Gerçek Hobbitlerin Sonu: Flores Adası’ndaki Cüce İnsanların Yuvasını Yıkan O Gizemli Felaket Ne?
Flores’te yaşanan uzun süreli kuraklık, Homo floresiensis’i ve avlarını mağara sığınaklarından uzaklaştırmaya yardımcı olmuş olabilir.
Bir milyondan fazla yıl boyunca, küçük bir insan akrabası Endonezya’daki Flores volkanik adasında hayatta kaldı. Ardından, yaklaşık 50.000 yıl önce, Homo floresiensis (küçük boyu nedeniyle “hobbit” olarak da bilinir) ortadan kayboldu ve insan evriminin en ilgi çekici gizemlerinden birini bıraktı.
Yeni kanıtlar olası bir suçluya işaret ediyor: yaklaşık 61.000 yıl önce başlayan ve binlerce yıl süren şiddetli bir kuraklık. Communications Earth & Environment’da yayınlanan yeni çalışmamızda, bu eski homininlerin yaşadığı bölge için şimdiye kadarki en ayrıntılı iklim kaydını oluşturduk.
Sonuçlar, göreceli bolluktan artan strese doğru kayan bir ekosistemi ortaya koyuyor. Yağış azaldıkça, H. floresiensis ve ana besin kaynaklarından biri olan cüce fil, alışılmış sığınaklarından uzaklaştırılmış gibi görünüyor. Bu hareket, hobbitlerin çok daha büyük olan Homo sapiens türüyle temas kurmasına yol açmış olabilir.
Liang Bua’dan Liang Luar’a doğru Wae Racang Nehri’nin yukarı akışa doğru görünümü. Fotoğraf: Garry K. Smith
Derin mağaralara sahip bir ada
2003 yılında H. floresiensis’in keşfi, bizi insan yapan şey hakkındaki düşüncelerimizi değiştirdi. Sadece 1,1 metre boyunda olan bu küçük beyinli homininler, taş aletler yaptılar. Beklentilerin aksine, görünüşe göre tekne teknolojisi olmadan Flores’e ulaştılar.
H. floresiensis’e ait kemikler ve taş aletler, adanın yüksek kesimlerindeki küçük bir vadide gizlenmiş Liang Bua mağarasında bulundu. Bu kalıntılar 190.000 ila 50.000 yıl öncesine tarihleniyor.
Bugün Flores, yaz aylarında (çoğunlukla Kasım-Mart arası) yoğun yağış ve kış aylarında (Mayıs-Eylül arası) daha hafif yağış alan muson iklimine sahiptir.
Ancak son buzul döneminde, hem yağış miktarında hem de yağışın ne zaman geldiğinde önemli farklılıklar olurdu.
Yağmurların nasıl olduğunu öğrenmek için ekibimiz, Liang Bua’nın 700 metre yukarısında bulunan Liang Luar adlı bir mağaraya yöneldi. Tamamen tesadüf eseri, mağaranın derinliklerinde, H. floresiensis’in ortadan kaybolduğu dönemi tam olarak kapsayan bir sarkıt bulundu. Sarkıtlar damlayan sudan katman katman büyüdükçe, değişen kimyasal bileşimleri de değişen iklimin tarihini kaydeder.
2006 yılında Liang Luar’ın derin ve kasvetli iç kesimlerinde mağara araştırma ekibimiz. Fotoğraf: Garry K. Smith
Paleoklimatologlar, sarkıtlardan geçmiş yağışları yeniden oluşturmak söz konusu olduğunda iki ana jeokimyasal araca sahiptir. d18O olarak bilinen belirli bir oksijen ölçüsüne bakarak, muson gücündeki değişiklikleri görebiliriz. Bu arada, magnezyumun kalsiyuma oranı bize toplam yağış miktarını gösterir.
Aynı örnekler için bu ölçümleri eşleştirdik, zaman içinde hassas bir şekilde sabitledik ve yaz, kış ve yıllık yağış miktarlarını yeniden oluşturduk. Tüm bunlar, mevsimsel iklim değişkenliğine dair eşi benzeri görülmemiş bir içgörü sağladı.
Üç temel iklim evresi bulduk. 91.000 ile 76.000 yıl önce arasında, yıl boyunca bugünden daha yağışlıydı. 76.000 ile 61.000 yıl önce arasında, muson oldukça mevsimseldi, yazlar daha yağışlı ve kışlar daha kuruydu.
Ardından, 61.000 ila 47.000 yıl önce, iklim yaz aylarında günümüzdeki Güney Queensland’da görülenlere benzer şekilde çok daha kurak hale geldi.
