Gerçekte Ne Zaman Ölürüz? Yeni Araştırma Konuya Işık Tutuyor
Ölüme yakın deneyimler yaşayan birçok insan,“hayatının gözlerinin önünden geçtiğini” söylüyor. Ancak, elbette, insanların öldüklerinde bu fenomeni rutin olarak yaşayıp yaşamadıklarını belirlemek imkansızdır.
Sağlık uzmanları genellikle klinik ölümün kalbin durduğu anda gerçekleştiğini düşünür, ancak beynin ne kadar süre hayatta kaldığı veya en azından bundan sonra beyin sinyallerinin ne kadar süreyle gönderilmeye devam ettiği hakkında çok az şey bilinmektedir.
Şimdi, Frontiers in Aging Neuroscience dergisinde tek bir vaka çalışmasını inceleyen bir makale, kalp çalışmayı durdurduktan sonra beyin sinyallerinin 30 saniye boyunca devam ettiğini göstermiştir.
Makalede araştırmacılar, 87 yaşındaki bir erkek hastanın, 2016 yılında düşme nedeniyle beyin kanaması geçirmesinin ardından Kanada’nın Vancouver kentinde bir hastaneye nasıl yatırıldığını ana hatlarıyla anlatıyor. Beyin kanamasını tedavi etmek için ameliyat oldu; ancak hasta 2 gün sonra nöbet geçirmeye başladı.
Sağlık uzmanları, hastanın nöbetlerini tedavi etmek için kendisine anti-epileptik ilaçlar olan fenitoin ve levetirasetam verdi ve nedenlerini belirlemek için bir EEG çekti. EEG çekerken en az 12 ayrı elektrografik nöbet gözlendi. Bunun üzerine kalp krizi geçiren hasta, ailesiyle görüştükten sonra ‘beni hayata döndürmeyin’ talimatı verdi ve sağlık ekibi tedaviyi durdurdu. Ancak bu sürede toplam 900 saniyelik EEG verisi kaydettiler.
Araştırmacılar, nöbetlerden kısa bir süre sonra beyinde, beyin aktivitesinin durduğunu, bunu kalp durmasından önce nispeten yüksek gama tipi beyin sinyalleriyle salınım aktivitesinde 30 saniyelik bir artış izlediğini gözlemlediler. Bu aktivite daha sonra kalp tamamen durmadan önce, ani kalp durmasından sonra yaklaşık 30 saniye azaldı.
Beyin cerrahı Dr. Ajmal Zemmar; “Çalışmamız, bu salınım dalgalarının ölmekte olan insan beyninde bulunduğunu ve ölüme yakın deneyimler dediğimiz şey için bir nörofizyolojik madde, bir beyin sinyal formu sağlayabileceğini gösteren ilk çalışmadır.” dedi.
Çalışma, “gerçekte ne zaman ölürüz?” sorusunu gündeme getiriyor. Araştırmaları, kalp çalışmayı bıraktıktan sonra beyin aktivitesi gösterdi. Bununla birlikte, çalışma yazarları, tek bir vaka çalışmasından elde edilen bulguların genelleştirilemeyeceğini açıklamaktadır.
Ayrıca, beyin nöbetleri geçiren bu hasta için karşılaştırılabilir bir beyin aktivitesine de sahip değiller. Ayrıca beyin aktivitesini değiştirebilecek ilaçlar aldığını ve genel olarak iyi olmadığını kaydettiler. Araştırmacılar, diğer karşılaştırmalı verileri bulana kadar verileri yayınlamayı ertelediler.
Bir literatür araştırması, 2013 tarihli bir makaleyi ortaya çıkardı. Ani kalp durmasından sonraki 30 saniye içinde farelerde benzer salınımlı gama dalgalarının meydana geldiğini gösterdi ve bunlar bu hastada gözlemlenebildi.
Makalede, araştırmacılar bu beyin sinyallerinin anı hatırlama ile korelasyonları olduğuna dair kanıtlar sunuyorlar.
Nöroteolog Prof. Andrew Newberg, “Beyinde nerede meydana geldiklerini bilsek ve daha fazla vaka çalışmasıyla desteklenmiş olsak, sağlık uzmanları bu beyin dalgalarının ölüme yakın deneyimleri açıklayıp açıklamadığını belirleyebililir “diye söyledi.
“Bu çalışmanın kesinlikle nöroteolojik sonuçları var, çünkü ölüme yakın deneyimlerin çeşitli yönlerinin, kalp atmayı bıraktıktan sonra bile devam eden beyin süreçleriyle nasıl ilişkili olabileceğini anlamaya başlamamıza yardımcı olabilir.” diye ekledi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Olağandışı Bir Vaka: Adam Antibiyotik Aldıktan Sonra “Tanrı’yı Duymaya” Başladı
/Gerçekte Ne Zaman Ölürüz? Yeni Araştırma Konuya Işık Tutuyor/