Galaksimizin Kalbinde İlk: Kara Deliğe Yakın Yıldız Çifti
Sagittarius A* galaksimiz Samanyolu’nun merkezinde yer alan süper kütleli bir kara deliktir. Kara delikler gibi oldukça sessizdir, bu da çevresinde ilginç bir ortam oluşmasına olanak sağlamıştır – örneğin, çevresinde çok sayıda yıldız vardır. Bunlardan bazıları Sagittarius A*’nın yörüngesinde birkaç yıl içinde dönüyor ve şimdi araştırmacılar orada birbirinin yörüngesinde dönen iki yıldıza sahip ilk sistemi buldular.
Sistem D9 olarak bilinir ve süper kütleli kara deliği çevreleyen S yıldız kümesinin bir parçasıdır. Sagittarius A*’ya en çok yaklaşan yıldızlar bu kümeye aittir, ancak bu nesnelerin G nesneleri olarak adlandırılan tuhaf bir sınıfı bu çalışmada inceleme konusu olmuştur. Yıldız gibi davranırlar ancak gaz ve toz bulutları gibi görünürler. Veriler içerisinde araştırmacılar bu tuhaf nesnenin bir çift yıldız olduğuna dair kanıtlar buldular.
Çalışmanın başyazarı ve Köln Üniversitesi’nde araştırmacı olan Florian Peißker yaptığı açıklamada, “Analizimin yanlış olduğunu düşündüm, ancak spektroskopik model yaklaşık 15 yılı kapsıyordu ve bu tespitin gerçekten de S kümesinde gözlemlenen ilk ikili olduğu açıktı” dedi. “Kara delikler düşündüğümüz kadar yıkıcı değil!”
ESO’nun Çok Büyük Teleskopu’ndan elde edilen gözlemleri kullanan ekip, iki yıldızın oldukça genç, belki de yaklaşık 2,7 milyon yaşında olduğunu tahmin ediyor. Yıldızlardan biri Güneş’in kütlesinin yaklaşık 2,8 katı, diğeri ise yaklaşık 0,73 katı kütleye sahip. Birbirlerinin yörüngesinde yaklaşık 372 günde dönüyorlar.
Çekya Masaryk Üniversitesi ve Köln Üniversitesi’nde araştırmacı olan çalışmanın eş yazarı Michal Zajaček, “D9 sistemi, yıldızların etrafında gaz ve tozun varlığına dair açık işaretler gösteriyor, bu da süper kütleli kara deliğin yakınında oluşmuş olması gereken çok genç bir yıldız sistemi olabileceğini gösteriyor” dedi.
Açıkça görülüyor ki, yakınlıklarına rağmen bu yıldızlar, Sagittarius A*’dan (Samanyolu’nun merkezindeki süper kütleli kara delik) şimdilik yeterince güvende. Ancak bu durum değişebilir. Araştırma ekibi, kara deliğin yerçekimsel etkisi nedeniyle bu iki yıldızın bir milyon yıl içinde birleşeceğini tahmin ediyor.
“Bu tür bir ikili sistemi gözlemlemek, kozmik zaman ölçeklerinde yalnızca kısa bir pencere sunar — ve biz bunu başardık!” diye açıkladı çalışmanın ortak yazarı, ESO’da (Avrupa Güney Gözlemevi) eski bir öğrenci ve şu anda Köln Üniversitesi’nde araştırmacı olan Emma Bordier.
Ekip, D9 gibi ikili sistemlerin, G nesnelerinin ataları olabileceğini öne sürüyor. Bu tuhaf gök cisimleri, birleşmek üzere olan yıldızlar ya da birleşme sonrası etraflarında çok fazla artık malzeme bulunan yıldızlar olabilir. D9’un bir sistem olarak varlığı, burada başka bir heyecan verici olasılığı da gündeme getiriyor: gezegenler.
“Keşfimiz, genç yıldızların etrafında genellikle gezegenlerin oluştuğunu varsaymamıza olanak tanıyor. Galaktik merkezin yakınında gezegenlerin tespit edilmesinin yalnızca bir zaman meselesi gibi göründüğü sonucuna vardık,” diye ekledi Peißker.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Galaksinin Merkezindeki Gizem: Kayıp Halka Kara Delik Bulundu!