir radyo teleskopu olan “MeerKAT”ı kullanan uluslararası bir bilim insanı ekibi tarafından tespit edildi.
Megamaserler, galaksi çarpışmalarına ışık tutmaya yardımcı olabilecek, doğal olarak oluşan, radyo dalga boyunda lazerlerdir. Colorado Üniversitesi’nden Jeremy Darling, “Megamaserler, parlak ışıklar gibi davranırlar: Burada olan, yeni yıldızlar oluşturan ve devasa kara delikleri besleyen galaksilerin çarpışmasıdır” dedi.
Galaksiler birleştiğinde, içerdikleri gaz aşırı yoğun hale gelir ve maser olarak bilinen belirli bir radyo sinyali üretir. Megamaserler, kozmik deniz fenerlerinden gelen ışınlar gibi devasa galaksi çarpışmalarında üretilen güçlü maser ışınlarıdır.
Darling ve meslektaşları tarafından geçen hafta yayınlanan bir araştırma makalesinde, bugüne kadarki en uzak megamaserin gün yüzüne çıkarılması anlatıldı. Ekip, rekor kıran statüsünü yansıtmak için uzay lazerine Nkalakatha adını verdi: “büyük patron” anlamına gelen bir isiZulu kelimesidir.
Çalışmanın ortak yazarı ve Rutgers Üniversitesi astronomu Profesör Andrew Baker, “Nkalakatha, bilinen en güçlü OH megamaserlerinden biridir ve türünün şimdiye kadar keşfedilmiş en uzak megamaseridir, bu nedenle gerçekten ‘büyük bir patron’” dedi.
“Proje devam ederken keşfedilecek olan birçok OH [hidroksil] megamaserinin yalnızca ilki olmasını bekliyoruz.” Bir maser, görünür ışık yaymak yerine, kozmik kuvvetler tarafından güçlendirilen mikro dalga ve radyo dalga boyları yayar.
Ekip ellerinde bir megamaser olduğunu belirledikten sonra, onun geldiği galaksiyi aramaya başladılar. Nkalakatha galaksisinin yaklaşık yedi milyar ışık yılı uzaklıkta olduğunu ve bir tarafında radyo dalgalarında görülebilen uzun bir kuyruğu olduğunu buldular. Megamaserden gelen ışık, yaklaşık beş milyar yıl önce, evren şu anki yaşının sadece üçte ikisi iken yayılmıştır.
MeerKAT projesinin temel amacı, galaksilerin son dokuz milyar yılda nasıl geliştiğini anlamaya yardımcı olmak için uzak galaksilerdeki gaz gözlemlerini kullanmaktır. Bu radyo sinyalleri zayıf olduğundan, araştırmacılar bunları tespit etmek için MeerKAT ile binlerce saatlik gözlem elde etmeyi amaçlıyor.
Veriler, uzak ve eski ilgi çekici nesnelerin işaretlerini ortaya çıkarmaya yardımcı olmak için güçlü bilgisayarlar tarafından sıkıştırılır. Darling, “MeerKAT muhtemelen bu nadir fenomenlerin bilinen sayısını iki katına çıkaracaktır” dedi. “Geçmişte galaksilerin daha sık birleştiği düşünülüyordu ve yeni keşfedilen OH megamaserleri bu hipotezi test etmemizi sağlayacak.” diye ekledi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
İçine 11880 Dünya Sığacak Henüz “Ana Rahminde” Duran Bir Gezegen Keşfedildi
Neredeyse Büyük Patlamayla Yaşıt En Yaşlı Galaksi Keşfedildi
/Gökbilimciler Uzak Bir Galaksiden Yayılan Güçlü Bir Uzay Lazeri Keşfetti/