Galaksiler Neden Spiral Bir Şekle Sahiptir?

Galaksiler Neden Spiral Bir Şekle Sahiptir?

Galaksiler Neden Spiral Bir Şekle Sahiptir?

Doğalarına ve yaşlarına rağmen, uzayın görünür kısmındaki tüm galaksiler sarmaldır ve bunun iyi bir nedeni vardır.

Galaksilerdeki spiral kollar süreçlerin bir kombinasyonu ile oluşabilir. Spiral bir galakside her şey aynı hızda döner, bu da galaksinin merkezine yakın yıldızların ve gazın daha uzaktaki nesnelere göre daha kısa sürede yörüngede döndüğü anlamına gelir.

Bu etkiye diferansiyel rotasyon denir. Böylece, bir iç yıldızın galaksisi etrafında bir tur atması için geçen sürede, bir dış yıldız sadece yarım tur atabilir.

Diferansiyel dönüş, galaksi döndükçe doğal olarak spiraller üretir. Samanyolu gibi galaksiler birkaç düzine kez dönmüştür. Tüm bir galaksinin bir turunu tamamlaması tipik olarak 200 milyon yıl alır.

Sarmal galaksi - Vikipedi

Eğer spirallerin oluşumunda tek süreç diferansiyel rotasyon olsaydı, sarmal bir makaraya benzeyen çok sayıda sıkı sarılmış spiral kol görmeyi beklerdik. Ancak çoğu spiral galaksinin sadece iki ila dört ana kolu vardır.

Sarmal kollar ister milyarlarca ister milyonlarca yaşındaki yıldızlardan oluşsunlar aynı yapıyı gösterirler. Bu da kolların, yapıları oluşturan belirli armatürlerden ziyade, sabit bir yıldız yapısının sonucu olduğunu gösterir.

Desenin kendisi, diskin kenarından merkeze ve tekrar geriye doğru spiral olarak hareket eden ve galaksinin görünür spiral kollarını oluşturan “yoğunluk” olarak adlandırılan bir basınç dalgasından kaynaklanır.

Esasen, yıldızlar ve gaz örüntü boyunca hareket ettikçe, bir otoyoldaki trafik sıkışıklığı gibi dalga tepelerinde toplanırlar ve sonunda tepeyi aşarak yörüngelerine devam ederler.

Hem gezegen halkaları hem de protoplanetary diskler yoğunluk dalgalarına ve spiral yapıya sahip olabilir. Gezegen halkaları belirli bir yörüngede sıkışmış az miktarda enkazdan oluşur.

Bazen uydular tarafından rahatsız edilerek dalgalara neden olurlar. Bilgisayar modellemelerine göre, protogezegen disklerinde gözlemlenen spiraller, diskte oluşan gezegenlerin yarattığı yoğunluk dalgalarından kaynaklanmaktadır.

Derleyen: Feyza ÇETİNKOL

Kaynak: Galaksiler Neden Spiral Bir Şekle Sahiptir?

Orion’da Su Kayboluyor ve Yeniden Ortaya Çıkıyor: JWST’nin Gezegen Oluşum Diskinde Göz Kamaştıran Keşfi

Orion’da Su Kayboluyor ve Yeniden Ortaya Çıkıyor: JWST’nin Gezegen Oluşum Diskinde Göz Kamaştıran Keşfi

Araştırmacılar, Orion Nebulası’nda gezegen oluşturan bir disk içerisinde suyun kaybolduğunu ve yeniden oluştuğunu keşfettiler. Batılı astrofizikçiler Els Peeters ve Jan Cami’nin de aralarında bulunduğu uluslararası bir ekip, Orion Nebulası’nın merkezinde bulunan bu diskte suyun yok olduğunu ve tekrar ortaya çıktığını tespit etti…

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar