Geleceğin Organ Nakilleri: Yeni Yapay Böbrek Teknolojisi
Şu anda böbrek yetmezliği tedavileri, diyaliz makinesine bağlı saatler geçirmeyi ya da çok az bulunan bir donör naklini içermektedir. Ancak çok uzak olmayan bir gelecekte yeni bir seçenek umudu var: yapay böbrek implantı.
Bilim insanları, laboratuvarda kültürlenen insan böbrek hücrelerini kullanan ve böbreğin bazı temel işlevlerini taklit eden bir biyoreaktör cihazı geliştirdi. Bu cihaz bir hafta boyunca domuzlar üzerinde başarıyla test edildi ve herhangi bir yan etki ya da sorunla karşılaşılmadı.
California Üniversitesi, San Francisco (UCSF) liderliğindeki ekip, cihazlarının daha geniş bir yelpazedeki böbrek hücresi tiplerini içerecek şekilde uyarlanabileceğini ve kandaki atıkları filtrelemek için başka bir aletle eşleştirilebileceğini umuyor.
UCSF’den biyomühendis Shuvo Roy, “Bir böbreğin temel işlevlerini güvenli bir şekilde kopyalamaya odaklandık” diyor.
“Biyo-yapay böbrek, böbrek hastalığı tedavisini daha etkili ve aynı zamanda çok daha tolere edilebilir ve konforlu hale getirecek.”
Yeni cihaz daha da geliştirilmeye hazır. (Kaliforniya Üniversitesi, San Francisco)
Sorunun boyutu hakkında bir fikir vermek gerekirse, sadece ABD’de yarım milyondan fazla insan haftada birkaç kez diyaliz tedavisine ihtiyaç duymaktadır. Her yıl sadece 25.000 böbrek nakli yapılmakta ve yeni böbreğin vücut tarafından reddedilmemesini sağlamak için genellikle sert ilaç tedavileri uygulanmaktadır.
En önemlisi, biyoreaktörlerin domuzların bağışıklık sistemlerini tetiklediğine dair hiçbir belirti yoktu. Bilim insanları, böbrek hücrelerini saldırılardan korumaya yardımcı olmak ve küçük makinenin, örneğin kalp pili gibi, arka planda sessiz ve etkili bir şekilde çalışmasını sağlamak için silikon membranlar taktılar.
Doğrudan kan damarlarına ve venlere bağlanan cihaz, kültürlenmiş insan proksimal tübül hücreleri ile yapılmıştır; bu hücreler vücuttaki su ve tuz seviyelerini yönetmekten sorumludur ve bu çalışmada bir test vakası olarak kullanılmıştır. Bu hücreler daha önce insan hastalarda böbrek yetmezliğinin tedavisinde umut vaat etmişti.
Elbette bunun gibi bir biyoreaktör cihazının insan hastalarda çalışmasını sağlamaktan hala oldukça uzağız, ancak ilk işaretler umut verici. Sırada hayvanlarda aylar sürecek denemeler var ve bunlar başarılı olursa cihazın böbrek yetmezliği olan gerçek insanlarda test edilmeye başlanması için düğmeye basılacak.
Bilim insanları ayrıca hayvan organlarının insan hastalara nakledilebilirliği gibi diğer seçenekleri de incelemekle meşgul. Yaklaşım ne olursa olsun amaç aynı: böbrek yetmezliği olanların hayatlarını kurtarmak.
“İşlevsel bir biyoreaktörün bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlara ihtiyaç duymayacağını kanıtlamamız gerekiyordu ve bunu başardık,” diyor Roy. “Hiçbir komplikasyon yaşamadık ve artık insan ölçeğinde tüm böbrek fonksiyonları paneline ulaşarak yineleme yapabiliriz.”
Kaynak: https://www.sciencealert.com
Derleyen: Figen Berber
Yapay Zeka, İşlevini Kaybedecek Böbreği İki Gün Önceden Belirleyebiliyor