Gençleri Koruyan Bir Gen Yaşlıları Nasıl Öldürüyor?
Salk Biyolojik Araştırmalar Enstitüsü’nden bilim insanları, şiddetli enfeksiyonlar sırasında hayatta kalma mekanizmalarının yaşla birlikte önemli ölçüde değiştiğini keşfetti.
Fareler üzerinde yapılan bir çalışma, genç farelerin kalplerini sepsis sırasında ölümden koruyan bir genin, yaşlı farelerde önde gelen ölüm nedeni haline geldiğini ve hızlı doku atrofisine yol açtığını gösterdi.
Bilim insanlarının tanımladığı fenomen, antagonistik pleiotropi kavramıyla yakından bağlantılıdır. Bu, evrim teorisine göre, doğa, bir organizma için üreme döneminde (gençlikte) en faydalı olan genleri seçer; bu genler yaşlılıkta hastalık ve ölüme neden olsa bile.
Evrim, bireyin hayatta kalmasına ve üremesine şu anda “fayda sağlarken”, aynı mekanizmanın on yıllar sonra kalbi tahrip edecek olması türün hayatta kalması açısından önemsizdir.
Akut bir enfeksiyon sırasında hayatta kalmak, yalnızca bağışıklık sisteminin patojenleri yok etme yeteneğine değil, aynı zamanda organların hasara karşı direncine de bağlıdır. Biyologlar, bağışıklık sisteminin vücudun kendisine saldırdığı bir durum olan sepsisi incelemeye odaklanmıştır.
Deneyler, Foxo1 geninin bu süreçte kilit bir rol oynadığını ortaya koydu. Genç farelerde, kalp fonksiyonunu koruyarak ve “sitokin fırtınasına” dayanmaya yardımcı olarak bir koruyucu görevi görüyor. Ancak vücut yaşlandıkça, oyunun kuralları değişiyor. Gençlikte dayanıklılığı sağlayan aynı genetik mekanizma, yaşlılıkta konağa karşı çalışmaya başlıyor ve kelimenin tam anlamıyla kalp kasını yok ediyor.
Bu keşif, bağışıklık sisteminin zayıflaması değil, biyolojik hayatta kalma algoritmalarının tamamen yeniden yapılandırılması anlamına geldiğini göstererek, bağışıklık sisteminin dejenerasyonuna dair anlayışımızda devrim yaratıyor. Makale Nature dergisinde yayınlandı .
Yeni kurtarma stratejisi
Araştırmacılar daha da ileri giderek yaşlı deneklerde Foxo1 genini “kapatmayı” denediler. Sonuç çarpıcıydı: Ölmesi gereken fareler hayatta kaldı. Bu, gençlikte faydalı olan belirli işlevleri engellemenin yaşlıların tedavisinde anahtar olabileceğini doğruladı.
Makalenin ortak yazarı Janelle Ayres, keşfin iyimser doğasını vurguluyor : “Yaşlanma hayatta kalma kurallarını değiştirir, ancak korunma olasılığını ortadan kaldırmaz.”
Bulgular, farklı yaş grupları için temelde farklı tedaviler geliştirme ihtiyacını vurgulamaktadır. Belirli proteinlerin uyarılması genç bir kişinin hayatını kurtarmak için gerekli olabilirken, aynı uyarım yaşlı bir hasta için ölümcül olabilir. Bu çalışma, dokuların biyolojik yaşını dikkate alan kişiselleştirilmiş sepsis ilaçlarının geliştirilmesinin önünü açmaktadır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Gençleri Koruyan Bir Gen Yaşlıları Nasıl Öldürüyor?
Yeni Keşfedilen Beyin Ritmi, Vücudumuzu Hissetmemizi Sağlıyor