Çağlar öncesinde gözlerin, ruhun giriş kapısı olduğunu söylerlerdi. Şimdi ise bilim bunun muhtemel olduğunu söylüyor.
Psychological Science’da yayınlanan yeni bir araştırmada, insanların sadece gözlerini kullanarak ruh hallerini nasıl anlayabileceğimiz ve bu şekilde nasıl iletişim kurabileceğimiz incelendi.Elbette,bu hepimizin her gün ve bazen de bilinçli olarak yaptığı bir şey ancak bu çalışma, bunun bir zamanlar düşündüğümüzden daha kesin ve köklü olabileceğini söylüyor.
Colorado Boulder Üniversitesi’nden yazar Daniel H. Lee verdiği demeçte “Eğer ‘Curb Your Enthusiasm’ filmini izliyorsanız ve Larry David’ın dikkatle inceleme yaparken neden gözlerini kısarak baktığını merak ediyorsanız, çalışmamız size bunu açıklayan bir teori sunuyor. Görsel inceleme yapmak için gözlerin daraltılması da dikkatle inceleme yapıldığını anlatıyor.” dedi.
Araştırmacılar 600 çalışmayla 28 katılımcıyı incelediler. Burada üzüntü, tiksinti,öfke,sevinç,korku, ve şaşkınlık gibi farklılaşan ifadeleri çekerek katılımcılara, insanlardan izole edilmiş gözlerin görüntülerini gösterdiler.Daha sonra katılımcılar hangi kelimenin o kişinin ruh halini tanımladığını seçtiler.
Araştırmacılar sonuçların incelenmesinden sonra; burun,şakak çevresindeki ve gözün altındaki kırışıklıkların yanı sıra, göz açıklığı,kaşla göz arasındaki mesafe,kaşların eğimi ve kavisi gibi spesifik göz hareketleriyle bu algılamaların nasıl bağlantılı olduğunu incelediler.
Belki de şaşırtıcı değil ancak sonuçlar katılımcıların ifadelere oldukça benzer yanıtlar verdiğini gösteriyor. Göz daralmaları, saldırganlık, kuşku ve nefret gibi sosyal ayrımcılıkla ilişkili bir ruh haliyle büyük ölçüde bağlantılıydı.Diğer taraftan ise gözün genişlemesi, kararsızlık, beklenti, ilgi ve korkaklık ile büyük ölçüde bağlantılıydı.
Bununla birlikte, bu hareketlerin şaşırtıcı derecede güç algılandığı gösterildi. Bu belki de tabiri caizse, insanlarla niçin göz göze gelemediğimizi açıklayabilir.
Lee“İnsanların ifadeleri son derece karmaşıktır. Yüz kaslarını sayarken,iki Powerball potu ile aynı olasılıksal alana sahip, en az 3.7 x 1016 farklı ifade kombinasyonunun olduğunu hesapladık. Bu alanın sadece göz bölgesi için bir alt kümesine baktık ve basit bir fiziksel ölçünün (genişlemeye karşı daralmaya) sosyal iletişimdeki bu karmaşık alanın çoğunluğunu açıkladığını bulduk.” diye açıklama yaptı.
Çalışmanın yazarları, bu ifadelerin muhtemelen pratik amaçlarla ortaya çıkmasına rağmen, sosyal amaçlı seçilmiş olabileceklerini de söylüyor.Örneğin, göz daralması, fiziksel karşılaşmalar ve avlanma gibi yüksek konsantrasyon gerektiren zamanlarda daha iyi görüş keskinliği elde etmek için başlamış olabilir. Bunun sonucunda da, öfke ve saldırganlıkla bağlantılı hale gelmiştir.
Lee, “Darwin’e geri döndük. Darwin’in, ifade görünümünün gönderici için duyusal bir işleve sahip olmak için nasıl evrimleştiği üzerine teorilerinin, alıcı için iletişimsel işleve sahip olmak için nasıl birlikte evrimleştiğini gösterdi.” diye ekledi.
Kaynak: http://www.iflscience.com/brain/you-really-can-read-peoples-emotions-through-their-eyes/
Çeviri: Zeynep Kübra Akpınar