Geriye Doğru Evrim: Eğrelti Otları Bitki Evrimini Yeniden Tanımlıyor
Evrimi tek yönlü bir süreç olarak düşünme eğilimindeyiz: daha basit varlıklar, geriye doğru bir adım atmaya yer bırakmadan daha sofistike yaşam formlarına dönüşmek üzere kademeli olarak ilerliyor. Ancak, yeni araştırmaların da gösterdiği gibi, durum her zaman böyle değildir.
“Evrimin bitiş çizgisi yoktur. Nihai bir hedef, son bir durum yoktur,” diye yazıyor Tennessee Üniversitesi Bitki Evrimsel Biyolojisi Yardımcı Doçenti Jacob Suissa, The Conversation’daki bir yazısı için. “Organizmalar, belirli bir jeolojik anda etkili olan doğal seçilim yoluyla ya da herhangi bir yönde güçlü bir seçilim olmaksızın basitçe sürüklenme yoluyla evrimleşir.”
Suissa, The New School’dan Makaleh Smith ile birlikte bu evrimsel varsayımı bitkilerde araştırmaya çalıştı ve bulgularını yakın tarihli bir çalışmada yayınladı. İkili, eğrelti otlarının Dollo Yasası ile tanımlanan doğrusal evrim modelimize sıklıkla meydan okuduğunu, bazen daha uzmanlaşmış formlardan farklılaşmamış formlara doğru “geriye doğru” evrimleştiğini buldu.
Eğrelti otları çeşitli üreme stratejileri sergiler: bazıları dimorfiktir, yani fotosentez ve üreme için ayrı yapraklar üretirken, çoğunluğu monomorfiktir ve hem fotosentez hem de spor dağıtımı için tek yaprak kullanır.
Eğer evrim, bitkiler aleminin çoğu için doğru göründüğü gibi tek bir yönde gerçekleşseydi, bir eğrelti otunun son derece uzmanlaşmış dimorfizmi evrimleştirdikten sonra, çok daha basit olan monomorfizme geri dönemeyeceğini beklerdiniz. Ancak, Suissa ve Smith’in bulduğu şey bu değildir.
Eğrelti otlarında evrimi tahmin etmek için doğal tarih koleksiyonlarını ve algoritmaları kullanarak, Blechnaceae eğrelti otu ailesine ait olanlar da dahil olmak üzere 118 türe özel olarak baktılar. Blechnaceae içinde, dimorfizmin evriminin “ne aşamalı ne de geri döndürülemez” olduğunu keşfettiler. Aslında, bitkilerin dimorfizmi evrimleştirdiği ve daha sonra monomorfizme gerilediği birkaç örnek tespit ettiler.
“Eğrelti otları neden bu kadar esnek üreme stratejilerine sahip olabilir?” Suissa düşünüyor. “Cevap, eksik oldukları şeylerde yatıyor: tohumlar, çiçekler ve meyveler.”
“Yaşayan eğrelti otlarının tohumları olmadığı için, spor üreten yapılarını yapraklarının neresine yerleştireceklerini değiştirebilirler.” Bu onlara çok daha fazla esneklik sağlıyor, yani uzmanlaşmadan sonra bile daha genel, monomorfik formlara dönmek için kapıyı açık tutuyorlar. Esasen bu geriye doğru evrimdir.
Ve bunu yapan tek tür eğrelti otları değil. Örneğin Liolaemus kertenkelesi, daha önce canlı yavru doğurmaya adapte olmuşken, görünüşe göre yumurtlamak için yeniden evrimleşmiştir.
“Sonuç olarak, çalışmamız evrimsel biyolojideki temel bir dersin altını çiziyor: Evrimde ‘doğru’ bir yön yoktur, nihai bir hedefe doğru yürüyüş yoktur. Evrimsel yollar daha çok, bazı dalların birbirinden ayrıldığı, bazılarının birleştiği ve hatta bazılarının kendi üzerinde geri döndüğü karışık ağlara benzer.”
Kaynak: https://www.iflscience.com