Hobbitler avlarını takip etti.
Böylece büyük bir iklim değişikliğinin iyi tarihlendirilmiş bir kaydına sahiptik, ancak ekolojik tepki neydi, eğer varsa? Liang Bua’daki H. floresiensis fosil kanıtları için kesin bir zaman çizelgesi oluşturmamız gerekiyordu.
Çözüm beklenmedik bir şekilde, modern fillerin uzak bir soyu tükenmiş cüce akrabası olan Stegodon florensis insularis’in fosil diş minesindeki d18O analizimizden geldi.
Stegodon florensis insularis’in iri gövdeli atası olan yetişkin Stegodon florensis florensis’in çene kemiği ve sırtlı azı dişi. Ölçek çubuğu 10 cm’dir. Kaynak: Gerrit van den Berg
Liang Bua’daki kemikler üzerindeki kesik izlerinden anlaşıldığı üzere, genç cüce filler hobbitlerin başlıca avlarından biriydi.
Dikkat çekici bir şekilde, Liang Luar sarkıtındaki ve Liang Bua’daki giderek derinleşen tortul tabakalardaki dişlerdeki d18O deseni mükemmel bir şekilde hizalandı. Bu, Stegodon fosillerini ve H. floresiensis’in kalıntılarını kesin olarak tarihlendirmemizi sağladı.
İyileştirilmiş zaman çizelgesi, cüce fil kalıntılarının yaklaşık %90’ının, güçlü mevsimsel “Goldilocks” iklimi döneminde, 76.000-61.000 yıl öncesine ait olduğunu gösterdi. Bu, cüce fillerin otlaması ve H. floresiensis’in onları avlaması için ideal bir ortam olmuş olabilir. Ancak iklim kuraklaştıkça her iki tür de neredeyse yok oldu.
Yağışların azalması, cüce fillerin ve hobbitlerin aynı anda ortadan kaybolması, azalan kaynakların Liang Bua’nın giderek terk edilmesinde önemli bir rol oynadığını gösteriyor.
İklim kurudukça, birincil kurak mevsim su kaynağı olan küçük Wae Racang nehri çok azalmış olabilir ve Stegodon’u tatlı sudan mahrum bırakmış olabilir. Hayvanlar bölgeden göç etmiş olabilir ve H. floresiensis de onları takip etmiş olabilir.
Bu çalışmada kullanılan, kesin olarak tarihlendirilmiş sarkıtın kesit görüntüsü, büyüme katmanlarını göstermektedir. Grafik, Liang Bua’daki iki kazı sektöründeki Stegodon fosilleri için geliştirilmiş zaman çizelgesini göstermektedir. Kaynak: Mike Gagan
Bir volkan da katkıda bulundu mu?
Liang Bua’daki son birkaç Stegodon fosil kalıntısı ve taş alet, yaklaşık 50.000 yıl öncesine tarihlenen belirgin bir volkanik kül tabakasıyla kaplıdır. Yakındaki bir volkanik patlamanın Liang Bua hobbitlerinin gerilemesinde “son damla” olup olmadığını henüz bilmiyoruz.
Homo sapiens’e atfedilen ilk arkeolojik kanıt külün üzerindedir. Bu nedenle, H. sapiens ve H. floresiensis’in yollarının kesişip kesişmediğini bilmenin bir yolu olmasa da, yeni arkeolojik ve DNA kanıtları, H. sapiens’in en az 60.000 yıl önce Endonezya’dan Sahul süper kıtasına adalar arası yolculuk yaptığını göstermektedir.
Eğer H. floresiensis ekolojik baskılar nedeniyle saklandığı yerden kıyıya doğru sürüklenmeye zorlandıysa, modern insanlarla etkileşime girmiş olabilirler. Ve eğer öyleyse, rekabet, hastalık veya hatta avlanma belirleyici faktörler olmuş olabilir mi?
Nihai neden ne olursa olsun, çalışmamız, ikonik H. floresiensis’in büyük iklim değişikliği bağlamında yok oluşunu incelemek için gelecekteki çalışmalara bir çerçeve sunmaktadır.
İnsan kuzenlerimizden birinin yok oluşunda tatlı su kaynaklarının mevcudiyetinin temel rolü, insanlık tarihinin hayatta kalma konusunda kırılgan bir deney olduğunu ve değişen yağış düzenlerinin ne kadar derin etkiler yaratabileceğini bize hatırlatıyor.
Kaynak: https://scitechdaily.com