Gerçek Matrix: Fizikçi, Evrenimizin Muhtemelen Bir Sinir Ağı Olduğunu Söylüyor
Gerçekliği değiştirmeyi amaçlayan makalelere her gün rastlamıyoruz. Ancak, Minnesota Duluth Üniversitesi’nde fizik profesörü olan Vitaly Vanchurin, bu yaz arXiv’e gönderdiği bir yazıda, gerçekliği özellikle göz açıcı bir şekilde yeniden çerçevelemeye çalışıyor ve etrafımızdaki her şeyi yöneten devasa bir sinir ağının içinde yaşadığımızı ima ediyor. Başka bir deyişle, makalede yazdığı gibi, “en temel düzeyde tüm evrenin bir sinir ağı olması bir olasılıktır.”
Fizikçiler yıllarca kuantum mekaniği ile genel göreliliği uzlaştırmaya çalıştılar. İlki zamanın evrensel ve mutlak olduğunu öne sürerken, ikincisi zamanın göreceli olduğunu ve uzay-zaman dokusuna bağlı olduğunu savunuyor.
Vanchurin, makalesinde yapay sinir ağlarının her iki evrensel teorinin de “yaklaşık davranışlarını sergileyebileceğini” savunuyor. Kuantum mekaniği “çok çeşitli ölçeklerde fiziksel olguları modellemek için oldukça başarılı bir paradigma” olduğundan, “en temel düzeyde tüm evrenin kuantum mekaniği kuralları tarafından yönetildiğine ve hatta yerçekiminin bile bir şekilde ondan ortaya çıkması gerektiğine yaygın olarak inanılmaktadır” diye yazıyor.
“Biz sadece yapay sinir ağlarının fiziksel sistemleri analiz etmek ya da fiziksel yasaları keşfetmek için yararlı olabileceğini söylemiyoruz, etrafımızdaki dünyanın gerçekte bu şekilde işlediğini söylüyoruz.” “Bu açıdan her şeyin teorisi için bir öneri olarak düşünülebilir ve bu nedenle yanlış olduğunu kanıtlamak kolay olmalıdır.”
Konsept o kadar cesur ki, ulaştığımız çoğu fizikçi ve makine öğrenimi uzmanı, makalenin sonuçları hakkındaki şüphelerini gerekçe göstererek yorum yapmayı reddetti. Ancak Vanchurin, Futurism ile yaptığı bir soru-cevap görüşmesinde tartışmalara eğildi ve bize fikri hakkında daha fazla bilgi verdi.
Futurism: Makaleniz evrenin temelde bir sinir ağı olabileceğini savunuyor. Sinir ağları veya fizik hakkında çok fazla bilgisi olmayan birine mantığınızı nasıl açıklardınız?
Vitaly Vanchurin: Sorunuza cevap vermenin iki yolu var.
İlk yol, sinir ağlarının kesin bir modeliyle başlamak ve daha sonra çok sayıda nöron sınırında ağın davranışını incelemektir. Gösterdiğim şey, kuantum mekaniği denklemlerinin sistemin dengeye yakın davranışını oldukça iyi tanımladığı ve klasik mekanik denklemlerinin sistemin dengeden nasıl uzaklaştığını oldukça iyi tanımladığıdır. Tesadüf mü? Olabilir, ancak bildiğimiz kadarıyla kuantum ve klasik mekanik fiziksel dünyanın tam olarak nasıl işlediğidir.
İkinci yol ise fizikten başlamaktır. Kuantum mekaniğinin küçük ölçeklerde ve genel göreliliğin büyük ölçeklerde oldukça iyi çalıştığını biliyoruz, ancak şimdiye kadar iki teoriyi birleşik bir çerçevede uzlaştıramadık. Bu kuantum yerçekimi sorunu olarak bilinir. Açıkçası, büyük bir şeyi kaçırıyoruz, ama daha da kötüsü gözlemcileri nasıl ele alacağımızı bile bilmiyoruz. Bu, kuantum mekaniği bağlamında ölçüm problemi ve kozmoloji bağlamında ölçü problemi olarak bilinir.
O zaman birleştirilmesi gereken iki değil üç olgu olduğu iddia edilebilir: kuantum mekaniği, genel görelilik ve gözlemciler. Fizikçilerin %99’u size kuantum mekaniğinin esas olduğunu ve diğer her şeyin bir şekilde ondan ortaya çıkması gerektiğini söyleyecektir, ancak kimse bunun nasıl yapılabileceğini tam olarak bilmiyor. Bu makalede, mikroskobik bir sinir ağının temel yapı olduğu ve diğer her şeyin, yani kuantum mekaniği, genel görelilik ve makroskobik gözlemcilerin ondan ortaya çıktığı başka bir olasılığı ele alıyorum. Şimdiye kadar her şey oldukça umut verici görünüyor.
Bu fikri size ilk olarak ne verdi?
İlk olarak derin öğrenmenin nasıl çalıştığını daha iyi anlamak istedim ve bu yüzden “Makine öğrenimi teorisine doğru” başlıklı bir makale yazdım. İlk fikir, sinir ağlarının davranışını incelemek için istatistiksel mekanik yöntemlerini uygulamaktı, ancak belirli sınırlar içinde sinir ağlarının öğrenme (veya eğitim) dinamiklerinin fizikte gördüğümüz kuantum dinamiklerine çok benzediği ortaya çıktı. O zamanlar (ve hala) ücretli izindeydim ve fiziksel dünyanın aslında bir sinir ağı olduğu fikrini keşfetmeye karar verdim. Bu fikir kesinlikle çılgınca, ama gerçek olacak kadar çılgınca mı? Bunu zaman gösterecek.
Makalede teorinin yanlış olduğunu kanıtlamak için “tek gereken sinir ağları tarafından tanımlanamayan fiziksel bir olgu bulmaktır” diye yazmışsınız. Bununla ne demek istiyorsunuz? Neden böyle bir şey “söylemek yapmaktan daha kolay?”
Pek çok “her şeyin teorisi” var ve bunların çoğu yanlış olmalı. Benim teorime göre, etrafınızda gördüğünüz her şey bir sinir ağıdır ve dolayısıyla bunun yanlış olduğunu kanıtlamak için gereken tek şey bir sinir ağı ile modellenemeyen bir olgu bulmaktır. Ancak düşünürseniz bu çok zor bir görev çünkü sinir ağlarının nasıl davrandığı ve makine öğreniminin gerçekte nasıl çalıştığı hakkında çok az şey biliyoruz. Bu yüzden ilk etapta bir makine öğrenimi teorisi geliştirmeye çalıştım.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Gerçek Matrix: Fizikçi, Evrenimizin Muhtemelen Bir Sinir Ağı Olduğunu Söylüyor
Yüzyıllık Nükleer Bilmece: Titanyum-48’in Sırları
Gerçek Matrix: Fizikçi, Evrenimizin Muhtemelen Bir Sinir Ağı Olduğunu Söylüyor