Geleceğin Evleri Mantar Kök Sistemi Olan Miselyumdan Yapılabilir
Bilim insanları, bina yapılarının temeli olarak mantar miselyumu kullandılar. Bu tasarımla ilgili en ilginç şey, tek bir birleştirmenin olmaması, tek parça halinde yapılmış olmasıdır.
Tasarımcılar, mühendisler ve bilim insanlarından oluşan bir ekip, sürdürülebilir bina için yeni bir malzeme türü geliştirdi ve Mikobeton adını aldı. Temeli, mantarların kök sistemi olan miselyumdur.
Yeni malzemelerin ve hatta evlerin inşa edilmesine gerek yoktur, tıpkı ağaçlar gibi doğal bir şekilde büyümeleri gerekir. O zaman şehirlerimiz yapay ormanlara dönüşecek. Bu hala çok uzakta, ancak mantar miselyumunu bir yapı malzemesi olarak uyarlamak zaten mümkün oldu.
Triko kalıplarını esnek bir çerçeve veya “kalıp” olarak kullanan bilim insanları, dayanıklı ve çok yönlü, hafif ve sürdürülebilir yapı malzemelerine izin veren “miko beton” adlı bir kompozit oluşturdular.
Newcastle Üniversitesi’nden Dr. Jane Scott, “Amacımız, miselyumu yün, talaş ve selüloz gibi biyolojik malzemelerle birlikte kullanarak mimari bir alanın görünümünü ve verdiği hissi değiştirmektir” diyor.
mikobeton
Bilim insanları, mantar kök ağının bir parçası olan miselyumu kullanarak kompozitler oluşturmak için mantar sporlarını, sporların beslenebileceği tahıllar ve üzerinde büyüyebilecekleri malzemelerle karıştırırlar. Bu karışım bir kalıp içinde paketlenir ve miselyumun substratı bir arada tutarak sıkıca büyüyebilmesi için karanlık, nemli ve sıcak bir ortama yerleştirilir.
İstenilen yoğunluğa ulaştıktan sonra ancak mantar dediğimiz meyve gövdeleri oluşmadan karışım kurutulur. Ortaya çıkan malzeme, köpük, ahşap ve plastik için ucuz ve sürdürülebilir bir ikame olabilir. Bununla birlikte, miselyum büyümesi, miselyumdan oluşturulan yapı taşlarının boyutunu ve şeklini sınırlayan oksijen gerektirir.
Böylece Newcastle bilim insanları başka bir çözüm buldular: miselyum büyüdükçe esnekten sertliğe değişebilen örülmüş yapılar. Bununla birlikte, bu tür formlar çok yumuşaktır. Scott ve meslektaşları, bu örgü kalıbın potansiyelinden yararlanabilecek bir üretim sistemi geliştirmek için yola çıktı.
Scott “Örme formlar hafif, esnek ve plastiktir. Onlardan dikişsiz ve atıksız 3 boyutlu yapılar oluşturabilirsiniz.” diyor.
Bilim insanlarının hazırladığı mikobeton miselyuma ek olarak selüloz tozu, gliserin ve ksantan sakızı içerir. Bu macun, bir enjeksiyon tabancası kullanılarak esnek örgü “kalıba” beslenir. Macunun besleme sistemi için yeterince ince, ancak şeklini koruyacak kadar kalın olması gerekiyordu.
Test konstrüksiyonu için tüpler merinos ipliğinden örülmüş, sterilize edilmiş ve macunla doldurulurken rijit bir yapıya tutturulmuştur, böylece kumaş gerilimindeki değişiklikler mikobetonun özelliklerini etkilemeyecektir.
Kurutma işleminden sonra numuneler çekme, basma ve eğilme dayanımı testlerine tabi tutulmuştur. Mikobeton, geleneksel misel kompozitlerden daha güçlü olduğunu kanıtladı.
Esnek örülmüş form sayesinde, BioKnit adlı büyük bir prototip tasarım oluşturmak mümkün oldu: zayıf nokta olabilecek ek yerleri olmayan tek parçadan yapılmış karmaşık, bağımsız bir kubbe.
Scott, “Sabit örme kalıpla birlikte kullanılan mikobetonun mekanik performansı, miselyum ve tekstil biyohibritlerinin inşaatta kullanımına yönelik önemli bir adımdır” diyor. “Çalışmamızda mikobeton oluşturmak için gereken belirli iplikleri, alt tabakaları ve miselyumu gösterdik. Ancak, bu tarifi farklı uygulamalara uyarlamak için geniş bir alan var.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Geleceğin Evleri Mantar Kök Sistemi Olan Miselyumdan Yapılabilir