Gizemli Sinyal: Evrenden Gelen Hızlı Radyo Patlamalarının Şifresi Çözülüyor mu?
Tuhaf Hızlı Radyo Patlaması Daha Önce Hiç Görülmemiş Benzersiz Bir Sinyal Sergiliyor.
Kozmosun derinliklerinden gelen gizemli bir sinyal, daha önce hiç görülmemiş bir özellik sergilerken yakalandı.
Tekrar eden hızlı bir radyo patlamasının yayılması sırasında, bilim insanları sinyallerin merkez frekansında zaman içinde bir düşüş tespit ettiler – bu düşüşün, kozmik bir kayan düdük gibi ses çıkardığı ve bir ksilofonda çalındığında yavaşlatıldığını söylüyorlar.
Frekanstaki bu benzersiz düşüşün tam olarak ne anlama geldiği henüz belli değil – hızlı radyo patlamalarının tuhaf olmaya devam ettiği ve kolay açıklamaya meydan okuduğu gerçeği bir yana.
SETI Enstitüsü’nden radyo astronomi uzmanı Sofia Sheikh, “Bu çalışma heyecan verici çünkü hem bilinen FRB özelliklerinin doğrulanmasını hem de bazı yenilerinin keşfedilmesini sağlıyor” diyor.
“Örneğin FRB’lerin kaynağını magnetar gibi uç nesnelere kadar daraltıyoruz, ancak mevcut hiçbir model şimdiye kadar gözlemlenen tüm özellikleri açıklayamıyor.”
Hızlı radyo patlamaları ya da FRB’ler çok garip ama bir o kadar da şaşırtıcıdır. Adından da anlaşılacağı gibi, çok hızlı radyo emisyonu patlamalarıdır: Her patlama sadece birkaç mikrosaniye ila saniye sürer.
Gerçekten çok güçlüdürler, bu kısa süre içinde 500 milyon Güneş kadar enerji boşaltırlar. Ve yakalanmaları biraz zordur: çoğu FRB yalnızca bir kez alevlenirken yakalanmıştır, bu da radyo araştırma verilerinde garip, öngörülemeyen bir artışa neden olur.
Bu öngörülemezlik ve tekrarlama başarısızlığı, onları incelemeyi zorlaştırmıştır (imkansız olmasa da – tek seferlik sinyallerin izini sürme ve analiz etme konusunda büyük adımlar atılmıştır).
Ancak bir avuç FRB kaynağı biraz farklı bir şey yapıyor: tekrar tekrar parlıyorlar, bazen bir kalıbı takip eden, bazen de etmeyen garip bir sinyal sıçraması.
Bu tekrarlayan kaynaklar, bir FRB’nin kaynağını yüksek hassasiyetle izlemek için bir fırsattır, aynı zamanda tek bir kaynaktan gelen sinyalleri planlamak ve ayrıntılı olarak incelemek için de bir fırsattır.
Sheikh ve meslektaşları, yaklaşık bir milyar ışık yılı uzaklıktaki başka bir galaksiden gelen ve FRB 20220912A olarak bilinen bir kaynağa odaklanarak bunu yaptılar.
Allen Teleskop Dizisi’nden 541 saatlik gözlem verilerini analiz ettiler ve ortalama süresi 1,2 milisaniye olan toplam 35 patlama çıkardılar.
Daha sonra bu sinyalleri uzattılar ve kaynaktan gelen emisyonun zaman içinde nasıl değiştiğini incelediler. FRB 20220912A patlamalarının, aşağı doğru frekans kayması, sinyal bant genişliği ile merkez frekansı arasında bir bağlantı ve zaman içinde patlama süresindeki değişiklikler gibi diğer FRB’lerle ortak paylaştığı bazı özellikler vardı.
Araştırmacılar patlamaların yayılımında örüntüler aradılar ve hiçbirini bulamadılar. FRB 20220912A, bunu rastgele yapan tekrarlayıcılardan biri gibi görünüyor. Ancak yaydığı sinyaller oldukça ilginç.
Patlamaların dağıldığı iki ay boyunca, araştırmacılar patlamaların merkez frekansında da bir düşüş olduğunu fark ettiler. İşte veriler bir ksilofonda müzik notalarına çevrildiğinde ortaya çıkan ses.
Bilmediğimiz şey bu düşüşün neden gerçekleştiği, ancak bilim insanlarının FRB’lerin nereden geldiğini anlamalarına yardımcı olabilir.
Kanıtlar en azından bazı FRB’lerin magnetarlar tarafından yayıldığını gösteriyor, ancak bunun tüm FRB’ler için geçerli olup olmadığını veya farklı FRB türlerinin arkasında farklı bir magnetar davranışı olup olmadığını henüz bilmiyoruz. Cevaplara yaklaşıyor olsak da, bu sinyallerin nasıl oluştuğuna dair kapsamlı bir açıklamadan çok uzağız.
Garip davranışlar bulmak, henüz tam olarak açıklayamasak bile bizi daha da yaklaştırıyor. Araştırmacılar, FRB 20220912A’da kaydedilen davranışların hiçbirinin FRB oluşturma ve yayılma modellerini desteklemediğini veya dışlamadığını, ancak gelecekteki gözlemlerin karşılaştırılabileceği bir ölçüt sağladığını söylüyor.
Keşif ayrıca, gökyüzünü incelerken çok çeşitli bant genişliklerini kaydetme yeteneğine sahip Allen Telescope Array gibi araçların önemini de vurguluyor. Bu, daha dar bir odağa sahip araçlar tarafından tespit edilemeyebilecek davranışları ortaya çıkarır.
“Araştırmacılar, “Kaynağın daha fazla gözlemlenmesi, özellikle ATA gibi araçlarla daha yüksek frekanslarda, FRB progenitör modellerinin çeşitli sınıfları arasında ayrım yapılmasına yardımcı olacaktır” diye yazıyor.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Gizemli Sinyal: Evrenden Gelen Hızlı Radyo Patlamalarının Şifresi Çözülüyor mu?
Zaman Yolcuları Artık Paradoks Olmadan Her Şeyi Yapma Özgürlüğüne Sahip.