Garip Bir X-Işını Sinyali Deşifre Edildi: Yok Olmaya Mahkum Bir Gezegenden Geliyor
Gökbilimciler 40 yılı aşkın bir süredir yakındaki beyaz bir cüce yıldızdan gelen gizemli X-ışını sinyallerini kaydediyorlar. Ve belki de artık nereden geldiklerini biliyoruz. Bunlar parçalanmakta olan ve yıldızın üzerine yağan bir gezegenin ölüm spazmları.
Kulağa ürkütücü geliyor!
Helix Nebulası gökyüzünde muhteşem bir noktadır ve sadece dev bir göze benzediği için değil. Dünya’dan yaklaşık 655 ışık yılı uzaklıkta bulunan bu nokta, 10.000 yıl önce süpernova olan bir yıldızın yavaşlayan patlamasının gerçekleştiği yerdir. Merkezinde bu eski yıldızın kalıntısı olan bir beyaz cüce bulunmaktadır.
1980’den beri bu nebulayı inceleyen gözlemevleri, çekirdeğindeki beyaz cüceden gelen yüksek enerjili X-ışınlarını tespit ediyor. Bu nesneler normalde X-ışınları yaymadıkları için, sinyaller gökbilimcileri onlarca yıldır şaşırtıyordu.
Ama şimdi nihayet bir cevabımız olabilir. Çeşitli gözlemevlerinden elde edilen verilerin yeni bir analizine göre, Jüpiter büyüklüğünde bir gezegen beyaz cüceye çok yaklaştığında ve güçlü yerçekimi tarafından parçalandığında gezegensel bir kıyametin çığlıklarını duyuyor olabiliriz.
Araştırmanın eş yazarı Martin Guerrero, “Gözlemlediğimiz gizemli sinyal, parçalanmış gezegenden beyaz cücenin yüzeyine düşen ve X-ışınlarında parlayacak kadar ısınan enkazdan kaynaklanıyor olabilir” dedi.
“Eğer doğrulanırsa, bu bir gezegenin bir gezegenimsi bulutsudaki merkezi bir yıldız tarafından ilk kez yok edilişi olacaktır.”
Bilim insanları bunu nasıl fark etti?
Ekip, geçtiğimiz on yıllar boyunca dört farklı X-ışını gözlemevinden (Chandra, XMM-Newton, Einstein ve ROSAT) elde edilen verileri analiz etti.
1992-2002 yılları arasında X-ışını sinyalinin aşağı yukarı aynı parlaklık seviyesinde sabit kaldığını gösterdiler. Ancak daha yakından bakıldığında, her üç saatte bir meydana gelen titremeler gibi çok küçük kısa vadeli değişiklikler olduğu ortaya çıktı.
Ekibe göre bu durum gezegenin beyaz cüceye çok yakın olduğunu gösteriyor.
Bu ilgi çekici bir hikâye, özellikle de bu gezegenin 10 bin yıl önce yıldızın bir süpernova olarak patlamasıyla bir kıyamet senaryosunu atlatmış olduğu düşünüldüğünde. Ancak gizemi aydınlatmak için bu ve diğer beyaz cüceler üzerinde daha fazla gözlem yapılması gerekecek.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Garip Bir X-Işını Sinyali Deşifre Edildi: Yok Olmaya Mahkum Bir Gezegenden Geliyor
NASA’nın JWST’si Uzak Bir Nebulada Tuhaf Yapılar Keşfetti – Bunlar Ne Anlama Geliyor?