Fil Hortumu Gezegenin En İnanılmaz Kavrama Organına Nasıl Dönüştü?

Fil Hortumu Gezegenin En İnanılmaz Kavrama Organına Nasıl Dönüştü?

Bilim insanları, fillerde hortumun inanılmaz esnekliğinin sağlanmasında ana rolün, cenin gelişimi sırasında oluşmaya başlayan kırışıklıklar tarafından oynandığını göstermiştir.

Bir filin hortumu burnundan çok daha fazlasıdır. Filler hortumlarını yiyecek toplamak, su sıçratmak ya da serinlemek için sırtlarına kum serpmek ve diğer fillere işaret vermek için trompet çalmak için kullanır.

Yavru filler beslenirken hortumlarını kullanır, sütü emer ve ağızlarına fışkırtırlar. Nörobiyolog Michael Brecht fil hortumu için “Gezegendeki en inanılmaz kavrama organı” diyor.



Kemiksiz, kaslı bir uzantı olan hortum neden bu kadar iyi çalışıyor? Anahtarlardan biri, filin hortumunda “dirsek” görevi gören kırışıklıkları. 

Andrew Schultz, fil hortumlarını incelemeye başladığında, fil hortumlarındaki karakteristik kırışıklıkların, insan yüzündeki gülümseme çizgilerine benzer şekilde, yavaş yavaş deri kıvrımlarında oluştuğunu tahmin etti.

Ancak kısa süre sonra yeni doğan fil hortumlarının bile kırışık olduğu anlaşıldı.

İnsanlar da dahil olmak üzere birçok hayvan, vücut şekillerine göre çok fazla deri alanına sahip oldukları için rastgele kırışıklıklarla doğar. Ancak bu kırışıklıklar ve buruşukluklar rastgele yerlerde meydana gelir.

Fillerin hortumundaki kırışıklıklar ise her zaman aynı yerlerdedir ve doğumdan önce oluşur. Bu da belirli bir evrimsel amaçları olduğunu düşündürüyor. Brecht, “Bu kırışıklıkların çok hafife alındığını düşünüyoruz” diyor.

Kırışıklıklar neden bu kadar önemli?

Schulz, Brecht ve meslektaşları, hortumlarını farklı şekillerde kullanan iki fil türünü, Asya (Elephas maximus) ve Afrika (Loxodonta africana) fillerini incelediler. Afrika fillerinin hortumlarının uçlarında nesneleri kavramalarını sağlayan iki sert kıkırdak “parmak” bulunur.

Asya fillerinin ise bir “parmağı” var ama aynı zamanda kavun gibi büyük nesneleri hortumları ile alt dudakları arasında sıkıştırmak için kullandıkları özel bir çıkıntıya sahipler.

Araştırmacılar, müze örnekleri, hayvanat bahçelerindeki hayvanlar ve fotoğraflar üzerinde türler arasındaki farkları inceledi. Asya fillerinin hortumlarında daha fazla kıvrım olduğu ortaya çıktı: ortalama 126, Afrika fillerinde ise 83 kıvrım var.

Schultz, fazladan kıvrımların Asya türlerine fazladan bir “parmak” eksikliğini telafi etmek için daha fazla esneklik sağlayabileceğini söyledi. Her iki türde de kırışıklıklar, kaslı bir dirsek gibi çalışan ve gövdenin nesneleri kavramasını sağlayan pivot noktasında merkezlenmiştir.

Bu kırışıklıkların nasıl oluştuğunu incelemek için ekip, müze koleksiyonlarında iki Asya ve üç Afrika fili fetüsünün yanı sıra, rahim içi gelişimin farklı aşamalarındaki fil fetüslerinin düzinelerce yayınlanmış fotoğrafını ve çizimini buldu.

Bunları kronolojik sıraya dizen araştırmacılar, rahim içi hortum gelişiminin görsel bir kronolojisini oluşturmayı başardılar. Kırışıklıkların, hortum ortaya çıkar çıkmaz görülmeye başladığı tespit edildi – bu, 22 aylık doğum öncesi dönemin başlamasından yaklaşık 20 gün sonra gerçekleşiyor. Sonraki 150 gün boyunca, kırışıklıkların sayısı her iki fil türünde de katlanarak artıyor ve her 3 haftada bir ikiye katlanıyor.

Asya filleri gelişimlerinin ilerleyen dönemlerinde daha da fazla kırışıklık edinir. Bilim insanları, başlangıçta şüphelendikleri gibi, hortum kullanımının yeni kırışıklıkların oluşumunu destekleyip desteklemediğini araştırdılar.

Derleyen: Feyza ÇETİNKOL

Kaynak: Fil Hortumu Gezegenin En İnanılmaz Kavrama Organına Nasıl Dönüştü?

Bilim İnsanları 100 Yaşına Kadar Yaşayacak Kişi Sayısını Tahmin Ediyor