Galaksi ve Gezegenler Gibi, Evren de Dönüyor mu?

Galaksi ve gezegenler gibi, evren de dönüyor mu?

Galaksi ve gezegenler gibi, evren de dönüyor mu?

Uzayın etrafına bakarsanız, gezegenler, yıldızlar, aylar ve hatta galaksinin kendisi gibi birçok şeyin ortak bir yanı olduğunu fark edeceksiniz; dönüyorlar. Öyleyse, evren de mi dönüyor?

Bu gizem, kozmologların yoğun bir şekilde inceledikleri bir konudur çünkü bize evrenin temel doğası hakkında bilgi verebilecek bir gizemdir.

Maryland Üniversitesi’nden astrofizikçi ve NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi araştırma görevlisi olan Tess Jaffe, “Kozmolojinin çoğunda olduğu gibi, bu çok soyut bir soru ancak kozmoloji okuyanlarımız, bunun temel fiziği incelemenin bir yolu olduğunu düşünüyor.” dedi. “Dünyadaki bir laboratuvarda test edemeyeceğimiz bazı şeyler var, bu yüzden bize temel fizik hakkında bir şeyler söyleyebilecek evreni ve evrenin geometrisini kullanıyoruz.”

Bilim insanları, evrenin temel doğası hakkında düşünmeye; evrenin dönmediğini ve izotropik olduğunu, yani her yönden aynı göründüğünü varsayarak işe başladılar. Bu varsayım, Einstein’ın denklemleriyle tutarlıdır ancak onlar tarafından gerekli değildir. Bu düşünceden bilim insanları, evreni tanımlayan bir kozmolojik model standardı oluşturdular.

Birleşik Krallık’taki Nottingham Üniversitesi’nde Fizik ve Astronomi Okulu’nda araştırma görevlisi olan Daniela Saadeh, Live Science’a şöyle söyledi: “Bu varsayım, hesaplamalarımızı yürütme, verilerimizi analiz etme ve birçok şeyi yapma şeklimize dahi kodlanmıştır. Ama bunun için denemeler yapmalısınız. Sadece umut ederek en iyiye ulaşamazsınız.”

Bilim insanları, evren ve onun temel fiziğiyle ilgili bu varsayımların doğru olup olmadığını görmek ve modellerini test etmek için gözlemler topladılar. Özellikle, kozmik mikrodalga fondan veya kısaca CMB’den gelen ışığı kullandılar. Bu ışık, gözlemleyebildiğimiz en eski ışıktır – Big Bang‘den sadece 380.000 yıl sonra yayılmıştır – ve evreni inceleyen kozmologlar için bir bilgi hazinesidir.

CMB her yönden neredeyse aynı görünüyor ancak sıcaklığında derecenin sadece binde biri kadar küçük farklılıklar var ki bunun sebebi evrenin tarihi, içeriği ve geometrisidir. Bilim insanları, bu farklılıkları inceleyerek, evrenin herhangi bir şekilde eğilip bükülmediğini görebilirler, bu da bir yönde diğerinden daha fazla artan dönme veya genişleme anlamına gelir. Işığın kutuplaşmasının ölçümleri – esasen yönü – benzer şekilde evrenin geometrisi hakkında bilgi sağlayabilir.

Bilim insanları, CMB ışığının evrenin döndüğüne dair hiçbir kanıt göstermediğini buldular. Ek olarak, Saadeh ve Lonra Imperial College’da astrofizikçi Stephen Feeney tarafından yönetilen Physical Review Letters dergisinde 2016 yılında yapılan bir araştırmaya göre, evrenin izotropik olma olasılığı 120.000’e 1’dir; bu, hangi yöne bakarsanız bakın aynı göründüğü anlamına gelir. Başka bir çalışma, evrenin homojen olma ihtimalinin % 95 olduğunu buldu yani büyük ölçeklerde her yerde aynıdır.

Tüm bu çalışmalar, evrenin büyük ölçüde tek tip olduğunu ve dönmediğini öne sürüyor. Bu sonuç, muhtemelen değişmeyecek olan bir sonuçtur. CMB’nin(kozmik mikrodalga fon) kutuplaşmasının gelecekteki ölçümleri, önümüzdeki birkaç on yıl içinde iyileşebilir ancak yeni verilerin öncekine meydan okuması olası değildir.

Jaffe, Live Science’a , “Orada bulunan sıcaklık sinyalini, temelde bizim için daha fazla bilgiye sahip olmadığı yere kadar karakterize ettik.” dedi. “Yeni kutuplaşma verilerinin rotasyon sorunu üzerinde büyük bir etkisi olacağını sanmıyorum; çünkü tam olarak rotasyon, çok büyük ölçeklerde görmeyi beklediğimiz sinyaldir ve zaten sahip olduğumuz verilere göre bu aşağı yukarı göz ardı edilmiştir.”

Evrenin dönmemesinin sonucu, modellerini bu varsayıma dayandıran kozmologlar için kesinlikle bir rahatlama olsa da, bize aynı zamanda evrendeki yerimiz hakkında ilginç bir bakış açısı da veriyor.

Saadeh, “İnsanoğlu olarak, dünyamızın evrenin kendisi olduğu fikrinden yola çıkarak araştırmaya başlamıştık. Şimdiyse ne kadar küçük ve önemsiz olduğumuzun gerçekten büyüleyici olduğunu düşünüyorum.” dedi.

Çeviri: Simge KARA

Kaynak:space.com

 

 

 

/Galaksi ve gezegenler gibi, evren de dönüyor mu?/Galaksi ve gezegenler gibi, evren dönüyor mu?

0 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
19 + 17 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.